qadimgi xorazm kalendari

DOC 5 стр. 63,5 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 63,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1664043718.doc qadimgi xorazm kalendari insoniyat tarixida 200 dan ortiq kalendarlar ishlatilgan. shulardan anchasi mavzularga kiritilib, kalendarlarning vujudga kelish tarixi, tuzilishi ð¾`rganib kelinmoqda. ba`zi xalqlarning kalendarlarini kð¾`klarga kð¾`tarib, boshqa kalendarlarga asos bð¾`lgan deb xulosalar chiqarishgan. vaxolanki yer yuzida yashayotgan millat, xalqlar xatto oqean ortida bð¾`lsa ham, bir-birlari bilan aloqada bð¾`lmagan davrlarda ham har birlari ð¾`zlariga xos turmush tarzlariga ega bð¾`lganlar. tabiiy sharoitlari, urf-odatlari, diniy tasavvurlaridan kelib chiqib hayot kechirganlar. âbuyuk ipak yð¾`liâning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlardan keyingi davr svilizatsiyasini falon davlatniki, millatniki deb ajratib kð¾`rsatishga xojat yð¾`k. bu voqealardan keyin xech qaysi xalq, elat boshqa xalqlardan uzilib qolgan, ð¾`z xolicha yashagan emas, aks xolda xech qanday taraqqiyot bð¾`lmagan bð¾`lar edi. shunday bð¾`lsada har bir xalq ð¾`z tarixini ð¾`rganar ekan, biz ham ð¾`z tariximiz, buyuk allomalarimiz bilan faxrlansak arziydi. shu paytgacha boshqa kalendarlar tarixini ð¾`rganib, qadimgi xorazm kalendari haqida deyarli ma`lumotga ham ega emas edik. xorazm qadimgi ilm-fan beshigi, âavestoâ 2700 yilcha …

2 / 5

alendarlar ham yð¾`k qilib yð¾`qolib ketdi. faqat yodda saqlanganlarinigina beruniy tiklash sohasida xizmat qildi. shuning uchun xorazm kalendarini ð¾`rganishda faqat abu rayxon beruniyning âosor al-boqiyaâ asariga suyanamiz: xorazmning ma`lum bð¾`lgan qadimiy kalendar tizimi iskandar zulqarnayndan 980 yil ilgari bð¾`lgan. xorazm davlatining boshlanishida haftani ishlatmaganlar. ularda haftaning kunlari ma`lum moxiyatga ega deb hisoblangan. kunlar hafta ichida nomlaridan tashqari bosh nomlarga ham ega bð¾`lgan. masalan, xorazmliklar oyning har bir kuniga nom qo`yganlar. bir oy ichida ð¾`n bir kunning nomlanishi xorazmliklarda va sð¾`gdiylarda bir xil bð¾`lgan. xorazmliklar oy manzillarini ishlatganlar. ulardan astronomiyaga oid xukmlar chiqarganlar. manzillarini, ismlarini yodda saklaganlar. oy manzillarini 12 burjga taqsimlab, burjlarni ð¾`z tillarida aloxida-aloxida nomlaganlar. beruniy: âxorazmliklar burjlarni arablardan yaxshiroq bilganlarâ deb qayd etadi. xorazmliklar bilan sð¾`gdiylar yil boshini belgilash uchun ortiqcha kunlarni kð¾`shishda bir xil amal qilganlar. ular quyosh yili har 115 yilu 365 kundan, 116 yili esa bunga 1 oy va 1 kun kð¾`shiladi deganlar. yangi yil …

3 / 5

rdvst 8 yonoxi 3 xrvdot 9 arv 4 jiri 10 rimjd 5 xmdod 11 arshmi 6 axshrivriy 12 isfandorajiy ular oyning kunlarini ham mana shunday nomlar bilan yuritganlar: 1 rimjd 11 axir 21 rom 2 azmin 12 mox 22 voz 3 ardusht 13 jizi 23 dzu 4 axshrivriy 14 gvsht 24 diniy 5 isfandormajiy 15 dzv 25 arjvxiy 6 xrvdoz 16 fig 26 ashtoz 7 xmdoz 17 asrvf 27 asmon 8 dzv 18 rshn 28 ros 9 arv 19 rvjn 29 mrsbnd 10 yonoxn 20 arign 30 avnrg xorazmliklar isfandorajiy oyining oxiriga kð¾`shiladigan ortiqcha besh kunning birinchisini oyning birinchi kuni rimjd bilan atab, qolgan kunlarga ham birin-ketin keyingi nomlarini berishlarini va beshinchi kunni isfandorajiy deb atashlarini, undan keyin novsorjiy oyi kunni yana rimjddan boshlanishini a. r.beruniy aniqlagan. xorazmliklar oxirgi oyga kð¾`shiladigan bu besh kunga aloxida nom bermaganlar. âkeyin â deb, yozib ð¾`tadi beruniy â qutayba ibn muslim al-boxiliy xorazmliklarning kotiblarini …

4 / 5

-2000 10. al - xorazmiy muzeyi. urganch. 2001.

5 / 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi xorazm kalendari"

1664043718.doc qadimgi xorazm kalendari insoniyat tarixida 200 dan ortiq kalendarlar ishlatilgan. shulardan anchasi mavzularga kiritilib, kalendarlarning vujudga kelish tarixi, tuzilishi ð¾`rganib kelinmoqda. ba`zi xalqlarning kalendarlarini kð¾`klarga kð¾`tarib, boshqa kalendarlarga asos bð¾`lgan deb xulosalar chiqarishgan. vaxolanki yer yuzida yashayotgan millat, xalqlar xatto oqean ortida bð¾`lsa ham, bir-birlari bilan aloqada bð¾`lmagan davrlarda ham har birlari ð¾`zlariga xos turmush tarzlariga ega bð¾`lganlar. tabiiy sharoitlari, urf-odatlari, diniy tasavvurlaridan kelib chiqib hayot kechirganlar. âbuyuk ipak yð¾`liâning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlardan keyingi davr svilizatsiyasini falon davlatniki, millatniki deb ajratib kð¾`rsatishga xojat yð¾`k. bu voqealardan keyin...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (63,5 КБ). Чтобы скачать "qadimgi xorazm kalendari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi xorazm kalendari DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram