qishloq xo’jaligida suv resurslari va ulardan foydalanish samaradorligi

DOCX 40.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1666732174.docx qishloq xo’jaligida suv resurslari va ulardan foydalanish samaradorligi reja: 1. suv resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. 2. mamlakatimizda suv xo’jaligini boshqarish tizimi. 3. suvdan foydalanish holati va samaradorligini tavsiflovchi ko’rsatkichlar, ularni aniqlash tartibi. 4. suv resurslaridan foydalanish samaradorligini yanada oshirish yo’llari. 1. suv resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. tabiat boyliklari orasida suv alohida o’rin tutadi. chunki barcha tirik organizmlar hayotining asosiy manbai suvdir. yer sharining 72 foizi dunyo okeani bilan band bo’lsada, chuchuk suvlar miqdori juda cheklangan. yer usti chuchuk suvlari miqdori 360 ming km3 bo’lib, bu gidrosferaning atigi 0,25 foizini tashkil etadi. suv tiriklik manbaidir, uni e’zozlash, undan tejab-tergab foydalanish kerak. mamlakatimizning iqlim sharoitiga ko’ra tabiiy namlik darajasi dehqonchilik bilan shug’ullanish va chorvachilikni ozuqa bazasi bilan to’liq ta’minlash uchun yetarli emas. shu sababli qishloq xo’jaligida suv resursining ham ahamiyati juda katta. o’zbekiston respublikasi orol dengizi havzasida joylashgan bo’lib, uning asosiy suv manbai amudaryo va sirdaryo daryolari, shuningdek, ichki daryo va …

%) suv oqimi vujudga keladi. sirdaryoning tog’li qismidagi suv oluvchi havzasi maydoni 150 ming km2, ushbu havzada har yili o’rtacha 38 km3 suv oqib o’tadi. shundan taxminan 4 km3 (qariyb 10 %) suv o’zbekistonda vujudga keladi. ushbu daryolar transchegaraviy daryolar bo’lib, ularning suvidan qo’shni respublikalar ham foydalanadi. mamlakatimiz suv resurslarining qariyb 80 foizi transchegaraviy suv havzalari hisobiga shakllanadi. mazkur holat markaziy osiyoda, xususan o’zbekiston respublikasida suv resurslarini barqaror boshqarish uchun mintaqaviy hamkorlikning muhimligini belgilaydi. orol havzasida aholining ko’pligi va ular sonining barqaror oshib borishi sug’oriladigan dehqonchilikni muttasil rivojlantirishni talab etadi. bu hol daryolardan ko’p miqdorda suv olinishiga olib keladi. 1960-yilga kelib markaziy osiyoda salkam 5 mln. gektar maydonni sug’orish uchun 40,4 km3 suv olingan holda, 1986-yil oxirida qariyib 7 mln. gektar maydonni sug’orish uchun 86 km3 suv olingan. sug’orish maydoni 2 mln. gektarga ortgan holda sug’orish uchun sarf qilingan hajm ikki baravardan ham ortiq bo’lgan. binobarin, ekinlarni suv bilan ta’minlash …

thining 1961 yildan boshlab pasayishi turli yillarda turlicha sodir bo’lgan. 19611970 yillar mobaynida pasayish o’rtacha 21 sm, 1971-1980 yillarda 58 sm, 1981-1985 yillarda 80 sm, 1986-1995 yillarda 46 smni tashkil qildi. ayrim yillarda suv sathining pasayishi hatto bir metrdan ham ziyod edi. orol dengizi qurigan qismining (maydoni 3,8 mln. gektardan ortiq) tabiiy sharoiti o’ziga xos bo’lib, bu yerlar asosan barxan qumlari va tuzlar bilan band. ushbu global ekologik muammoni hal etish borasida mamlakatimiz hukumati zarur choralarni amalga oshirmoqda va xalqaro hamjamiyatning e’tiborini ushbu masalaga qaratmoqda. mazkur muammoni yechishda mintaqadagi mamlakatlar va xalqaro tashkilotlar hamkorlikda harakat qilishi yuqori samara beradi. respublikamizda sug’oriladigan yerlar maydoni 4,2 mln. gektardan ortiq bo’lib, jami suv resurslarining 90-91 foizi qishloq xo’jaligida, 4,5 foizi kommunal-maishiy xo’jalik sohalarida, 1,4 foizi sanoatda, 1,2 foizi baliqchilikda, 0,5 foizi issiqlik energetikasida, 1 foizi esa iqtisodiyotning boshqa tarmoqlarida foydalaniladi. iqtisodiyot tarmoqlari, jumladan, qishloq xo’jaligini suv bilan ishonchli ta’minlash, shuningdek, yerlarning meliorativ holatini …

i 12,4 mingta, jumladan suv xo’jaligi tizimida 4153 ta sug’orish quduqlaridan foydalanilmoqda. sug’oriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash uchun umumiy uzunligi 142,9 ming km, shundan 106,2 ming km ochiq va 36,7 ming km yopiq gorizontal kollektor-drenaj tarmog’i, shuningdek 172 ta meliorativ nasos stansiyasi, 3897 ta vertikal drenaj quduq ishlatilmoqda. 1993-yil 6-mayda o’zbekiston respublikasining “suv va suvdan foydalanish to’g’risida”gi qonuni qabul qilingan bo’lib, suv resurslaridan foydalanishni tartibga solib boruvchi asosiy me’yoriy hujjatlardan biri hisoblanadi. ushbu qonun 29 bob, 119 moddadan iborat. ushbu qonunning 3-moddasida “suv o’zbekiston respublikasining davlat mulki – umummillliy boylik hisoblanadi, suvdan oqilona foydalanish lozim bo’lib, u davlat tomonidan qo’riqlanadi” – deb belgilangan. suvdan foydalanish tartibi suv xo’jaligi organlari tomonidan ishlab chiqilgan bo’lib, suv maxsus foydalanish ruxsatnomasi bo’lganlarga limit bo’yicha beriladi. suv olish va uning hisob-kitobini qilish suv xo’jaligi organi bilan tuzilgan shartnomaga binoan amalga oshiriladi. sug’orish va suv bilan ta’minlashni magistral kanallar, suv omborlari va boshqa suv xo’jaligi obyektlari …

aniladigan suvlarning sifati yaxshi, ya’ni ularning tarkibida hosildorlikka salbiy ta’sir etuvchi turli xildagi minerallar kam, lekin qoraqalpog’iston respublikasi, xorazm viloyati hududlarida foydalanilayotgan suvlarning tarkibida xlor va boshqa moddalar ko’p. shuning uchun ham ularning sifati nihoyatda yomon. bunday hol qishloq xo’jalik mahsulotlari yetishtirish hajmiga, sifatiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. kelajakda yerlarning unumdorligini oshirish, suvlarning sifatini yaxshilashga qaratilgan barcha tadbirlar majmuasini samarali amalga oshirish orqali zarur qishloq xo’jalik mahsulotlari miqdorini ko’paytirishga va sifatini yaxshilashga erishish mumkin. kollektor-zovur suvlarining bir yillik oqimi butun orol havzasida hozirgi vaqtda o’rtacha 33 km3ni tashkil etadi, shundan 17 km3 amudaryo, 13 km3 sirdaryo, 3 km3 kichik daryo havzalarida vujudga keladi, 20 km3 zovur suvi amudaryo va sirdaryoga qaytadan tashlanadi, qolgan qismi qoraqum va qizilqumdagi bekiq botiqlaridagi ko’llarga yuboriladi. kollektor-zovur suvlarini daryolarga qaytadan tashlanishi ularning suv hajmini oshiradi, boshqacha aytganda suvni tejashga erishiladi, ko’llarga tashlangan suv esa bug’lanishga sarf bo’ladi. bu bir jihatdan foydali. lekin kollektor-zovur suvlarining xx asrning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo’jaligida suv resurslari va ulardan foydalanish samaradorligi"

1666732174.docx qishloq xo’jaligida suv resurslari va ulardan foydalanish samaradorligi reja: 1. suv resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. 2. mamlakatimizda suv xo’jaligini boshqarish tizimi. 3. suvdan foydalanish holati va samaradorligini tavsiflovchi ko’rsatkichlar, ularni aniqlash tartibi. 4. suv resurslaridan foydalanish samaradorligini yanada oshirish yo’llari. 1. suv resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. tabiat boyliklari orasida suv alohida o’rin tutadi. chunki barcha tirik organizmlar hayotining asosiy manbai suvdir. yer sharining 72 foizi dunyo okeani bilan band bo’lsada, chuchuk suvlar miqdori juda cheklangan. yer usti chuchuk suvlari miqdori 360 ming km3 bo’lib, bu gidrosferaning atigi 0,25 foizini tashkil etadi. suv tiriklik manbaidir, uni e’zozlash, undan t...

DOCX format, 40.2 KB. To download "qishloq xo’jaligida suv resurslari va ulardan foydalanish samaradorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo’jaligida suv resursl… DOCX Free download Telegram