qoraxoniylar davrida harbiy boshqaruv

DOCX 32,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1696069115.docx qoraxoniylar davrida harbiy boshqaruv o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo’nalishi o’zbekistoning davlat muassasalari tarixi fanidan mustaqil ishi bajardi: tekshirdi: mavzu: qoraxoniylar davrida harbiy boshqaruv reja: kirish 1.qoraxoniylar davlatining tashkil topishi 2.qoraxoniylar davlati hukmdorlar boshqaruvi 3.harbiy va ma’muriy boshqaruvlar, lavozimlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: davlat tarixchiligining ajralmas bo’lagi hisoblangan qoraxoniylar davlati haqidagi asl tarixni, ularni davlat boshqaruvi, hududiy tuzilishi harbiy boshqaruvi haqidagi ma’lumotlarni kelajak avlodga to’liq yetkazishdan iborat. mavzuning o’rganilish darajasi: davlatimiz tarixi uchun alohida ahamiyatga ega bo’lgan qoraxoniylar haqidagi aniq va keng ma’lumotlarni akademik a. s. sagdullayev, z saidboboyev muharrirligi asosida chop etilgan davlat muassasalari tarixi b. eshov, a. odilov, azamat ziyo tomonidan amalga oshirilgan izlanishlari natijasida bilib olishimiz mumkin. mavzuning maqsad va vazifalari: qoraxoniylar davlatining tashkil topishi davlat boshqaruvi haqidagi tarixni asl ko’rinishini o’quvchi yoshlarga yetkazishdir. davriy chegarasi: 927-1212 yillarni o’z ichiga oladi. 1.qoraxoniylar …
2
ib oldi. qoraxoniylar davlati ichki nizolar va bo’linishlar bilan ko’p davrlarni boshidan kechirdi. bo’linishlar va ichki nizolar, tabiiyki, davlat boshqaruvida sheriklik tizimini qo’llash natijasida sodir bo’lgan. chunki davlatda bir vaqtning o’zida ikki xil hukmdor bo’lgan: buyuk xon va oddiy xon. buyuk xon davlatning sharqiy qismida istiqomat qilgan va sharqiy tomonni boshqargan. boshqa xon g’arbda istiqomat qilib, davlatning g’arbiy qismini boshqargan. davlat nomi: qoraxoniylar davlati yoki turk xoqonligi — 840—1212 yillar oralig’ida markazi hozirgi qirg’izistonda joylashgan o’rta osiyo yerlarida hukmronlik qilgan turk davlati. ayrim tarixiy manbalarda bu saltanat “ilexon saltanati” deb yuritiladi. topilgan tangalarning ko’pchiligida “ilek (ilik, qo’l va boshqalar)” tipik so’z bor. masalan, islomiy manbalarda ali ibn al-asir bu sulola nomini al-hoqoniya, al-haniya yoki al-afrasiya deb taʼriflagan. tarixshunoslik va uslubga ko’ra, eng to’g’ri nomenklatura et-türkü’l-hakaniyye" ya’ni kasgarli mahmud aytganidek, turk xoqonligi deganidir. davlat nomi ikki turkiy so’zdan iborat: kara va xan. “kara” turkchada qora va zodagonlikni bildiradi, “xon”, to’g’rirog’i xoqon …
3
lakxon" boshchiligidagi qoraxoniylar davlati tashkil topadi. bu davlat tarkibiga turli turkiy urug’lar - qarluqlar, chigillar, arg’ular, yag’molar va boshqa xalqlar kirgan bo’lib, ular 960-yilga qadar islom dinini qabul qilganlar. qoraxoniylar davlati movarounnaxrda qoraxoniylar davlatining saltanat darajasidagi rivoji va taraqqiyoti 10-asrning 2-yarmiga to’g’ri keladi. abdulkarim sotuq bug’roxon hokimiyatni egallab, o’zini "qoraxon" deb eʼlon qiladi. bug’roxondan keyingi barcha xonlar ham ushbu unvon bilan ulug’langan. qoraxoniylar hukmronligini movarounnaxrda o’rnatilishi 999-yili qoraxoniylar yana buxoroni ishg’ol etib, amir abdul malik ii va podshoh oilasini asirga oladilar. bu hol movarounnahrda hokimiyat qoraxoniylar foydasiga uzil-kesil hal bo’lishiga olib keladi. qoraxoniylar davlati koshg’ardan amudaryogacha cho’zilgan sharqiy turkiston, yettisuv, shosh, farg’ona va qadimgi so’g’d yerlarini o’z ichiga olgan. 1005-yilgacha somoniylarning so’nggi vakili al-muntasir qoraxoniylar bilan muvaffaqiyatli kurashgan, biroq raqibning ko’psonli qo’shini pirovard g’alabani taʼminlagan. bog’dod halifi fatvosi bilan elikxon nasr ibn ali movarounnahrda o’z hukmronligini o’rnatdi. movarounnahrni zabt etgach qoraxoniylar dehqonlar tabaqasini yakson etdilar va ularning yerlari va suvlarini …
4
ga: sharqiy va g’arbiy qismga bo’linib ketadi. sharqiy qismiga yettisuv, qashqar, taroz, isfijob, shosh va sharqiy farg’ona kirgan. poytaxti bolasog’un, madaniy markazi qashqar bo’lgan. g’arbiy qism movarounnahrdan to farg’ona vodiysining g’arbiy chegarasigacha bo’lgan yerlarni o’z ichiga oladi. markazi samarqand hisoblangan. yagona qoraxoniylar davlati bu tarzda ikkiga bo’linishi va ular o’rtasida sulolaviy kurashlarning davom etishi, yerdan foydalanishga iqto tartibotining keng yoyilishi va mahalliy hokimlarning kuchayishi markaziy hokimiyatni zaiflashtirib qo’yadi. natijada qoraxoniylar davlati 1130-yil saljuqiylar hukmdori sulton sanjarga tobe bo’lib qoladi. 12-asrning 30-yillari oxirida qoraxoniylar davlati sharqdan kelgan yangi istilochilar — ko’chmanchi qoraxitoylar hujumiga duchor bo’lib, parchalanib ketdi[footnoteref:1]. lekin qoraxoniylar davlati, garchi tarqoq holda bo’lsa-da, 13-asr boshiga qadar mavjud bo’lgan. 1212-yilda qoraxoniylarning so’nggi vakili usmon ibn ibrohimning aloud-din muhammad xorazmshoh tomonidan qatl etilishi qoraxoniylarni sulola sifatida rasman barham topishiga olib keldi. [1: istoriya uzbekskiy ssr. t. 1. kniga pervaya. 1955, s. 255.] 2.qoraxoniylar davlati hukmdorlar boshqaruvi qoraxoniylar davlat boshqaruvi yuqoridan quyiga qarab …
5
oniylar va qoraxoniylar davriga kelib "takin" unvonidagi harbiy lashkarboshilar ayni vaqtda biron-bir viloyat noibligini ham boshqargan. qoraxoniylar davrida takinlarning nufuzi oshgan. chunki harbiy yurishlar vaqtida ular davlat hayotida muhim ahamiyatga ega bo’lgan. shaharlar boshqaruvi esa shahar hokimi, rais va muhtasiblar qo’lida bo’lgan. ular shaharning ichki hayoti va ijtimoiyiqtisodiy ravnaqi uchun masʼul hisoblangan. diniy hayotda islom dini davlat mafkurasi darajasiga ko’tarilgan. davlatning mustahkamligi va goyaviy birligi uchun qoraxoniylar ruhoniylar bilan yaqin va do’stona munosabatda bo’lishga intilishgan. bu davrda imomlar, saidlar, shayxlar va sadrlarga eʼtibor kuchayib, ularning obro’si nihoyatda baland bo’lgan. bu esa davlatning siyosiy hayotida ular taʼsirining kuchayishi va vaqf yerlarining kengayishiga olib kelgan[footnoteref:2]. [2: azamat ziyo. o’zbek davlatchiligi tarixi. toshkent, 2000.] qoraxoniylar davlat boshlig’i lavozimi merosiy xisoblanib, ma’muriy idoralar ikkiga-dargox va devonga bo’lingan. ulug’ xojib lavozimidagi amaldor xoqon va fuqaro o’rtasidagi qushi (xarbiy lageri) xonto’y deb atalgach, bu yerda xar doim to’qqizta bayroq xilpirab turgan. elchilar yalavoch yoki yalafar deb …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qoraxoniylar davrida harbiy boshqaruv"

1696069115.docx qoraxoniylar davrida harbiy boshqaruv o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo’nalishi o’zbekistoning davlat muassasalari tarixi fanidan mustaqil ishi bajardi: tekshirdi: mavzu: qoraxoniylar davrida harbiy boshqaruv reja: kirish 1.qoraxoniylar davlatining tashkil topishi 2.qoraxoniylar davlati hukmdorlar boshqaruvi 3.harbiy va ma’muriy boshqaruvlar, lavozimlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: davlat tarixchiligining ajralmas bo’lagi hisoblangan qoraxoniylar davlati haqidagi asl tarixni, ularni davlat boshqaruvi, hududiy tuzilishi harbiy boshqaruvi haqidagi ma’lumotlarni kelajak avlodga to’liq yetkazishdan iborat. mavzuning o’rganilish...

Формат DOCX, 32,3 КБ. Чтобы скачать "qoraxoniylar davrida harbiy boshqaruv", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qoraxoniylar davrida harbiy bos… DOCX Бесплатная загрузка Telegram