qadimgi xorazm kalendari

DOC 63.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664043718.doc qadimgi xorazm kalendari qadimgi xorazm kalendari insoniyat tarixida 200 dan ortiq kalendarlar ishlatilgan. shulardan anchasi mavzularga kiritilib, kalendarlarning vujudga kelish tarixi, tuzilishi о`rganib kelinmoqda. ba`zi xalqlarning kalendarlarini kо`klarga kо`tarib, boshqa kalendarlarga asos bо`lgan deb xulosalar chiqarishgan. vaxolanki yer yuzida yashayotgan millat, xalqlar xatto oqean ortida bо`lsa ham, bir-birlari bilan aloqada bо`lmagan davrlarda ham har birlari о`zlariga xos turmush tarzlariga ega bо`lganlar. tabiiy sharoitlari, urf-odatlari, diniy tasavvurlaridan kelib chiqib hayot kechirganlar. “buyuk ipak yо`li”ning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlardan keyingi davr svilizatsiyasini falon davlatniki, millatniki deb ajratib kо`rsatishga xojat yо`k. bu voqealardan keyin xech qaysi xalq, elat boshqa xalqlardan uzilib qolgan, о`z xolicha yashagan emas, aks xolda xech qanday taraqqiyot bо`lmagan bо`lar edi. shunday bо`lsada har bir xalq о`z tarixini о`rganar ekan, biz ham о`z tariximiz, buyuk allomalarimiz bilan faxrlansak arziydi. shu paytgacha boshqa kalendarlar tarixini о`rganib, qadimgi xorazm kalendari haqida deyarli ma`lumotga ham ega emas edik. xorazm qadimgi ilm-fan beshigi, …

yо`k qilib yо`qolib ketdi. faqat yodda saqlanganlarinigina beruniy tiklash sohasida xizmat qildi. shuning uchun xorazm kalendarini о`rganishda faqat abu rayxon beruniyning “osor al-boqiya” asariga suyanamiz: xorazmning ma`lum bо`lgan qadimiy kalendar tizimi iskandar zulqarnayndan 980 yil ilgari bо`lgan. xorazm davlatining boshlanishida haftani ishlatmaganlar. ularda haftaning kunlari ma`lum moxiyatga ega deb hisoblangan. kunlar hafta ichida nomlaridan tashqari bosh nomlarga ham ega bо`lgan. masalan, xorazmliklar oyning har bir kuniga nom qo`yganlar. bir oy ichida о`n bir kunning nomlanishi xorazmliklarda va sо`gdiylarda bir xil bо`lgan. xorazmliklar oy manzillarini ishlatganlar. ulardan astronomiyaga oid xukmlar chiqarganlar. manzillarini, ismlarini yodda saklaganlar. oy manzillarini 12 burjga taqsimlab, burjlarni о`z tillarida aloxida-aloxida nomlaganlar. beruniy: “xorazmliklar burjlarni arablardan yaxshiroq bilganlar” deb qayd etadi. xorazmliklar bilan sо`gdiylar yil boshini belgilash uchun ortiqcha kunlarni kо`shishda bir xil amal qilganlar. ular quyosh yili har 115 yilu 365 kundan, 116 yili esa bunga 1 oy va 1 kun kо`shiladi deganlar. yangi yil xorazmda navsorjidan …

xmdod 11 arshmi 6 axshrivriy 12 isfandorajiy ular oyning kunlarini ham mana shunday nomlar bilan yuritganlar: 1 rimjd 11 axir 21 rom 2 azmin 12 mox 22 voz 3 ardusht 13 jizi 23 dzu 4 axshrivriy 14 gvsht 24 diniy 5 isfandormajiy 15 dzv 25 arjvxiy 6 xrvdoz 16 fig 26 ashtoz 7 xmdoz 17 asrvf 27 asmon 8 dzv 18 rshn 28 ros 9 arv 19 rvjn 29 mrsbnd 10 yonoxn 20 arign 30 avnrg xorazmliklar isfandorajiy oyining oxiriga kо`shiladigan ortiqcha besh kunning birinchisini oyning birinchi kuni rimjd bilan atab, qolgan kunlarga ham birin-ketin keyingi nomlarini berishlarini va beshinchi kunni isfandorajiy deb atashlarini, undan keyin novsorjiy oyi kunni yana rimjddan boshlanishini a. r.beruniy aniqlagan. xorazmliklar oxirgi oyga kо`shiladigan bu besh kunga aloxida nom bermaganlar. “keyin – deb, yozib о`tadi beruniy – qutayba ibn muslim al-boxiliy xorazmliklarning kotiblarini xalok etib, bilimdonlarini о`ldirib, kitob va daftarlarini kuydirgani sababli ular savodsiz qolib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xorazm kalendari"

1664043718.doc qadimgi xorazm kalendari qadimgi xorazm kalendari insoniyat tarixida 200 dan ortiq kalendarlar ishlatilgan. shulardan anchasi mavzularga kiritilib, kalendarlarning vujudga kelish tarixi, tuzilishi о`rganib kelinmoqda. ba`zi xalqlarning kalendarlarini kо`klarga kо`tarib, boshqa kalendarlarga asos bо`lgan deb xulosalar chiqarishgan. vaxolanki yer yuzida yashayotgan millat, xalqlar xatto oqean ortida bо`lsa ham, bir-birlari bilan aloqada bо`lmagan davrlarda ham har birlari о`zlariga xos turmush tarzlariga ega bо`lganlar. tabiiy sharoitlari, urf-odatlari, diniy tasavvurlaridan kelib chiqib hayot kechirganlar. “buyuk ipak yо`li”ning ochilishi, buyuk geografik kashfiyotlardan keyingi davr svilizatsiyasini falon davlatniki, millatniki deb ajratib kо`rsatishga xojat yо`k. bu voqeala...

DOC format, 63.5 KB. To download "qadimgi xorazm kalendari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xorazm kalendari DOC Free download Telegram