ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar (ibtidoiy jamiyat tarixi)

DOCX 20,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662368051.docx ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar reja: 1. jug’rofiy tasavvurlar. 2. tabiat haqidagi bilimlar. 3. piktorgafiya yozuviga o’tish. 4. monomental me`morchilik. 5. qabilalararo birlashmalar. 6. tillarning o’zaro ta`siri. 7. etnik birlashmalrning qadimiy halqlarga aylanish jarayoni. 8. til va etnik vaziyat. ishlab chiqarish kuchlarning rivojlana borishi mehnatning birinchi va uchinchi taqchisoti va boshqa qator sabablar jamiyat ichida katta o’zgarishlar sodir bo’lishiga olib keldi. bu hol oqibat natijada ibtidoiy tuzumning inqirozga yuz tutishiga sabab bo’ldi. bu jarayon partriarxal jamiyatning asosiy negizini tashkil etgan katta oilalarga ta`sir etib, ular kichik-kichik mustaqil oila bo’lib ajraliyu chiqa boshladilar. mustaqil xo’jalik yuritaboshladilar. katta patriarxal oilalarning mayda oilalarga bo’linib ketishi, xo’jalik jixatidan mustaqillikka va erkinlikka intilishlari xususiy mulkning vujudga kelishi uchun zamin xoziradi va oqibat natijada uni vujudga keltiradi. xususiy mulkning vujudga kelishi masalasi ibtidoiy jamiyat umuman bashariyat atrixi bilan shug’ullanuvchi barcha olimlar oldida turgan jng muhim masalalardan biridir. xususiy mulkning kelibyu …

bo’ladi. chorvachilik rivojlangan rayonlarda chorva molarining dastlabki xususiy mulkka aylanganligi shak-shubxasizdir. xo’jalikning asosini dehqonchilik, bog’dorchilik tashkil etar ekan, demak, u joylarda er xususiy mulkning manbai bo’lib qolgan. demak ibtidoiy jamoa tuzumi davridagi yirik patriarxal oilalar emirilib uning o’rniga kichik oilalar maydonga keldi. ishlab chiqarishning rivojlanishi natijasida kichik oila jamiyatning asosiy xo’jalik va ijtimoiy tashkilotiga aylandi. mol-mulk chorva, er va boshqa narsalar kichik oilalar ixtiyoridagi xususiy mulkka aylanadi. oila boshlig’i esa oila ixtiyoridagi, er, suv, sorva, o’z xotini bolalari ustidan ayni vaqtda ularning mexnati ustidan cheksiz huquqga ega bo’lgan hukmron shaxsga aylandi. shunday qilib xususiy mlukchilik kelib chikdi. kichik oilada ishlab chiqarishning ham deo’qonchilik, chorvachilik ayrboshlash va boshqa sohalarning yuksala borishi natijasida ishchi kuchiga bo’lgan talab kuchayabordi. kichik oila katta xo’jalik yuritaboshlash naijasida oilada kishilarning ish kuchi kifoya qilmay qoldi. endilikda xo’jalik ishlarini olib borish uchun tashqaridan qo’shimcha yangi ishchi kuchi kerak bo’lib qoldi. bunday ishchi kuchni o’zga qabilalar bilan olib …

k qulchilikka taqqoslab bo’lmas edi. chunki u hali xo’jalik sistemasiga ishlab chiqarining alohida vositasiga aylanmagan edi. ular o’z mulklariga ega bo’lish bilan birga, yu`zi shaxsiy huquqlarga ham ega edilar. ibtidoiy jamoa tuzumi emirilayotgan bir sharoitda hamma oilalar boylik jihatidan bir hil emas edilar. ba`zi oilalar sermulk, badavlat, ba`zilari o’rta xol, ayrimlari esa kambag’alroq edilar. ko’rinib turibdiki, bu davrga kelib oilalar, urug’lar va qabilalar jamoasi ichida ham mulkiy-tengsizlik vujudga keldi. mulkiy tengsizlikda esa jamiyatni boy va kambag’al tabaqalarga bo’lib yubordi. bu ziddiyatlar esa ular orasidagi to’qnashuvlarga sabab bo’ldi. mulkiy tengsizlikning vujudga kelishi xususiy mulkning vujudga kelishi bilan chambarchas bog’liq. mulkiy tengsizlikning vujudga kelishi bilan jamiyatning bir necha qarama qarshi toifalarga bo’linish ibtidoiy jamoa tuzumining negizida dastlabki quldorlik davlatlarini vujudga kelishi uchun asos yaratdi. ibtidoiy jamoa tuzumi so’nggi davrda urug’ jamoalari tarqalib qo’shni jamoalar vujudga kelaboshlaydi. urug’ jamoalarining ko’chishi boshlanadi. yoki ular borib o’rnashgan erga o’za joylardan o’zga uruqqa mansub odamlar guruhi …

mulk, xisoblanib ekiladigan er, o’tzorlar, o’tloq, yaylovlar, o’rmonlar, tog’-toshlar va suvlar umumiy mulk hammaga tegishli bo’lgan. lekin qishloq jamoasi ham barqaror bo’lmay, ham keyinchalik o’zgarishga uchragan. qo’shni qishloq jamoasidagi dualizm uning umumiy mulkdan xususiy mulkka o’tish formasi bilan izohlandi. lekin qadimgi sharqning sug’orma dehqonchiligi rivojlangan mamlakatlarida qishloq jamoalari nisbatan barqaror bo’lib, uzoq yashaganlar. chunki sug’orma dehqonchlikka asoslangan mamlakatlarda kanalra, qazish sug’orish inshoatlarini qurish va ularni tartibga solib turish hamisha, hamma vaqt birgalikda mehnat qilishni taqozo etar edi. shuning uchun ham bunday mamlakatlar uchun qo’shni qishloq jamoasining ahamiyati katta edi. xususiy mulk va mulkiy tengsizlikning vujudga kelib kuchayaborishi qator o’zgarishlar bo’lishiga olib keldi. bu xol urug’ jamoa va qabilalar orasidagi munosabatlarini ular orasida qator-qator qilishmovchiliklarni vujudga keltirdi. bu kelishmovchiliklar esa qabilalar-aro urushlarni kuchayishiga sabab bo’ldi. ilgari chegarani himoya qilish, o’ldirilgan qabilalar, urug’ a`zolarning xunini olish uchun urushlar olib borilgan bo’lsa, endilikda urush talonchilik boylik orttirish va qo’lga kiritishning asosiy manbaiga aylandi. …

haborgan. dushman hujumidan saqlanish uchun qishloqlarni atrofi qalin devor, ko’tarma va xandaq kabi mudofaa inshoatlari bilan ihota qilina boshladi. shunga muvofiq urush harakatlari, uning taktika va strategiyasi o’zgarib murakkablasha boshladi. axolining borgan sari zich bo’lib yashashi talonchilik urushlari, o’z-o’zini mudofaa qilish qator ichki va tashqi sabablar hamma erda qarindosh qabilalar ittifoqini tuzish zaruraiyatini taqozo etdi. qabilalar ittifoqi, ular orasidagi iqtisodiy siyosiy va madaniy munosabatlar esa turli qabilalarning bir-biriga qo’shilib, aralashib ketishi natijasida jamiyatda yangi ijtimoiy shakl-xalqlar vujudga keldi. dastlab harbiy yurishlari vaqtida qabila boshlig’ining o’zi barcha ishlarga rahbarlik qilgan. lekin urush harakatlarining kuchayishi va urush texnikasining takomilashuvi natijasida alohida harbiy boshliqlar ajralib chiqaboshlaydi. bu harbiy boshliq yoki lashkar boshi atrofida esa kuchli, botir epchil va sadoqatli jangchilardan tashkil topgan askarlari bo’lgan. qabilan tashqi dushmanlardan muvaffaqiyatli ravishda mudofaa qilish va talonchilik urushlari va xarbiy sohada olib borilgan boshqa ishlar lashkarboshilarning obro’-e`tiborini oshirib yuboradi. qo’shni qabilalar ustiga bosib borish, talonchilpk urushlari natijasida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar (ibtidoiy jamiyat tarixi)"

1662368051.docx ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar reja: 1. jug’rofiy tasavvurlar. 2. tabiat haqidagi bilimlar. 3. piktorgafiya yozuviga o’tish. 4. monomental me`morchilik. 5. qabilalararo birlashmalar. 6. tillarning o’zaro ta`siri. 7. etnik birlashmalrning qadimiy halqlarga aylanish jarayoni. 8. til va etnik vaziyat. ishlab chiqarish kuchlarning rivojlana borishi mehnatning birinchi va uchinchi taqchisoti va boshqa qator sabablar jamiyat ichida katta o’zgarishlar sodir bo’lishiga olib keldi. bu hol oqibat natijada ibtidoiy tuzumning inqirozga yuz tutishiga sabab bo’ldi. bu jarayon partriarxal jamiyatning asosiy negizini tashkil etgan katta oilalarga ta`sir etib, ular kichik-kichik mustaqil oila bo’lib ajraliyu chiqa boshladilar. mustaqil xo’jalik...

Формат DOCX, 20,2 КБ. Чтобы скачать "ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar (ibtidoiy jamiyat tarixi)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ma`naviy madaniyat. tillar va e… DOCX Бесплатная загрузка Telegram