меҳнат ресурслари ва улардан қишлоқ хўжалигида фойдаланиш, меҳнат унумдорлигини ошириш йўллари

DOC 139,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1664131012.doc меҳнат ресурслари ва улардан қишлоқ хўжалигида фойдаланиш, меҳнат унумдорлигини ошириш йўллари режа: 1. меҳнат ресурсларининг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти ва ўзига хос хусусиятлари. 2. меҳнат ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини тавсифловчи кўрсаткичлар ва уларни аниқлаш тартиби. 3. меҳнат ресурсларидан фойдаланишни ривожлантириш йўллари. 4. меҳнат унумдорлиги ҳақида тушунча. мамлакатимизнинг қишлоқ хўжалик маҳсулотларига бўлган барча талабларини қондиришда жонли ва буюмлашган меҳнатнинг аҳамияти улкан. чунки у қийматни яратади. меҳнат-бу инсоннинг онгли, мақсадга йўналтирилган фаолиятидир. у орқали меҳнат предметлари ва воситалари уйғунлашган ҳолда иш жараёни амалга оширилади. бу жараённинг маҳсули қиймат ҳисобланади. демак, талабни қондира олиш қобилиятига эга бўлган маҳсулотларни етиштириш, хизматларни бажариш инсоннинг онгли фаолияти (меҳнати) билан меҳнат предметлари ва воситаларининг мақсадга мувофиқ боғланишига боғлиқ. яъни, инсон меҳнати, ер, трактор, чигит (уруғ), ёқилғилар ва бошқалар ижобий боғланиши натижасида пахта ёки буғдой ва бошқа қишлоқ хўжалик маҳсулотлари етиштирилади. уларнинг миқдори, сифати бевосита юқоридаги омилларга боғлиқ. лекин инсон ва унинг онгли фаолияти бўлмаса ҳеч қандай маҳсулот яратилмайди, …
2
ига, муносабатига, қолаверса, фан-техника тараққиётига, ишлаб чиқариш воситаларининг сифатига, ҳолатига ва ниҳоят, табиий шароитга боғлиқ. демак, инсон ўз фаолиятини уларнинг барчасини оқилона, уддабуронлик билан самарали ишга солишга қаратиши керак. шундай меҳнат иқтисодий категория ҳисобланади. унинг табиати ишлаб чиқариш муносабатлари билан белгиланади. қишлоқ хўжалигида меҳнат тармоқнинг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда қуйидаги хусусиятларга эга: · меҳнат ва унинг самараси табиий шароит билан боғлиқлиги; · меҳнатдан фойдаланишга ишлаб чиқариш мавсумийлигининг таъсир қилиши; · қишлоқ хўжалигидаги меҳнатнинг ўсимликлар ҳамда тирик мавжудотлар (ҳайвонлар, ўсимликлар) билан узвий боғланганлиги; · қишлоқдаги меҳнат савияси ва билим даражасининг нисбатан пастлиги; · ўсимчилик ва чорвачилик тармоқларида ишлаб чиқариш жараёнларининг автоматлаштирилганлик ва механизациялаштирилганлик ҳамда электрлаштирилганлик даражаси пастлиги; · тармоқда тор доирадаги ихтисослашишнинг камлиги; · қишлоқ хўжалигида сарфланаётган меҳнат таркибида аёллар ва ёшлар меҳнати салмоғи (ҳиссаси) нинг кўплиги; · қишлоқ хўжалигида меҳнатга тўланаётган ҳақ ва унинг ижтимоий ҳимояланиши бошқа тармоқлардагига нисбатан пастлиги ва бошқалар. таъкидланган хусусиятлар тармоқда сарфланадиган меҳнатнинг миқдорига, сифатига ва …
3
алар билан талаб даражасида таъминланмаганлиги айрим иш жараёнларини (суғориш, чиканка қилиш, ҳосилни йиғиб олиш, чорва ҳайвонларини озиқлантириш, соғиш) тўлиқ механизациялаштириш имконини бермайди, натижада оддий жонли меҳнат харажатлари ортади. қишлоқ хўжалигида меҳнат жараёнини амалга оширишда унинг самарали бўлишини таъминлаш учун барча хусусиятларни эътиборга олиш мақсадга мувофиқдир. қишлоқ хўжалигидаги меҳнат қилиш қобилиятига эга бўлган фуқароларни меҳнат ресурслари деб аталади. уларнинг ҳуқуқий асослари таркиби ҳамда фаолияти республика олий мажлиси томонидан қабул қилинган «меҳнат кодекси»да (04.1996й), «аҳолини иш билан таъминлаш тўғрисида»ги (05.1998й) қонунда батафсил кўрсатилган. меҳнат ресурслари 16 ёшдан 60 ёшгача бўлган эркаклар, 55 ёшгача бўлган аёллар ҳисобланади. шу билан биргаликда меҳнат қилиш имкониятига эга бўлган ўсмирлар ва нафақахўрлар ҳам меҳнат ресурси саналади. уларнинг таркибида иқтисодий фаол меҳнат қилиш имкониятига эга бўлганлар алоҳида аҳамият каб этади. уларни 16-55 ёшгача бўлган аёллар, 60 ёшгача бўлган эркаклар ташкил этади. улар меҳнат ресурсларининг асосини ташкил этади. улар республикада 2002 йилнинг бошига мавжуд меҳнат ресурсларининг 38,6 фоизини ташкил …
4
ам мавжуд. яъни сарфланаётган бир бирликдаги вақт ичида яратилган қиймат ёки ишлаб чиқарилган маҳсулот, бажарилган иш меҳнатнинг унумдорлик даражасини ифодалайди. меҳнат унумдорлиги тўғрисидаги бу тушунчалар бир-бирини инкор этмайди, аксинча тўлдиради. қишлоқ хўжалигидаги меҳнат онгли, мақсадга йўналтирилган бўлса, унинг унумдорлиги юқори бўлади. бу эса тармоқнинг ривожланишини таъминлайди. меҳнат ресурслари қишлоқ хўжалигини ривожлантиришда ишлаб чиқариш ресурсларининг энг фаол омили сифатида катта аҳамиятга эга. улар ишлаб чиқариш жараёнида онгли равишда қатнашиб, кўпроқ, сифатлироқ маҳсулотларни талабни қондирадиган миқдорда етиштиришга, иш ва хизматларни бажаришга ҳаракат қилади. шундай экан, улардан йил давомида тўлиқ, самарали фойдаланишга эришиш лозим. бунинг учун меҳнат ресурсларидан фойдаланилаётганлик даражасини аниқлаш керак. уни аниқлаш учун қуйидаги кўрсаткичлардан фойдаланилади: а). мавжуд бўлган меҳнат ресурсларидан фойдаланиш коэффициенти. уни аниқлаш учун ишлаб чиқариш жараёнида ҳақиқатда қатнашган меҳнат ресурслари миқдорини (киши) хўжаликда шартнома (буйруқ) бўйича мавжуд бўлган меҳнат ресурслари миқдорига тақсимланади. у қуйидаги формула ёрдамида аниқланади: мк қ ∑ имр : ∑ ммр бунда: мк – меҳнат …
5
аниқланаётган даврдаги (ойда, йилда) бир кишининг иш вақти фондидан юқори бўлмайди. меҳнат ресурсларининг ҳар бир гуруҳи учун амалдаги қонунларда йиллик ёки ойлик иш вақти фонди белгиланади. унинг миқдорини бир йилдаги календарь кунлар миқдоридан барча турдаги байрам (агар у қонун бўйича дам олиш куни ҳисобланса), дам олиш ҳамда таътил (отпуска) кунларини айириш орқали аниқланади. республикада йиллик иш вақти фонди 276-286 кун миқдорида белгиланган. бу иқтисодий фаол меҳнат ресурсларининг йиллик иш вақти фонди ҳисобланади. ўсмирлар учун бу фонд уларни ижтимоий жиҳатдан ҳимоя қилган ҳолда белгиланган. худди шундай имтиёзлар инсон саломатлиги учун зарур ишларни бажарувчилар учун ҳам ўрнатилган. в). белгиланган иш вақти фондидан фойдаланиш коэффициенти ҳам аниқланади. у бир ишчи ёки хизматчининг ишлаб чиқаришда ҳақиқатда ишлаган вақтини (киши куни, киши соатини) қонунда белгиланган миқдорда ишлаши лозим бўлган вақтга тақсимлаш натижасида аниқланади. бунинг учун қуйидаги формуладан фойдаланиш мумкин: ивфк қ ив : ин бунда: ивфк – иш вақти фондидан фойдаланиш коэффициенти; ив – меҳнат …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"меҳнат ресурслари ва улардан қишлоқ хўжалигида фойдаланиш, меҳнат унумдорлигини ошириш йўллари" haqida

1664131012.doc меҳнат ресурслари ва улардан қишлоқ хўжалигида фойдаланиш, меҳнат унумдорлигини ошириш йўллари режа: 1. меҳнат ресурсларининг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти ва ўзига хос хусусиятлари. 2. меҳнат ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини тавсифловчи кўрсаткичлар ва уларни аниқлаш тартиби. 3. меҳнат ресурсларидан фойдаланишни ривожлантириш йўллари. 4. меҳнат унумдорлиги ҳақида тушунча. мамлакатимизнинг қишлоқ хўжалик маҳсулотларига бўлган барча талабларини қондиришда жонли ва буюмлашган меҳнатнинг аҳамияти улкан. чунки у қийматни яратади. меҳнат-бу инсоннинг онгли, мақсадга йўналтирилган фаолиятидир. у орқали меҳнат предметлари ва воситалари уйғунлашган ҳолда иш жараёни амалга оширилади. бу жараённинг маҳсули қиймат ҳисобланади. демак, талабни қондира олиш қобилиятига эга бўлган м...

DOC format, 139,0 KB. "меҳнат ресурслари ва улардан қишлоқ хўжалигида фойдаланиш, меҳнат унумдорлигини ошириш йўллари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.