eneolit davri arxeologiyasi

DOC 61,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1664052896.doc eneolit davri arxeologiyasi eneolit davri arxeologiyasi reja: 1. eneolit davri xronologiyasi, tavsifi va o`rganilishi. 2. eneolit madaniyatining rivojlanish bosqichlari. 3. qurilish va me`morchilik. 4. kulolchilikning mukammallashuvi. 5. eneolit davri san`ati. tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so`nggi yillar ichida jahonning, jumladan o`rta osiyoning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma`lumotlar to`plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`laroq tasavvurlar hosil qilish imkonini beradi. jahonda ibtidoiy odamlar tarqalishi jarayonidan boshlab, xalqlarning tarixida turli xil murakkab voqealar sodir bo`lgan. ular ibtidoiy to`da davri, ibtidoiy xo`jaliklari va mehnat qurollari, urug`chilik tuzumining vujudga kelishi, xo`jalikning ishlab chiqarish shakllariga o`tilishi, binokorlik va hunarmandchilikning rivojlanishi, ishlab chiqarishda metallning ishlatila boshlanishi, ilk shaharlar va davlatlarning tashkil topishi, antik davri, o`rta asrlar me`morchiligi va moddiy madaniyatining …

va madaniy taraqqiyotidagi o`ziga xos tomonlari va xususiyatlarini ko`rsatib berishdir. t a ya n ch s o` z l a r eneolit, sialk va suza kompleksi, mundigak, anov-nomozgoh, sarazm, qurilish va me`morchilik, kulolchilik va metall, haykalchalar, tripole madaniyati va uning bosqichlari, g`oyaviy qarashlar, maykop, drevneyam va afanasev madaniyatlari, janubiy turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi (jtake), anovtepa, namozgohtepa, oltintepa, geoksyur, oilaviy ibodatxonalar, katta oila jamoasi. enolit – lotin va yunoncha so`zlaridan yasalgan bo`lib, «alneus» - lotincha mis, «litos» - yunoncha tosh degan ma`noni anglatadi. eneolit atamasi bilan birga “xalkolit” (“xalkos” yunoncha mis demak) ham ishlatiladi. eneolit neolit bilan bir vaqtga to`g`ri keladi. ammo ular orasida xronologik jihatdan katta farq bo`lmasada, madaniy darajalari jihatidan bir-biridan farqlanadi. masalan, yevropa va osiyoning ko`p hududlarida miloddan avvalgi iv-iii ming yillikda neolit qabilalari yashagan, ular bu vaqtda metaldan xabardor bo`lmagan, ovchilik va baliqchilik bilan shug`ullangan. yevropa va osiyoning boshqa o`lkalarida aynan shu paytda metalldan bir oz xabardor …

umiy birlashtiruvchi alomatni ajratib ko`rsatadilar: 1. xo`jalikning hamma turidan ko`ra motiga bilan qilinadigan dehqonchilikning ustunligi; 2. chaqmoqtosh qurollar ko`p bo`lishi bilan birga mis qurollarining paydo bo`lishi. 3. katta-katta ibtidoiy jamoa birlashmalarining katta-katta paxsa uylarining mavjudligi; 4. hayvonlarning loydan yasalgan va onalik urug`iga xos bo`lgan haykalchalarning mavjudligi; 5. rangdor sopol buyumlari (gul solingan) ning tarqalishi. yuqoridagi alomatlar misr, mesopotamiya makonlarida, keyinroq yevropa, markaziy osiyo yodgorliklarida ko`zga tashlanadi. eneolitda mesopatamiyada rangdor sopol buyumlarga katakli bezaklar, misrning rangli sopol buyumlariga esa syujetli suratlar chizilgan. osiyo va yevropaning keng hududlarida esa rangdor sopol makonlari tarqalgan. eneolit makonlarining ko`pchiligida, ya`ni dehqonchilikning ibtidoiy usullari tarqalgan hududlarida rangdor sopol buyumlar tarqalgan bo`lsada, ba`zilarida mutlaqo uchramaydi. masalan, germaniya, frantsiya, yevropaning yana boshqa mamlakatlarida eneolit makonlarida rangli sopol buyumlar yo`q. aksincha, bu yerdagi makonlarda naqshi tasma-tasma qilib o`yilgan kulolchilik buyumlari mavjud bo`lgan. markaziy osiyo, xususan o`zbekistondagi eneolit makonlarida sopol buyumlar sirti qizil yoki qora bo`yoqlardan ishlangan geometrik shakllardan iborat …

lik shakli – dehqonchilik mashg`ulotiga borib taqaladi. eneolit davrida dehqonchilikda motiga bilan ishlov berish ustun darajada bo`lgan. ammo o`z xususiyatiga ko`ra misdan foydalanish mehnat unumdorligini oshirishga xizmat qilgan bo`lsa-da, dehqonchilikda motiga tishi sifatida toshdan foydalanilgan. mis qurollar tosh qurollarga nisbatan takomillashgan bo`lsa-da, u kuchli, og`ir va qattiq qurollar yasashga yaroqsiz edi. mis o`z xususiyatiga ko`ra yumshoq va juda tez o`z shaklini o`zgartirgan. shuning uchun ham motiga tishi sifatida toshdan foydalanilgan. mis-tosh davrida odamlar metall bilan tanishadi. ungacha ibtidoiy odamlar 2-3 million yillar davomida faqat toshdan, yog`ochdan va suyakdan yasalgan qurollardan foydalangan edilar. mis qurollar qattiq, kuchli bo`lmay, ayrim xususiyatlari jihatdan tosh qurollarga nisbatan pastroq darajada bo`lsa-da, o`zining shakli, ishlab chiqarish jarayonida qo`llanishidagi qulayligi, shuningdek juda tez turli shaklga kelishi oson bo`lganligi uchun ham chaqmoqtosh qurollar bilan parellel holda ishlatila boshlangan. ma`lumki, eneolit davrida markaziy osiyo aholisi madaniyati bir bosqich yuqori ko`tarilgan. lekin ularning ijtimoiy-madaniy taraqqiyoti bir xil darajada bo`lmagan. bu …

it makonlari yer yuzining turli nuqtalari – xitoy, eron, markaziy osiyo, ukraina, bolgariya, gretsiya, frantsiya, germaniya hududlaridan topib o`rganilgan. mesopatamiyada xassuan yodgorligi, eronda so`za kompleksi, ukrainada tripole madaniyati, kavkazortida shengavit, turkmanistonda anov, nomozgoh makonlari eneolit davriga mansubdir. eneolit makonlaridan topilgan qurollarning eng ko`p tarqalgani - retushlangan egri o`roqlar va silliqlangan tosh motigalardir. egri o`roqlar barcha mamlakatlarda eng qadimgi dehqonchilik хo`jalik mashg`uloti bilan birga paydo bo`lgan. yevropa va osiyo hududlaridan topilgan makonlarda 3 xil don - bug`doy, arpa va tariq qoldiqlari topilgan. bu donlarning yovvoyi xillari yevropada yetishtirilgan. ular bu yerlarga markaziy osiyo va hindiston hududlaridan olib kelingan. yer yuzining ko`p hududlarida eneolit davri ibtidoiy dehqonlarning qishloqlari keng tarqalgan. ular ho`jaligida dehqonchilik va chorvachilik asosiy mashg`ulot bo`lishi bilan birga, ovchilik ham mavjud bo`lgan. ovchi qabilalarning faoliyati izlari ularning mozor qo`rg`onlarida saqlanib qolgan. ularning eneolit davriga xos bo`lgan “qadimiy chuqur” mozor qo`rg`onlari deb atalib, yer yuzida ulardan qadimiyrog`i yo`q. ular miloddan avvalgi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"eneolit davri arxeologiyasi" haqida

1664052896.doc eneolit davri arxeologiyasi eneolit davri arxeologiyasi reja: 1. eneolit davri xronologiyasi, tavsifi va o`rganilishi. 2. eneolit madaniyatining rivojlanish bosqichlari. 3. qurilish va me`morchilik. 4. kulolchilikning mukammallashuvi. 5. eneolit davri san`ati. tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so`nggi yillar ichida jahonning, jumladan o`rta osiyoning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma`lumotlar to`plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`laroq tasavvurlar hosil qilish imk...

DOC format, 61,5 KB. "eneolit davri arxeologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: eneolit davri arxeologiyasi DOC Bepul yuklash Telegram