qadimgi xorazm kalendari

DOC 63.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664043718.doc qadimgi xorazm kalendari insoniyat tarixida 200 dan ortiq kalendarlar ishlatilgan. shulardan anchasi mavzularga kiritilib, kalendarlarning vujudga kelish tarixi, tuzilishi ð¾`rganib kelinmoqda. ba`zi xalqlarning kalendarlarini kð¾`klarga kð¾`tarib, boshqa kalendarlarga asos bð¾`lgan deb xulosalar chiqarishgan. vaxolanki yer yuzida yashayotgan millat, xalqlar xatto oqean ortida bð¾`lsa ham, bir-birlari bilan aloqada bð¾`lmagan davrlarda ham har birlari ð¾`zlariga xos turmush tarzlariga ega bð¾`lganlar. tabiiy sharoitlari, urf-odatlari, diniy tasavvurlaridan kelib chiqib hayot kechirganlar. âbuyuk ipak yð¾`liâning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlardan keyingi davr svilizatsiyasini falon davlatniki, millatniki deb ajratib kð¾`rsatishga xojat yð¾`k. bu voqealardan keyin xech qaysi xalq, elat boshqa xalqlardan uzilib qolgan, ð¾`z xolicha yashagan emas, aks xolda xech qanday taraqqiyot bð¾`lmagan bð¾`lar edi. shunday bð¾`lsada har bir xalq ð¾`z tarixini ð¾`rganar ekan, biz ham ð¾`z tariximiz, buyuk allomalarimiz bilan faxrlansak arziydi. shu paytgacha boshqa kalendarlar tarixini ð¾`rganib, qadimgi xorazm kalendari haqida deyarli ma`lumotga ham ega emas edik. xorazm qadimgi ilm-fan beshigi, âavestoâ 2700 yilcha …

alendarlar ham yð¾`k qilib yð¾`qolib ketdi. faqat yodda saqlanganlarinigina beruniy tiklash sohasida xizmat qildi. shuning uchun xorazm kalendarini ð¾`rganishda faqat abu rayxon beruniyning âosor al-boqiyaâ asariga suyanamiz: xorazmning ma`lum bð¾`lgan qadimiy kalendar tizimi iskandar zulqarnayndan 980 yil ilgari bð¾`lgan. xorazm davlatining boshlanishida haftani ishlatmaganlar. ularda haftaning kunlari ma`lum moxiyatga ega deb hisoblangan. kunlar hafta ichida nomlaridan tashqari bosh nomlarga ham ega bð¾`lgan. masalan, xorazmliklar oyning har bir kuniga nom qo`yganlar. bir oy ichida ð¾`n bir kunning nomlanishi xorazmliklarda va sð¾`gdiylarda bir xil bð¾`lgan. xorazmliklar oy manzillarini ishlatganlar. ulardan astronomiyaga oid xukmlar chiqarganlar. manzillarini, ismlarini yodda saklaganlar. oy manzillarini 12 burjga taqsimlab, burjlarni ð¾`z tillarida aloxida-aloxida nomlaganlar. beruniy: âxorazmliklar burjlarni arablardan yaxshiroq bilganlarâ deb qayd etadi. xorazmliklar bilan sð¾`gdiylar yil boshini belgilash uchun ortiqcha kunlarni kð¾`shishda bir xil amal qilganlar. ular quyosh yili har 115 yilu 365 kundan, 116 yili esa bunga 1 oy va 1 kun kð¾`shiladi deganlar. yangi yil …

rdvst 8 yonoxi 3 xrvdot 9 arv 4 jiri 10 rimjd 5 xmdod 11 arshmi 6 axshrivriy 12 isfandorajiy ular oyning kunlarini ham mana shunday nomlar bilan yuritganlar: 1 rimjd 11 axir 21 rom 2 azmin 12 mox 22 voz 3 ardusht 13 jizi 23 dzu 4 axshrivriy 14 gvsht 24 diniy 5 isfandormajiy 15 dzv 25 arjvxiy 6 xrvdoz 16 fig 26 ashtoz 7 xmdoz 17 asrvf 27 asmon 8 dzv 18 rshn 28 ros 9 arv 19 rvjn 29 mrsbnd 10 yonoxn 20 arign 30 avnrg xorazmliklar isfandorajiy oyining oxiriga kð¾`shiladigan ortiqcha besh kunning birinchisini oyning birinchi kuni rimjd bilan atab, qolgan kunlarga ham birin-ketin keyingi nomlarini berishlarini va beshinchi kunni isfandorajiy deb atashlarini, undan keyin novsorjiy oyi kunni yana rimjddan boshlanishini a. r.beruniy aniqlagan. xorazmliklar oxirgi oyga kð¾`shiladigan bu besh kunga aloxida nom bermaganlar. âkeyin â deb, yozib ð¾`tadi beruniy â qutayba ibn muslim al-boxiliy xorazmliklarning kotiblarini …

-2000 10. al - xorazmiy muzeyi. urganch. 2001.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xorazm kalendari"

1664043718.doc qadimgi xorazm kalendari insoniyat tarixida 200 dan ortiq kalendarlar ishlatilgan. shulardan anchasi mavzularga kiritilib, kalendarlarning vujudga kelish tarixi, tuzilishi ð¾`rganib kelinmoqda. ba`zi xalqlarning kalendarlarini kð¾`klarga kð¾`tarib, boshqa kalendarlarga asos bð¾`lgan deb xulosalar chiqarishgan. vaxolanki yer yuzida yashayotgan millat, xalqlar xatto oqean ortida bð¾`lsa ham, bir-birlari bilan aloqada bð¾`lmagan davrlarda ham har birlari ð¾`zlariga xos turmush tarzlariga ega bð¾`lganlar. tabiiy sharoitlari, urf-odatlari, diniy tasavvurlaridan kelib chiqib hayot kechirganlar. âbuyuk ipak yð¾`liâning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlardan keyingi davr svilizatsiyasini falon davlatniki, millatniki deb ajratib kð¾`rsatishga xojat yð¾`k. bu voqealardan keyin...

DOC format, 63.5 KB. To download "qadimgi xorazm kalendari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xorazm kalendari DOC Free download Telegram