ўзбекларнинг анъанавий машғулотлари ва хўжалик фаолиятлари. ҳунармандчилик ва уй рўзғор касблари

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664054026.doc ўзбекларнинг анъанавий машғулотлари ва хўжалик фаолиятлари. ҳунармандчилик ва уй рўзғор касблари режа: 2. деҳқончилик ва сув хўжалиги. 3. зироатчилик хўжалиги ва анъанавий агрортехникаси. 4. чорвачилик. 5. қора кўлчилик. 6. аравалар пиллачилик. 7. ҳунармандчилик ва унинг турлари. 8. уй-рўзғор касблари. 9. мисгарлик, туникасозлик. 10. дурадгорлик. 11. қандолатчилик. инсоният пайдо бўлгандан бери узоқ тарихий давр мобайнида турли табиий - географик шароитга мослашиб келмоқда. одамлар аъзалдан музлик арктикада ва жазирама иссиқлик тропик чанг тоғликларида, тундра ва тайга ўрмонларида, осиё австралия ва африканинг бепоён дашт-у хиёбонларида истиқомат қилмоқдалар. улар иссиқ совуқ демасдан, сийраклашган ҳаво шароитида ва йиртқич ҳайвонлар хавфидан қўрқмасдан тирикчилик қилмоқдалар. ибтидоий даврда одамзот табиатда мавжуд тайёр маҳсулотларни турли усул ва йўллари билан топиб истеъмол қилган. масалан, осиё қитъасида қадимдан ёввойи буғдойни, марказий американинг кўлларида шоли ўсган. америкада турли емишли илдизлар ва мевали дарахтлар инсон яшаши учун зарур маҳсулотларни тайёр ҳолда етказиб берган. жаҳонда тарқалган барча элат ва халқларнинг пайдо бўлиши ва …

б, қишлоқ хўжалик маҳсулотларига айлантирган. оқибатда қадимий даврлардан инсон учун зарур бўлган дон экинларидан шоли билан тариқ шарқий осиёда буғдой, оврўпа, америка, австралия, африка, маккада деярли бутун жаҳонда - арпа асосан шарқий оврўпада, жўхори африкада ва қисман fарбий осиёда тарқалган. айрим ўсимликларнинг келиб чиқишини тасаввур қилсак маданий экинлар нақадар мураккаб шароитда пайдо бўлиб ер куррасига тарқалган. масалан, гуруч оврўпага дастлаб италия ва пириней ярим оролидаги, ҳинд ва тинч океани бўйлаб саккиз минг йил мобайнида етиб борган. ўрта осиёда нўхат, ясмик, сабзи, пахта, бодом, ўрик, зиғирпоя ва бошқа қадимий зироатчилик экинларини яратганлигини олимлар айниқса машҳур биолог н.н. воклов ўз асарларида исботлаб берган. ўзбеклар кўп қиррали қишлоқ хўжалигига асрлар оша тўплаган анъанавий тажрибага таянган. ўзбеклар учта қишлоқ хўжалик зонасига бўлинади. тоғли ва тоғ олди зонаси 20,5% суғорма ерли зонаси 18,2% ва қолган бепаён дашт яйлов ерларидан иборат. ўзбек ҳудудига зироатчилик суғориш хусусиятлари ва экин турлари билан ҳам фарқланган суғорма деҳкончилик маҳаллий аҳоли …

збекистон республикаси ҳозир ҳам ўзининг боғдорчилик узуми билан машҳурдир. 1924 йил мевали дарахтлар майдонлари 13,6 минг га эга, узумзорлар билан 25,3 мингтани эгаллаган бўлса 1986 йил мевали боғлар 208,3 жойлашган эди. айрим вилоятлар мева етиштиришга ихтисослаштириш. бу ерда республикадаги узумлар ярмидан кўпи етиштирилади. етиштирилган майизнинг учдан бир қисмини шу ерда тайёрланади. жанубда мева дарахтларидан анор, анжир, бодом, писта билан бирга цитурист экинлари хурмо етиштирилади. тошкент вилоятининг боғларида70% олма нок билан банд. яқин давргача хоразм, бухоро, ва сурхондарё вилоятлари ўзининг ажойиб боғлари билан машҳур эди. ўзбекистон қадимий даврдан чорвачилик билан шуғулланиб келишган. аммо ўтроқ аҳоли бўлган ярми ўтроқ аҳоли ўртасидаги турли хилдаги чорва хўжалиги мавжуд бўлган. дашту қипчоқдан келиб шош кўчманчи ўзбекларининг ярми ўрта ҳолда яшаб чорвачилик билан шуғулланганлар.айниқса қўнғирот , локай,карлук, турк каби йирик қабилаларнинг авлодлари чорвадорлар бўлиб ҳисобланганлар. ўзбек чорвачилигида айниқса қора кўлчиликка эътибор катта бўлган.қора кўлнинг думбали ҳисори насллари айниқса жанубий ўзбекистон ва тожикистонда кўпроқ бўлган. улар кўпроқ …

арихий тажрибага эга бўлиб, ўзининг анъанавий соҳаларини, сақлабгина қолмай балки янги замонавий агротехника ва фан ютуқларига таянган ҳолда юқори даражага кўтарилган. ўзбекистонда ўтказилган археологик тадқиқотлар бу ерда икки минг йил муқаддам кенг ривожланган ҳунармандчилик мавжуд эканлигини исботлади. бу даврда синфий жамиятлар пайдо бўлиб, йирик меҳнат тақсимоти негизида ҳунармандчилик мустақил соҳа бўлиб, ажралиб чиққан . оқибатда шаҳарларнинг ўсиши.савдо-сотиқнинг ривожланишига имкон беради. айниқса xi-xii асрларда ҳунармандчилик кенг миқёсда ривожланиб, ўрта осиёнинг , шу жумладан ўзбек элининг ҳам чет эллар билан иқтисодий маданий алоқалари авж олади. маҳаллий ҳунармандчилик халқ хўжалигига зарур маҳсулотлар ишлаб чиқариш техник ва бадий жиҳатдан юксак даражага кўтарилди. ўзбек хонликлари даврида пойтахтларда зодагонлар, бой-тўралар ва хокимлар эҳтиёжларини қондирадиган ҳашаматли бинолар, турли зебу-зийнатлар яратадиган касб - ҳунарлар анча ривожланди. шаҳар ва қишлоқ аҳолисига зарур маҳсулотлар етказиб берадиган ҳар-хил ҳунармандчилик соҳалари пайдо бўлди. одатда ҳунармандчиликнинг энг камида 3 хили мавжуд бўлган аҳоли яшайдиган жойга шаҳар деб ном берилган 1897йили биринчи аҳоли рўйхати …

ига таянган махсус уюшмаларга бирикиш эди. ўзбек ҳунармандчилигининг яна бир хусусияти унинг кўп соҳаларини бевосита уй-рўзгор хўжалиги билан боғлиқлиги эди. кўп ҳунармандлар асосий касбидан ташқари айниқса қишлоқ шароитида(баъзан,шаҳарлар ҳам) деҳқончилик, боғдорчилик ва сабзавотчилик билан ҳам шуғулланиб келганлар. уларнинг кўпчилик қисми ўз маҳсулотларини яқин бозорга чиқарибгина қолмай ишлаб чиқарилган маҳсулотларга қараб, ҳақ олганлар. бундай ҳолат қишлоқ жамоатчилик анъаналарига боғлиқ бўлиб, даставвал қишлоқ эҳтиёжларига бўйсинган. уй ҳунармандчилигига ип йигириш, тўкиш, кигиз босиш каби касблар билан шуғулланилган. тўқимачиликда гилам ва палос биринчи галда турар эди. иш қуролларининг оддийлиги, техникавий жиҳатидан қолоқлигига қарамай ўзбек ҳунармандчилигининг кўп соҳалари ниҳоятда юксак санъат намуналарини яратган ажойиб амалий касб - ҳунар сифатида танилган. ҳунармандчиликнинг қадимий даврларидан энг кенг тарқалган соҳаси темирчилик ҳисобланган. бу соҳанинг ривожи даставвал маҳаллий хом ашёга боғлик бўлган. ўзбекистон ўзининг ер қазилма бойликлари, олтин, кумуш, мис, темир кабилар илгаридан машҳур. 1913 йилда маҳаллий ҳунармандлар 72% металл буюмлар ишлаб чиқарганлар. металл ишлаб чиқариш 19 касбга бўлинган. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбекларнинг анъанавий машғулотлари ва хўжалик фаолиятлари. ҳунармандчилик ва уй рўзғор касблари"

1664054026.doc ўзбекларнинг анъанавий машғулотлари ва хўжалик фаолиятлари. ҳунармандчилик ва уй рўзғор касблари режа: 2. деҳқончилик ва сув хўжалиги. 3. зироатчилик хўжалиги ва анъанавий агрортехникаси. 4. чорвачилик. 5. қора кўлчилик. 6. аравалар пиллачилик. 7. ҳунармандчилик ва унинг турлари. 8. уй-рўзғор касблари. 9. мисгарлик, туникасозлик. 10. дурадгорлик. 11. қандолатчилик. инсоният пайдо бўлгандан бери узоқ тарихий давр мобайнида турли табиий - географик шароитга мослашиб келмоқда. одамлар аъзалдан музлик арктикада ва жазирама иссиқлик тропик чанг тоғликларида, тундра ва тайга ўрмонларида, осиё австралия ва африканинг бепоён дашт-у хиёбонларида истиқомат қилмоқдалар. улар иссиқ совуқ демасдан, сийраклашган ҳаво шароитида ва йиртқич ҳайвонлар хавфидан қўрқмасдан тирикчилик қилмоқдала...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "ўзбекларнинг анъанавий машғулотлари ва хўжалик фаолиятлари. ҳунармандчилик ва уй рўзғор касблари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбекларнинг анъанавий машғулот… DOC Бесплатная загрузка Telegram