naqshbandiya tariqati

DOC 109,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664132200.doc naqshbandiya tariqati reja: 1. naqshbandiya tariqati 2. ta`limotning insonparvarlik g`oyalari, bahouddin naqshband o`gitlari 3. tariqatning keng quloch yoyishi 4. xulosa naqshbandiya ta`limoti asosida bahouddin naqshbandning xoja muhammad porso va alouddin attor tufayli bizgacha yetib kelgan qarashlari yotadi. bu g`oya qarashlar “maqomati naqshbandiya” deb nomlanib, naqshbandiyaning hamma shaxobchalari uchun asos bo`lib qoldi. bundan hokimiyatga nisbatan munosabat mustasnodir. xoja ahror davridan boshlab esa naqshbandiya hokimiyat egalari bilan yaqin munosabatda bo`lish orqali “ularning qalbiga hukmron bo`lib”, ular siyosatiga ta`sir ko`rsatish bilan xalq manfaatini himoya qilish nafaqat mumkin, balki majburiy deb bilindi. mana bu naqshbandiyani ajratib turgan siyosiy faolligi darajasidir. naqshbandiyaning dunyoqarashi tasavvufning o`rta osiyodagi ikki tariqati: abdulxoliq g`ijduvoniy ta`limotida aks ettirilgan shaharliklarga xos “o`rtacha” yo`l va ahmad yassaviyning ko`chmanchi “turkiy xalqlar”ga xos yo`lini birlashtirish va hayotga moslashtirishdan iboratdir. naqshbandiyaning suluqi (xudoga yaqinlashish yo`li) o`nta maqom (daraja)dan iborat. tariqat a`zosi bu maqomga uning o`n bitta axloqiy qoidalariga to`la amal qilgan holdagina yetishishi mumkin. …

– saralashish bo`lib, bu eng yuqori ruhiy darajada o`tadi. nihoyat murshid va murad o`rtasidagi yaqin munosabat tavajjuh murshidning muridga nazar tashlash har ikki tomon fikrlarining birlashishi bilan namoyon bo`ladi. bu avval ular orasidagi ma`naviy-ruhiy aloqani, keyin esa murshid va muridning ma`naviy qo`shilib ketishini vujudga keltiradi. kamolotga yetishgan muridga murshid o`z hirqa (janda) sini yechib beradi. naqshbandiya a`zosining ruhiy-jismoniy tayyorligi, chiniqishi va faqat tanani o`ldirish va tana ruhini “aylanib yurish”da emas, uning ma`naviy poklanishi va qalbni sayqallab tozalash, tarbiyalab chiniqtirishidadur. naqshbandiyaning asosiy yo`li jon-jahd bilan haqqa yetishga intilish, ichida xufya zikr qilish (alloh nomini eslashni qalbga muhrlab, qalbda ifoda etish) haqiqiy so`fiyni chetga chalg`itadigan riyokorona xudojo`ylik va rasm-rusumlarni: qirq kun ro`za tutish, daydilik, qashshoqlik, zikr qilishda musiqa chalish, ashula va raqsga tushib, oshkor zikr qilish (samo`) va ovoz chiqarib (jahr) zikr qilishni naqshbandiya inkor etadi. tariqat rahnamosiga, unga asos solgan avliyolarga, ular xoki yotgan mozorlarga sig`inib, ulardan barakot va madad so`rash …

ishda, degan ma`noni bildiradi. mavjud o`n bir shiorning ko`pi ham mohiyatan ana shu bosh aqidadan kelib chiqadi. bu qoidalarga amal qilish solihlarning zikr mahali o`z ruhini nazorat qilib, maqsadga yo`naltirib turishi uchun zarur. demak, shiorlarning tor ma`nosiga zikr tushish bilan bog`liq. bu aqidalarning har biri yana shunday keng ma`nolarga ham egaki, so`fiy nafaqat zikr paytidagina, umuman, umri davomida ularga rioya etib borishi zarur. endi naqshbandiyaning bosh shiori haqida ikki og`iz so`z. naqshbandiya o`zidan oldingi tariqatlardan bevosita hayotga yaqinligi bilan ajralib turadi. aytish mumkinki, naqshbandiya tasavvufdagi ilgarigi o`ta qattiq oqimni bir oz yumshatdi, mo`tadillashtirdi. chunki naqshbandiya bevosita kasbu kor kishilariga – shaharliklar, hunarmandlar, ziyolilar, o`troq holda kun kechirayotgan dehqonlarga mo`ljallangan edi. bunday ish odamlari esa tirikchiliklaridan voz kechib, tariqat bilangina mashg`ul bo`lsalar, ularga hech kim o`z-o`zidan bir burda non keltirib bermas edi. tasavvufdagi ko`p tariqatlar tartib-qoidasiga ko`ra, zikr tushish jamoa bo`lib, baland ovoz, ya`ni jahriya usuli bilan amalga oshiriladi. ba`zi tariqatlarda …

o bu lazzat hissi allohni esdan chiqarishga, u dunyoni unutishga xizmat qilmasligi, inson botiniy (ichki) haq-alloh bilan, zohiriy (tashqi) xalq bilan bo`lishi, inson hayotni, tabiatni sevishi lozim, deb tushuntiriladi. so`fiy haq bilan botinan shunday munosabatda bo`lsinki, xalq uni holiq bilan hech qanday aloqadorligi yo`q deb fikr yuritsin. so`fiyning bu xatti-harakati vosillikka, foniylikka, alloh bilan qo`shilish vahdatga halal bermaydi. endi yuqorida eslatib o`tgan tariqatning to`rt tamoyiliga to`xtasak: 1. xilvat dar anjuman: naqshbandiya ta`lim beradiki, insonlardan xoli xilvatda yashashda, yolg`izlikda ofat bordir. jamoaga uyushish, suhbat–anjuman qurish va ko`pchilik bilan alohida muloqotda bo`lish kerak. birlik va hamjihat yashashning asosiy shartlaridan biri-o`z qo`l kuchi, mehnati bilan halol rizq-ro`z topib kun kechirish, tirikchilik qilishdir. bu holat qul saqlash, xoja bo`lish, o`z manfaati uchun o`zga mehnatidan foydalanishni istisno etadi. qul bo`lishlik, xojalik bandlikka to`g`ri kelmaydi. hamma allohning quli, xizmatkori, xoja esa birgina allohdir. ibodat o`n juz` bo`lib, uning to`qqiztasi birov mehnatisiz halol hayot kechirishdir. bunday yashashga …

yxdan o`tinib so`raydilar. bir tuz totmagan shayx oxirida aytadiki, men podshohlar dasturxonidan ovqat yemayman, chunki bu taomlar haqsizlik bilan topilgan, podshoning o`z mehnati, qo`l kuchi bilan yaratilmagan, ular halol emas. 2. safar dar vatan. bahouddin naqshband axloqiy ta`limidagi bu ruknning ma`nosi shuki, so`fiylar bir yerda, xilvatda, uzlatda emas, dunyoni sayru sayohat qilish, alloh yaratgan go`zalliklarni ko`rib, uning qudratini tomosha qilish lozim. sayru sayohatda inson ongi o`sib, alloh mo`jizalaridan ogoh bo`ladi. 3. nazar dar qadam. bu rukn ta`limida inson har bir qadamni o`ylab, fikrlab bosishi, bir ish qilishda har bir xatti-harakatni mulohaza, mushohada qilib ko`rishi, so`ngida pushaymon bo`lmasligi, baxtsizlik, g`am-alamga o`z ixtiyori bilan yuz burmasligi haqida so`zlanadi. 4. xush dar dam. insonning bu dunyosi muvaqqatiy, umri o`lchangan, vaqti g`animat. bu hayot noz-ne`matlar maskani. tabiat o`ynoqi, ur-karashmali. hayot azob-uqubatlarga ham to`la. inson hayot qiyinchiliklari qarshisida qanot sindirmasdan, sabr-bardosh bilan, kuch sarflab, uning go`zalliklaridan bahramand bo`lishi lozim. buning uchun inson faoliyati harakatda bo`lishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "naqshbandiya tariqati"

1664132200.doc naqshbandiya tariqati reja: 1. naqshbandiya tariqati 2. ta`limotning insonparvarlik g`oyalari, bahouddin naqshband o`gitlari 3. tariqatning keng quloch yoyishi 4. xulosa naqshbandiya ta`limoti asosida bahouddin naqshbandning xoja muhammad porso va alouddin attor tufayli bizgacha yetib kelgan qarashlari yotadi. bu g`oya qarashlar “maqomati naqshbandiya” deb nomlanib, naqshbandiyaning hamma shaxobchalari uchun asos bo`lib qoldi. bundan hokimiyatga nisbatan munosabat mustasnodir. xoja ahror davridan boshlab esa naqshbandiya hokimiyat egalari bilan yaqin munosabatda bo`lish orqali “ularning qalbiga hukmron bo`lib”, ular siyosatiga ta`sir ko`rsatish bilan xalq manfaatini himoya qilish nafaqat mumkin, balki majburiy deb bilindi. mana bu naqshbandiyani ajratib turgan siyosiy faolli...

Формат DOC, 109,0 КБ. Чтобы скачать "naqshbandiya tariqati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: naqshbandiya tariqati DOC Бесплатная загрузка Telegram