amudaryo quyi oqimi sohillarida ovchi va baliqchilikning ibtidoiy manzilgohlari

DOC 34.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664135116.doc amudaryo quyi oqimi sohillarida ovchi va baliqchilikning ibtidoiy manzilgohlari amudaryo quyi oqimi sohillarida ovchi va baliqchilikning ibtidoiy manzilgohlari reja: 1. mezolit davri yodgorliklari. 2. kaltaminor yodgorligining topilishi. aholining asosiy mashg`uloti. 3. kaltaminor madaniyatining tarixiy taraqqiyotidagi 3 bosqich. xorazm arxeologik etnografik ekspeditsiyasi xodimlari tomonidan qadimgi xorazm vohasida uzoq yillar davomida olib borilgan ilmiy arxeologik tadqiqotlari shu o`lkada ajdodlarimizning madaniy izlari eng qadim zamonlarga borib tarqalishi tasdiqladi. xozirgi xorazm hududida qadimgi tosh davriga oid yodgorliklar o`rganilgan emas. lekin qoraqalpog`iston arxeologlar tomonidan ustyurt hududida olib borilgan arxeologik qidiruvlar natijasida qadimgi tosh davrida oid makonlar topilgan. ustyurt va borsa kelmas atrofida bu davrga oid yodgorliklar yesen va qora quduq makonlaridan topiladi. (bundan 150 – 50 yil muqaddam davrlarga oid). yesen makoni orolbo`yi hududida jpoylashib, qadimgi tosh advri mehnat qurollarini ishlash uchun xom ashyo manbasi bo`lgan. qora quduq makoni vaqtinchalik ovchilarning to`xtaydigan joyi bo`lgan. qadimgi tosh yashsagan odamlar termarchilik va ovchilik bilan shug`ullanib, ularning …

bo`yi, ustyurt va qizilqum hududlarida topilgan. mezolit davrining makonlaridan biri aydaboll – 16 va aydabol – 26 bo`lib, miloddan avvalgi v xiv – xii ming yillik bilan belgilananadi. bu madaniyatning taraqqiy etgan davrga oid yodgorliklari aydabol – (6, 9, 21, 22), jarinquduq-1 manzilgohlarida topildi. bu madaniyat miloddan avvalgi v xi – ix ming yillikka oiddir. ustyurt hududida mezolit madaniyatining oxirgi bosqichi (ix-vii ming yillar), aydabol – (2, 4, 14, 15, 20) makonlarida namayon bo`ladi. mezolit davri yodgorliklari qizilqum cho`lida ham lavlyankan ko`li va bukantog` atrofilarida ko`proq o`rganilgan. a. k. avazova ustyurt hududidagi mezolit davriga oid makonlardan chiqqan ashyoviy dalillarni tahlil qilib, bu yodgorliklarni alan, barliboy, bo`laqsoy, aktay, aydabol, qoraquduq, churuk guruhlarga ajratgan. ustyutrdagi aydabol makonlaridan topilgan mehnat qurollarining ko`pchiligi, xilma – xilligini va o`ziga xosligini hisobga olib, aholida madaniyatga ajratish mumkin. tarixiy taraqqiyot ishlab chiqaruvchi kuchlarning, shu jumladan mehnat qurollarining yanada takomilashuviga olib keldi. bu davrda iqlim sharoitida o`zgarishlar sodir …

sh tarsi, ovchilik va baliqchilikka asoslangan madaniyat izlari xorazm vozasida topilgan kaltaminor madaniyati yodgorliklari misolida o`rganildi. bu arxeologik madaniyat izlari to`rtko`l tumani janubidagi kaltaminor kanali yaqinidan topilib, bu xildagi yodgorliklar oqdaryo xavzasi, yuqori uzboy, maxovdaryo, orolining shimoliy – sharqiy hududlarida ham uchraydi. arxeologik jihatdan yaxshi o`rganilgan yodgorlilardan jonbos– 4 makoni bo`lib, uning maydoni 26x17 m, balandligi 8 – 10 m.ni tashkil etadi. chayla xodachalar va qamishdan qurilgan bo`lib, uning rejalashtirilishi tuxumsimon shaklda bo`lgan. chayla o`rnida yog`och qamish va 20 dan ortiq o`choq topilgan. har bir o`choq atrofida spool idishlar, baliq, yavvoyi cho`chqa, bug`u, qirg`ovul, suv qushlarining suyaklari topilgan. makonning o`rganilgan joyida aylana shaklda chuqurlar qilingan, ular to`sin uchun mo`ljallangan. s. p. tolstoyning fikricha, bu manzilgohda 100 – 125 ga yaqin kishi yashagan. manzilgoh o`rtasida o`choq izlari topilib, unda doimo olov yonib turgan. manzilgohda bitta urug` oilasi hayot kechirib, ona rahbarlik qilgan. manzilgohda ko`plab topilgan spool buyumlari shu yerda yashagan odamlar …

atini tekshirgan arxeolog a.v. vinogradov yodgorliklarni quyidagi guruhlarga ajratadi: qavat, bayraliqazon, mamur. kaltaminor madaniyatining oxirgi bosqichiga oid makon qavat – 7 atroflicha o`rganildi. aylana holda ustunlar yordamida 32x19 m. makon o`rtasida katta o`choq joylashgan. juda ko`p guruhchalar topilib, bular ustunlarga mo`ljallangan. ularning aylanasi 1 – 1,2 mni tashkil etadi. kaltaminor madaniyati yodgorliklarining umumiy maydoni katta emas. jonbos 4 26x17m, jonbos – 12 30x30 m, jonbos – 5 17x35mga teng. kaltaminor madaniyatining umumiy tuzilishi, rivojlanishi, etnografik o`xshashligini s. p. tolstoy andamanlar kulbasiga o`xshaydi. kaltaminorliklarning ovchilikda ishlatadigan qurollari, asosan chaqmoqtoshdan va suyakdan ishlangan. suyakdan yasalgan qurollar oz bo`lib, asosan, kamon o`qi uchlari, pichoq sinig`i, suyak va chig`anoqlardan ishlangan silindr shakldagi munchoqlar ko`p topilgan. bular ayollarning bezaklari to`g`risidagi ma`lumotlar beradi. makonning markaziy qismida katta o`choq izi topilib, s. p. tolstoy fikricha, bu o`choqda olov hamma vaqt yog`ib turgan. ulug` oqsoqoli anna shu o`choq yoniga o`tirgan. kaltaminor madaniyati o`z tarixiy taraqqiyoti jarayonida 3 bosqichi …

rxeologik olimlar arxeologik ma`lumotlarga suyangan xolda miloddan avvalgi vi ming yillikning oxiri va 11 ming yillikning boshlari bilan belgilanmoqda. xullas, kaltaminor madaniyatidan shu narsa ma`lum bo`ldiki, ajdodlarimiz qadim zamonlardan sivilizatsiyaning ilk ko`rinishlarida yashaganligidan dalolat beradi. adabiyotlar: 1. karimov i.a. xivaning 2005 yilligiga bag`ishlangan tantanali marosimda so`zlagan nutqi. xalq so`zi, 1997, 22 oktabr. 2. beruniy abu rayhon. qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar t., 1968. 3. булатов.в.а. ноткин и.и .архитектурние памятники. хива. t., 1963. 4. hasanova x. o`rta osiyolik geograf va sayohlar. t., 1964. g`ulomova ya. xorazmning sug`orish tarixi. t., 1959.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amudaryo quyi oqimi sohillarida ovchi va baliqchilikning ibtidoiy manzilgohlari"

1664135116.doc amudaryo quyi oqimi sohillarida ovchi va baliqchilikning ibtidoiy manzilgohlari amudaryo quyi oqimi sohillarida ovchi va baliqchilikning ibtidoiy manzilgohlari reja: 1. mezolit davri yodgorliklari. 2. kaltaminor yodgorligining topilishi. aholining asosiy mashg`uloti. 3. kaltaminor madaniyatining tarixiy taraqqiyotidagi 3 bosqich. xorazm arxeologik etnografik ekspeditsiyasi xodimlari tomonidan qadimgi xorazm vohasida uzoq yillar davomida olib borilgan ilmiy arxeologik tadqiqotlari shu o`lkada ajdodlarimizning madaniy izlari eng qadim zamonlarga borib tarqalishi tasdiqladi. xozirgi xorazm hududida qadimgi tosh davriga oid yodgorliklar o`rganilgan emas. lekin qoraqalpog`iston arxeologlar tomonidan ustyurt hududida olib borilgan arxeologik qidiruvlar natijasida qadimgi tosh davr...

DOC format, 34.5 KB. To download "amudaryo quyi oqimi sohillarida ovchi va baliqchilikning ibtidoiy manzilgohlari", click the Telegram button on the left.

Tags: amudaryo quyi oqimi sohillarida… DOC Free download Telegram