qadimgi xorazm kalendari

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664043718.doc qadimgi xorazm kalendari qadimgi xorazm kalendari insoniyat tarixida 200 dan ortiq kalendarlar ishlatilgan. shulardan anchasi mavzularga kiritilib, kalendarlarning vujudga kelish tarixi, tuzilishi о`rganib kelinmoqda. ba`zi xalqlarning kalendarlarini kо`klarga kо`tarib, boshqa kalendarlarga asos bо`lgan deb xulosalar chiqarishgan. vaxolanki yer yuzida yashayotgan millat, xalqlar xatto oqean ortida bо`lsa ham, bir-birlari bilan aloqada bо`lmagan davrlarda ham har birlari о`zlariga xos turmush tarzlariga ega bо`lganlar. tabiiy sharoitlari, urf-odatlari, diniy tasavvurlaridan kelib chiqib hayot kechirganlar. “buyuk ipak yо`li”ning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlardan keyingi davr svilizatsiyasini falon davlatniki, millatniki deb ajratib kо`rsatishga xojat yо`k. bu voqealardan keyin xech qaysi xalq, elat boshqa xalqlardan uzilib qolgan, о`z xolicha yashagan emas, aks xolda xech qanday taraqqiyot bо`lmagan bо`lar edi. shunday bо`lsada har bir xalq о`z tarixini о`rganar ekan, biz ham о`z tariximiz, buyuk allomalarimiz bilan faxrlansak arziydi. shu paytgacha boshqa kalendarlar tarixini о`rganib, qadimgi xorazm kalendari haqida deyarli ma`lumotga ham ega emas edik. xorazm qadimgi ilm-fan beshigi, …

yо`k qilib yо`qolib ketdi. faqat yodda saqlanganlarinigina beruniy tiklash sohasida xizmat qildi. shuning uchun xorazm kalendarini о`rganishda faqat abu rayxon beruniyning “osor al-boqiya” asariga suyanamiz: xorazmning ma`lum bо`lgan qadimiy kalendar tizimi iskandar zulqarnayndan 980 yil ilgari bо`lgan. xorazm davlatining boshlanishida haftani ishlatmaganlar. ularda haftaning kunlari ma`lum moxiyatga ega deb hisoblangan. kunlar hafta ichida nomlaridan tashqari bosh nomlarga ham ega bо`lgan. masalan, xorazmliklar oyning har bir kuniga nom qo`yganlar. bir oy ichida о`n bir kunning nomlanishi xorazmliklarda va sо`gdiylarda bir xil bо`lgan. xorazmliklar oy manzillarini ishlatganlar. ulardan astronomiyaga oid xukmlar chiqarganlar. manzillarini, ismlarini yodda saklaganlar. oy manzillarini 12 burjga taqsimlab, burjlarni о`z tillarida aloxida-aloxida nomlaganlar. beruniy: “xorazmliklar burjlarni arablardan yaxshiroq bilganlar” deb qayd etadi. xorazmliklar bilan sо`gdiylar yil boshini belgilash uchun ortiqcha kunlarni kо`shishda bir xil amal qilganlar. ular quyosh yili har 115 yilu 365 kundan, 116 yili esa bunga 1 oy va 1 kun kо`shiladi deganlar. yangi yil xorazmda navsorjidan …

xmdod 11 arshmi 6 axshrivriy 12 isfandorajiy ular oyning kunlarini ham mana shunday nomlar bilan yuritganlar: 1 rimjd 11 axir 21 rom 2 azmin 12 mox 22 voz 3 ardusht 13 jizi 23 dzu 4 axshrivriy 14 gvsht 24 diniy 5 isfandormajiy 15 dzv 25 arjvxiy 6 xrvdoz 16 fig 26 ashtoz 7 xmdoz 17 asrvf 27 asmon 8 dzv 18 rshn 28 ros 9 arv 19 rvjn 29 mrsbnd 10 yonoxn 20 arign 30 avnrg xorazmliklar isfandorajiy oyining oxiriga kо`shiladigan ortiqcha besh kunning birinchisini oyning birinchi kuni rimjd bilan atab, qolgan kunlarga ham birin-ketin keyingi nomlarini berishlarini va beshinchi kunni isfandorajiy deb atashlarini, undan keyin novsorjiy oyi kunni yana rimjddan boshlanishini a. r.beruniy aniqlagan. xorazmliklar oxirgi oyga kо`shiladigan bu besh kunga aloxida nom bermaganlar. “keyin – deb, yozib о`tadi beruniy – qutayba ibn muslim al-boxiliy xorazmliklarning kotiblarini xalok etib, bilimdonlarini о`ldirib, kitob va daftarlarini kuydirgani sababli ular savodsiz qolib, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi xorazm kalendari"

1664043718.doc qadimgi xorazm kalendari qadimgi xorazm kalendari insoniyat tarixida 200 dan ortiq kalendarlar ishlatilgan. shulardan anchasi mavzularga kiritilib, kalendarlarning vujudga kelish tarixi, tuzilishi о`rganib kelinmoqda. ba`zi xalqlarning kalendarlarini kо`klarga kо`tarib, boshqa kalendarlarga asos bо`lgan deb xulosalar chiqarishgan. vaxolanki yer yuzida yashayotgan millat, xalqlar xatto oqean ortida bо`lsa ham, bir-birlari bilan aloqada bо`lmagan davrlarda ham har birlari о`zlariga xos turmush tarzlariga ega bо`lganlar. tabiiy sharoitlari, urf-odatlari, diniy tasavvurlaridan kelib chiqib hayot kechirganlar. “buyuk ipak yо`li”ning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlardan keyingi davr svilizatsiyasini falon davlatniki, millatniki deb ajratib kо`rsatishga xojat yо`k. bu voqeala...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "qadimgi xorazm kalendari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi xorazm kalendari DOC Бесплатная загрузка Telegram