qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar

DOCX 39.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1693308469.docx qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar reja i kirish ii asosiy qism 1 qoraxoniylar davlatining tashkil topishi. 2 qoraxoniylar davlatining markaziy boshqaruv tuzumi. 3 qoraxoniylar davlatining maʼmuriy-boshqaruv tizimi. iii xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish о’zbekiston respublikasining davlat mustaqilligining qо’lga kiritilishi о’zbekiston xalqiga ma’naviy uyg’onish, о’zlikni anglash, boy tarixiy о’tmishini о’rganishga imkon yaratib berdi. mustaqillik tufayli о’zbek xalqining kо’p asrlik boy tarixiy, ilmiy, madaniy va ma’naviy merosini о’rganish, undan xalqning bebaho mulki sifatida foydalanishga keng yо’l ochildi. ma’naviy boyliklar, qadriyatlar, davlat, millat, shaxsning bebaho xazinasi va taraqqiyot manbai hisoblanadi. aynan ushbu ma’naviy va mafkuraviy asosni mustahkamlash hamda rivojlanishda tarix fani alohida ahamiyatga egadir. ix -xii asrlarda markaziy osiyoda rо’y bergan murakkab tarixiy jarayonlar о’zbekiston tarixi taraqqiyotida ham о’ziga xos о’rinni egallagan. 999-yili qoraxoniylar yana buxoroni ishgʻol etib, amir abdul malik ii va podshoh oilasini asirga oladilar. bu hol movarounnahrda hokimiyat qoraxoniylar foydasiga uzil-kesil hal boʻlishiga olib keladi. qoraxoniylar …

orishadi, 11-asr oxirida esa saljuqlarning kuchaygan davlatiga tobe boʻlib qolishadi. elikxon poytaxti dastlab uzgenda joylashgan, soʻngra samarqandga koʻchirilgan. buxoro ham samarqandga tobe boʻlgan. qoraxoniylar samarqandda, buxoroda, binkentda koʻplab binokorlik ishlarini amalga oshirishgan, saroylar, masjidlar va madrasalar bunyod etishgan, musulmon dini nufuzini saqlash va mustahkamlashga hissa qoʻshishgan. mazkur davlat chegarasida islom dini keng yoyilgan. qoraxoniylar oʻz davlat chegarasini somoniylar sulolasiga tegishli hududlar hisobiga kengaytirish siyosatini olib borishgan. somoniylar hokimiyati bu vaqtga kelib, chuqur siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy inqirozga yuz tutib zaiflashib qolgan edi. ana shunday vaziyatda qoraxoniylar somoniylar poytaxti buxoroni deyarli qarshiliksiz ishgʻol etishadi. biroq, hasan bugʻroxon betobligi tufayli buxoroda uzoq turmay, qashqarga qaytishda yoʻlda vafot etadi. 996 yil qoraxoniylar yana movarounnahr sari yurish boshlaydi. gʻaznaviylar bilan olib borilgan muzokaralar natijasida oʻrtada shartnoma tuzilib, unga koʻra, sirdaryo havzasi qoraxoniylar qoʻliga oʻtadi. amudaryoning jan.dagi yerlarda va xuroson hududida sabukteginsh hukmronligi oʻrnatiladi. somoniylar ixtiyorida esa movarounnahrning markaziy qis-migina qoladi. somoniylar hokimiyati tugatilgach, 10-asr oxirlariga kelib, …

z beradi. 1040-yilda esa dandanakon jangiaa gʻaznaviylar saljuqiylar tomonidan qaqshat-qich zarbaga uchrab oʻzlarini qaytib oʻnglay olmaydi. gʻaznaviylar davlatini bu inqirozidan, qoraxoniylarning mahalliy hukmdori ibrohim boʻritegin foydalanib qoladi. u dastlab xuttalon, vaxsh va chagʻoniyonni gʻaznaviylardan tortib oladi. keyinchalik butun movarounnahrni va fargʻonani oʻziga boʻysundirib mustaqil siyosat olib boradi. qoraxoniylar davlatchilik tizimi oʻzidan oldin oʻtgan turk xoqonligi, turkash davlati kabi turkiy davlatlarning davlatchilik tajribasi va anʼanalariga asoslangan. qoraxoniylar sulolasi davlat boshqaruvida bu tajribalardan unumli foydalanib, oʻz navbatida, uni rivojlantirib, yangi taraqqiyot bosqichiga olib chiqqan. qoraxoniylar davlati dastlab tashkil topgan vaqtda (9-asr oʻrtasi) maʼmuriy-boshqaruv tizimi, qabilalarning oʻzaro ittifoqi negiziga asoslangan edi. bunda davlat boshligʻi "yabgʻu" deb nomlangan. oʻlkadagi barcha qabilalar yabgʻuga boʻysungan, ayni vaqtda yabgʻu oʻzi hukmronlik qilayotgan hududdagi barcha qabilalarni tashqi hujumlardan himoya qilgan. joylarda har bir qabilani oʻz sardorlari boshqargan. qabila sardorlari ayni vaqtda, shu qabilani harbiy sarkardasi boʻlib, xoqon noibi hisoblangan. harbiy hara-katlar vaqtida ular yabgʻuning buyrugʻiga binoan oʻz harbiy …

aruv tizmini o’rganish bizga o’sha davr tarixining ko’p sirlarini ochib beradi. hamda milliy davlatchiligimizning qanday shakllanganligini kuzatish imkoni beradi. ii 1 qoraxoniylar davlatining tashkil topishi. qoraxoniylar davlati, xoniylar yoxud xoqoniylar davlati (840-1212) — sharqiy turkiston, yettisuv va tyanshanning janubiy yon bagʻrida tashkil topgan turkiy davlat. qoraxoniylar sulolasi boshqargan. qoraxoniylar davlatining barpo etilishida turkiy qarluq, chig”il va yagʻmo qabilalari yetakchi rol oʻynagan. x asr o’rtalarida qarluqlar yag’mo, chigil, o’g’uz va boshqa qabilalar bilan yagona ittifoqqa birlashdilar. bu ulkan hududda dastavval “xoqoniya o’lkasi” deb yuritilgan davlat tashkil topadi[footnoteref:1]. mazkur davlat hukmdorlari “jabg’u” deb yuritilgan unvonning o’rniga o’zlarini “qoraxon”,ya’ni “buyuk xon” deb ataydilar. xi–xii asrlarda xoqoniya rivoj topib kuchaygach, u “qarluq-qoraxoniylar” davlati nomini olgan. mazkur yirik davlat qator qabilalar ittifoqi asosida tashkil topgani bois hukmdorlari “arslonxon”, “bug’roxon” va “tavg’achxon” unvonlari bilan yuritilgan. bu uchta atama oliy darajali hukmdor ma’nosini anglatgan. buyuklik yoki ulug’lik esa qadimda turkiy xalqlarda “qora” so’zi bilan sifatlangan.shu boisdan taxtda …

a horun bug’roxon boshliq qoraxoniylar movarounnahrga hujum boshlaydilar. bu davrda somoniylar sulolasi chuqur ichki ziddiyatlar girdobiga tushib qolgan edi.qoraxoniylar buxoroni qarshiliksiz ishg’ol qiladilar. nuh ibn mansur qoraxoniylarga qarshi kurashish uchun g’aznadagi noibi sobuqteginni yordamga chaqiradi. u yigirma ming kishilik qo’shin bilan movarounnahrga yetib keladi.nuh bilan birlashib, bir necha janglardan so’ng qoraxoniylar noibi qo’shinlari tor-mor qilinadi. buning evaziga nuh sobuqteginni xurosonning noibi etib tayinlaydi. natijada g’azna va xurosonda sobuqtegin va o’g’li mahmudning siyosiy hukmronligi mustahkamlanadi.996-yilda qoraxoniylar movarounnahr tomon yana hujum boshlaydilar. shunday og’ir bir sharoitda xiyonat ro’y beradi.ya’ni sobuqtegin qo’shini buxoroni egallaydi. so’ngra u qoraxoniylar bilan muzokaralar olib boradi. natijada ular o’rtasida shartnoma tuzilib, unga muvofiq sirdaryo havzasi qoraxoniylar qo’liga o’tadi. sobuqtegin esa amudaryodan janubdagi yerlarga, shu jumladan, xurosonda hukmdor bo’lib oladi. somoniylarga movarounnahrning markaziy qismigina beriladi, xolos. biroq ko’p vaqt o’tmay, 999-yilda buxoroning nasr eloqxon boshchiligida qoraxoniylar tomonidan zabt etilishi bilan somoniylar hukmronligi batamom barham topdi qoraxoniylarning movarounnahrga hujumi. qoraxoniylar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar"

1693308469.docx qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar reja i kirish ii asosiy qism 1 qoraxoniylar davlatining tashkil topishi. 2 qoraxoniylar davlatining markaziy boshqaruv tuzumi. 3 qoraxoniylar davlatining maʼmuriy-boshqaruv tizimi. iii xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish о’zbekiston respublikasining davlat mustaqilligining qо’lga kiritilishi о’zbekiston xalqiga ma’naviy uyg’onish, о’zlikni anglash, boy tarixiy о’tmishini о’rganishga imkon yaratib berdi. mustaqillik tufayli о’zbek xalqining kо’p asrlik boy tarixiy, ilmiy, madaniy va ma’naviy merosini о’rganish, undan xalqning bebaho mulki sifatida foydalanishga keng yо’l ochildi. ma’naviy boyliklar, qadriyatlar, davlat, millat, shaxsning bebaho xazinasi va taraqqiyot manbai hisobl...

DOCX format, 39.2 KB. To download "qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: qoraxoniylar davlatining ma’mur… DOCX Free download Telegram