x asrdan boshlab markaziy osiyo va xurosonda hukm surgan davlatlar

DOC 43.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664132745.doc x asrdan boshlab markaziy osiyo va xurosonda hukm surgan davlatlar reja: 1.somoniylar, g`aznaviylar va qoraxoniylar davlatining tashkil topishi 2. saljo`qiylar va xorazmshoxlar davrida movaraunnaxr 3.temuriylar va boburiylar davlati markaziy osiyoda hukm surgan feodal davlat, poytaxti buxoro shahri bo`lgan. x asrning birinchi yarmi bu davlatning gullagan davridir. movarounnahr, xuroson, shimoliy va janubiy eronni o`z ichiga olgan hamda xorazm, seyiston, jurjon va tabariston (mozandaron) bu davlatga itoat etgan. buxoro, samarqand, nishopur, marv, urganch, hirot, balx somoniylar davrida eng yirik va taraqqiy etgan shaharlar bo`lgan. bu shaharlarda hunarmandchilik va savdo-sotiq rivojlangan. 992 yili qoraxoniy turklari buxoroni bosib oladi, 996 yili somoniylarning zarafshon havzasi shimolidagi yerlarining hammasi turklar qo`liga o`tadi, 999 yili turklar buxoroni ishg`ol qilib, somoniylar davlatini tamom tugatadilar va hokimiyatni to`liq qo`lga oladilar. 962 yili somoniylar lashkarboshisi alptagin g`aznada g`aznaviylar davlatini tashkil qilgan va jayhun (amudaryo) daryosining janubidagi yerlar g`aznaviylar davlatiga qo`shib olingan edi. somyuniylar davrida mamlakat madaniy jihatdan yuksalgan. ko`pgana …

buxoro sharqda islom dinining eng nufuzli markazlaridan biriga aylangan. bu yerda ko`plab madrasa, masjid va boshqalar qurilgan. o`rta sharkda hukm surgan yirik feodal turk davlati. 962 yil somoniylar sarkardasi alptakin g`azna shahrini bosib olib, u yerda g`aznaviylar davlatiga asos solgan. bu sulolaning eng kuchaygan davri sabuktakin (977—997) va uning o`g`li maxmud g`aznaviy (998— 1030) hukmronligiga to`g`ri keladi. 1030 yilga kelib ularning davlatiga hozirgi afg`oniston, eron va markaziy osiyoning bir necha viloyatlari, hindistonning shimoliy va shimoliy-g`arbiy viloyatlari qo`shib olindi. g`aznaviylar davlati ravnaq topgan davrda saroida va shaharlarda buyuk olimlar yashab, ijod etganlar (beruniy, utbiy, abulfazl bayhaqiy, gardiziy, firdavsiy va boshqalar). g`aznaviylar davlati maxmud g`aznaviy vafotidan keyin zaiflasha boshladi. mas`ud i davri (1030—1041)da xorazm qo`ldan ketdi, movarounnaxrning amudaryo yuqori oqimidagi yerlarni qoraxoniylar tortib oldi. xii asr 70-yillarida g`uriylar g`aznaviylarni shimoliy hindistonga siqib chiqardilar, lahor ularning poytaxti bo`ldi. 1186 yili g`uriylar lahorni ham bosib oldilar. sharqiy turkiston, yettisuv va janubiy tangti-tog` viloyatlarida tashkil …

o`qnashuvlari o`rtasida o`zaro taxt uchun kurashlar natijasida qoraxoniylar davlati zaiflashib, saljuqiylarga tobe bo`lib qoldi, 1212 yili muhammad horazimshox qoraxoniylar davlatini butunlay tugutdi. qoraxoniylar davlati turli o`lkalarning birlashishi san`at va adabiyot rivojiga katta imkon beradi. malik, masjid kalon, minorai kalon, vobkent minorasi, jarqo`rg`on minorasi, mag`oki attori masjidi, shohi zinda ansambili, xorazimda xom g`isht va paxsadan qurilgan bo`ronqal`a, noib qal`a, qubodqal`a xaroblari, faxruddin roziy maqbarasi bu davirda qurish san`ati yuksak darajada bo`lganini ko`rsatadi. qorahoniylar davrida adabiyot ham rivojangan: yusuf xos xojibning “qutadg`u bilik”, mahmud qooshg`ariyning “devonu lug`at at-turk” asarlari shu davrda ijod etilgan. mavzu bayoni: saljuqiylar davlati nomi ko`chmanchi turk-o`g`uz qabilasi boshlig`i saljuq nomidan olingan. saljuqiy turklar xi asr 30-yillarida harbiy xizmatlari evaziga xurosonda g`aznaviylardan mulklar oladilar. 1038 yili ular nishopurni egallab, o`z rahbarlari to`g`rulbekni sulton deb e`lon qiddilar. saljuqiylar sekin-asta butun xurosonni (1038—1044), xorazmni (1043) bo`isundirib, g`arbiy eron (1042 va 1051 yil-lar), ozarbayjon (1054) va iroqni bag`dod bilan birga (1055) bosib …

ligida salju-qiylar harbiy-siyosiy jihatdan juda kuchli bo`lgan. poytaxt isfahonga ko`chirilgan. xi asr oxirlaridan boshlab, saljuqiylar davlati tanazzulga uchray boshladi. chunki birinchi salb yurish-lari natijasida saljuqiylar shirvon va kichik osiyo-ning kirg`oq bo`yi hududlaridan, suriya va falastin-ning bir qismidan ajraldi. to`g`rulbek avlodlarining ba`zilari mustaqil sultonliklar tuzib oldilar: ker-mon sultonligi (1041—1187), suriya sultonligi (1074— 1117), ko`nya (rum) sultonligi (turkiya, 1077—1307) malikshoh vafotidan keyin uning o`g`illari o`rtasida taxt uchun kurash avj oldi. natijada saljuqiylar dav-lati ikkiga bo`lindi: g`arbiy eron, iroq va ozarbay-jonni iroq sultonligi (1118—1194) nomi bilan mah-mud boshqardi. hamadonni poytaxt qildi. xuroson, siyiston, xorazm va movarounnahrda malikshohning o`g`li sulton sanjar (1118—1157) taxt so`radi. poytax-ti marv bo`lgan. sanjar vafotidan so`ng (1157) salju-qiylarning xurosondagi hukmronligi tugadi. 1194 yili xorazmshoh takash iroq sultonligini tor-mor qildi. ko`nya sultonligi esa xii asrgacha hukm surdi. xorazimda islomdan oldin va keyin quyidagi to`rtta xorazimshohlar sulolasi hkumronlik qilgan: afrig`iylar (305-995), ma`muniylar (995-1017), oltintosh sulolasi (1017-1034), anushtagin sulolasi (1077-1231). 305 yili xorazim …

di. 996 yilgacha xorazim ikki qsiimga-shimoliy xorazim (poytaxti urganch yoki gurganch) va janubiy xorazim (poytaxti kos) ga bo`lgani edi. shimoliy xorazimda ma`muniylar sulolasi (996-1017) xukum suradi. uning poytaxti urganch taraqqiy qila boshladi. 995 yili ma`mun ibn muhammad har ikkala xorazmni birlashtirib, xorzimshox unvonini bilan idora eta boshladi. urganch poytaxti bo`ladi. ma`mun va ma`mnu ii ibn ma`mnun davrida xorazimning qudrati yanada oshadi. urganch yirik madaniy markazga aylanadi. u yerda davirning yirik olim va shoirlar abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, abu sahl mashiy, abu bakr muhammad xorazimiy, abu sa`id shabibiy, abulxasan ma`mnun kabilar yashab, ijod etdilar. 1017 yili xorazimini mahmud g`aznaviy bosib olib, o`zining bosh hojibi oltintoshni xorazimshox unvoni bilan xorazim xokimi etib tayinladi. 1043 yili xorazim saljuqiylar davriga qo`shib olindi. saljuqiylarning xorazimdagi noibi otsiz xorazimshox saljuqiylar zaifligidan foydalanib, mustaqil siyosat yurgiza boshladi va xorazimda yangi sulolaga asos soldi. 1172 yili xorazimga koraxoniylar bostirib kirdi. otsiz xorazimshoxning nabirasi takash 1187 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "x asrdan boshlab markaziy osiyo va xurosonda hukm surgan davlatlar"

1664132745.doc x asrdan boshlab markaziy osiyo va xurosonda hukm surgan davlatlar reja: 1.somoniylar, g`aznaviylar va qoraxoniylar davlatining tashkil topishi 2. saljo`qiylar va xorazmshoxlar davrida movaraunnaxr 3.temuriylar va boburiylar davlati markaziy osiyoda hukm surgan feodal davlat, poytaxti buxoro shahri bo`lgan. x asrning birinchi yarmi bu davlatning gullagan davridir. movarounnahr, xuroson, shimoliy va janubiy eronni o`z ichiga olgan hamda xorazm, seyiston, jurjon va tabariston (mozandaron) bu davlatga itoat etgan. buxoro, samarqand, nishopur, marv, urganch, hirot, balx somoniylar davrida eng yirik va taraqqiy etgan shaharlar bo`lgan. bu shaharlarda hunarmandchilik va savdo-sotiq rivojlangan. 992 yili qoraxoniy turklari buxoroni bosib oladi, 996 yili somoniylarning zarafshon hav...

DOC format, 43.0 KB. To download "x asrdan boshlab markaziy osiyo va xurosonda hukm surgan davlatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: x asrdan boshlab markaziy osiyo… DOC Free download Telegram