ibtidoiy davrda tillar va etnoslar

DOC 47,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1491153230_67926.doc tillar va etnoslar reja: 1. etnik belgilar va etnosni shakllantiruvchi omillar. 2. tilshunoslik tadqiqotlari va jahon tillari etnos insoniyat jamiyati taraqqiyotining maâlum bir bosqichida paydo boâladi. uning boshlanish nuqtasi qadim davrda yashagan etnosning "ajdodlari"ga borib taqaladi. etnograflar u yoki bu xalqning fizionomik, til va etnik ajdodlarini bir-biridan farqlash lozimligi uqtirishadi. agar maâlum xalqning fakatgina fizionomik (yuz tuzilishiga qarab) ajdodi axtarilsa va uning uchun paleoantropologik materiallar etarli boâlsa, u holatda ularni axtarib, insoniyat tarixining eng qadimgi bosqichlariga tushish mumkin. biroq, topilgan fizionomik ajdodlari u yoki bu xalq etnogeneziga bevosita aloqador deb qarab boâlmaydi. til ajdodlarni axtarishda u yoki bu xalqlarning ajdodlarini tiliga qarab axtarish muvaffakiyatsizlikka uchrashi aniq. zero, insoniyat tarixining ilk boskichlarida koâpchilik etnik birliklarni tili shakllanib ulgurmagan. shuni ham taâkidlash joizki, etnos biologik emas, balki ijtimoiy hodisa boâlib, u insoniyat taraqqiyotining maâlum bir natijasidir. etnosning shakllanish davrida ham, keyinchalik ham qandaydir tarixiy sabablarga koâra uning tarkibiga yangi komponentlar kiradi. …

akllangan davri. xalq shakllangandan keyin, uning tarkibiga kirgan komponentlar uni toâla-toâkis shakllanish jarayoniga u qadar sezilarli taâsir qilmaydi. masalan, oâzbek xalqining shakllanish jarayoni ix-xp asrlarga kelib yakunlanganidan keyin ham uning tarkibiga yangi komponentlar kelib qoâshilgan, yaâni turkiy qabilalar kelib oârnashgan. biror-bir xalqning etnik tarixini oârganishda uning etnik belgilari va etnosni shakllantiruvchi omillarni toâgâri aniqlash lozim. etnosning asosiy belgilari: til birligi, madaniyat birligi, etnik (milliy) oâz oâzini anglash birligi va boshqalar. arxeolog v.f.gening yozishicha, etnik belgilar etnosni shakllantiruvchi omillardan farqli ravishda aniq etnik mazmunga ega. etnosni shakllantiruvchi omillarga gening obâektiv omillarni - hudud birligi, ijtimoiy-iqtisodiy struktura yaxlitligini kiritadi. bular uning fikricha etnik munosabatlar va etnik oâz-oâzini anglashni yuzaga keltiradi. etnik birlikning shakllanishida til muhim shart hisoblanadi. ayrim etnograflar tilni etnosni shakllantiruvchi omil deb bilsalar, boshqalar tilni etnosni shakllantiruvchi omil deb hisoblamaydilar. etnik belgilar ichida etnik oâz-oâzini anglashga alohida eâtibor beriladi. v.movrodin fikricha, xalqni 2 nars belgilaydi: til birligi va shu tilda …

ynaydi. til til birligiga qarab ayrim xalq va elatlar aniqlanibgina qolmay, koâpincha til asosda nom ham beriladi. lingvistik (tilshunoslik) tavsif tarixiy qiyosiy oârganish orqali aniqlandi. odatda kelib chiqishi bir boâlgan xalqlarda til yaqinligi boâladi. etnograflar va etnologlar tilga etnogenezni oârganishdagi muhim omil sifatida yondashgan holda etnogenetik tadqiqotlarda uni morfologik (soâz tuzilishi) va genealogik (genetik - kelib chiqishi) yaqinligi jihatlari asosida farqlaydilar. tillarni morfologik yaqinligi asosida farqlash tarkibiy ( qiyosiy - solishtirish) metodi asosida ajratish, yaâni tillarning kelib chiqishidagi morfologik jihatlari (tuzilishi) asosida yagona tizimga (sistema) solishdir. tillarni genetik (kelib chiqishini) yaqinligi asosida farqlash (ajratish) tarixiy -qiyosiy metod asosida, tillarning kelib chiqishi va umumiy tomonlarini eâtiborga olgan holda bir biriga qardosh boâlgan tillarni oârganishdir. tillarni genealogik yaqinligi asosida farqlash etnogenezini oârganishda muhim ahamiyat kasb etadi. chunki bir-biriga qardosh tilda soâzlashuvchi etnoslar, bu etnoslarning qadimda bir-biri bilan qardosh xalqlar boâlganligi tillarning qardoshlik aloqalarini oârganishga yordam beradi. bu esa shu tilda soâzlashuvchi etnoslarning …

qotda boâlgan boshqa tillardan olingan boâlishi hollari ham koâplab uchrab turadi. ammo qardosh tillardagi asosiy lugâat fondining bir-biriga oâxshashligi ularning kelib chiqishi yagona ildizga ega ekanligidan dalolat beradi. tilshunoslar bir-biriga qardosh boâlmagan tillardagi soâzlarning oâxshashligini oârganar ekanlar ikki asosiy holatni ajratib koârsatadilar. a. 1-holat substrat bilan bogâliq, yaâni hududga yangi kelgan etnos, oâzidan oldingi mahalliy aholining tilidan baâzi soâzlarni oladi yoki aksincha superstrat-mahalliy aholi kelgindi aholining baâzi soâzlarini oâzlashtiradi. b. 2-holat "tillar ittifoqi" ning taâsiri. aholi, yaâni alohida olingan, geografik jihatdan bir butun hududni tashkil etgan oâlkada bir-biri bilan bogâliqdir. bunday "ittifoq"larning orasidagi til oâxshashligi mustahkam ildizga ega boâlmay, bu tillarning alohida boâgâinlariga oâz taâsirini koârsatib, mazkur tilning fonetik, gramatik va leksik tuzilishini oâzgartira olmaydi. tilshunoslar dunyodagi mavjud eng katta til oilalari va guruhlarini quyidagi tartibda ajratadilar: hind-evropa oilasi, eng katta guruhlari- german, roman, hindoriy, slavyan, eroniy, semit - hamit (afrosiyob) oilasi: eng katta guruhlari semit, dravit; ural-oltoy (baâzi hollarda …

k tadqiqotlar muhim ahamiyat kasb etib, asosan tillarni genealogik (kelib chiqishi) asosida farqlashga tayanadi. 1. foydalanilgan adabiyotlar 2. ððµññð¸ññ ð.ð., ðð¾ð½ð³ð°ð¹ñ ð.ð., ðð»ðµðºñðµñð² ð.ð. ðññð¾ñð¸ñ ð¿ðµñð²ð¾ð±ð¼ñð½ð¾ð³ð¾ ð¾ð±ð²ñðµññð²ð°. - ð.:ðð°ñðºð°, 1967. 3. ðð»ðµðºñðµñð² ð.ð. ð¡ñð°ð½ð¾ð²ð»ðµð½ð¸ñ ñðµð»ð¾ð²ðµñðµññð²ð°. - ð.: ðð¸ññð°ñ ñðºð¾ð»ð°, 1984. 4. ðññð¾ñð¸ñ ð¿ðµñð²ð¾ð±ð³ð³ð½ð¾ð³ð¾ ð¾ð±ñðµññð²ð°. ðð¿ð¾ñ ð° ð¿ðµñð²ð¾ð±ð¸ñð½ð¾ð¹ ñð¾ð´ð¾ð²ð¾ð¹ ð¾ð±ð²ð´ð¸ð½ð¸ â ð.:ðð°ñðºð°, 1988. 5. ibtidoiy jamoa tarixini oârganishda sotsiologik-etnografik nazariya namoyandalari va ular taâlimotlari. 6. ibtidoiy jamoa toâgârisida neoevolyutsion nazariya mohiyati. 7. asqarov a. oâzbekiston tarixi. - t.oâqituvchi. 1994. oâzbekiston tarixi. - t. universitet. 1997. 8. ð¢ðµð³ð¾ð»ðºð¾ ð.ð, ð¡ð¾ð»ð¸ð²ð¾ð½ ð.ð. ðñð½ð¾ð²ð¸ð¼ ñð¾ð²ñðµð¼ðµð½ð½ð¾ð¹ ð°ð½ññð¾ð¿ð¾ð»ð¾ð³ð¸ð¸. ðð¸ð½ñðº. 1989.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ibtidoiy davrda tillar va etnoslar"

1491153230_67926.doc tillar va etnoslar reja: 1. etnik belgilar va etnosni shakllantiruvchi omillar. 2. tilshunoslik tadqiqotlari va jahon tillari etnos insoniyat jamiyati taraqqiyotining maâlum bir bosqichida paydo boâladi. uning boshlanish nuqtasi qadim davrda yashagan etnosning "ajdodlari"ga borib taqaladi. etnograflar u yoki bu xalqning fizionomik, til va etnik ajdodlarini bir-biridan farqlash lozimligi uqtirishadi. agar maâlum xalqning fakatgina fizionomik (yuz tuzilishiga qarab) ajdodi axtarilsa va uning uchun paleoantropologik materiallar etarli boâlsa, u holatda ularni axtarib, insoniyat tarixining eng qadimgi bosqichlariga tushish mumkin. biroq, topilgan fizionomik ajdodlari u yoki bu xalq etnogeneziga bevosita aloqador deb qarab boâlmaydi. til ajdodlarni axtarishda u yo...

Формат DOC, 47,5 КБ. Чтобы скачать "ibtidoiy davrda tillar va etnoslar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ibtidoiy davrda tillar va etnos… DOC Бесплатная загрузка Telegram