o'zbekiston inson yashab kelayotgan eng qadimiy o'lka, jahon sivilizasiyasining o'choqlaridan biri

DOC 66.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664177443.doc www.arxiv.uz reja: 1. vatanimiz qadimdan odamzod yashab kelayotgan o`lka. ibtidoiy jamiyat, uning davrlari. 2. mamlakatimizda odamlarning tosh davri manzilgohlari. 3. o`lkamiz hududidan topilgan eneolit va bronza davri yodgorliklari. insoniyat qadim-qadimdan o`z davriga xos turmush tarziga, moddiy va ma`naviy madaniyatga, ya`ni ma`lum darajadagi sivilizasiyaga ega bo`lgan. davrlar o`tishi bilan insoniyat sivilizasiyasi darajasi ham o`sib, rivojlanib, takomillashib borgan. bu jarayon odamlarning mehnat qilish usuli, qanchalik darajada moddiy va ma`naviy boyliklarni yaratish va ko`paytirib borishi bilan bog`liq kechgan. u yoki bu sivilizasiya haqida so`z borganda insoniyatning tinimsiz mehnat, ma`naviyat va ma`rifatga intilishi tufayli doimo o`sib, takomillashib borishi nazarda tutiladi. masalan, antik sivilizasiya, sharq sivilizasiyasi, g`arb sivilizasiyasi, islom sivilizasiyasi, hozirgi zamon sivilizasiyasi kabi tushunchalarda insonlarning iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy hayoti, turmush tarzi, ma`naviy qiyofasi, ahloqi, bilim saviyasi, mehnat qurollari va hokazo jihatlari mujassamlashgan bo`ladi. har bir mintaqada sivilizasiya davriy nuqtai nazardan ertaroq yoki kechrok, o`ziga xos tarzda shakllanib, rivojlanib borgan. tarixiy ilmiy tadqiqotlar bizning vatanimiz …

sirtlon, ohu va boshqa hayvonlarning suyaklari topildi. olimlar selung`ur g`orida bundan 700-100 ming yillar ilgari odamlar yashagan, degan xulosaga keldilar. selung`ur tadqiqotlarining ahamiyati shundaki, u mamlakatimiz odamzod ilk bor paydo bo`lgan mintaqalardan biri ekanligini isbotlab berdi. ilk paleolit davri odamlarining manzilgohlaridan yana biri toshkent viloyati chotqol tog`ining janubiy-sharqiy yonbag`ridagi jarsoyning qirg`og`idagi ko`lbuloq makonidir. 1963-1970 yillarda arxeolog m.r.qosimov rahbarligidagi guruh ko`lbuloq makonida 10 dan ortiq qatlamni o`rgandilar. 730-830 sm chuqurlikda joylashgan ikki quyi qatlam ilk paleolit bosqichiga to`g`ri keladi. bu qatlamlardan yirik, dag`al ishlangan tosh qurollar va hayvon suyaklari topildi. ko`lbuloq makonining yuqoriroq qismidan topib o`rganilgan boshqa madaniy qatlamlar bu yerda odamlar paleolit davrining o`rta va so`nggi barcha bosqichlarida ham ictiqomat qilganliklarini isbotladi. ilk paleolit davrida odamlar to`da-to`da bo`lib asosan g`orlarda yashaganlar, tabiatdagi tayyor narsalarni-daraxtlarning mevalarini, o`simlik ildizlarini kovlab yeb tirikchilik qilganlar. ular birgalashib yirik hayvonlarni ovlab ushlab yeganlar, shuningdek, mayda jonivorlarni, ularning tuxumlarini ham iste`mol qilganlar. shunday qilib, qadimgi odamlarning …

, ular ovlab tirikchilik qilgan hayvon suyaklari, toshdan yasalgan o`choq, kul qatlamlari, hayvon va qushlarning suyaklari topilgan. 1970-1980 yillarda o`tkir islomov boshchiligidagi arxeologlar guruhi farg`ona viloyati so`x yaqinidagi obishir soyining ungurlarida qidiruv ishlari olib borib, obishir-1 va obishir-5 deb atalgan makonlarda mezolit davri odamlar jamoalarining izlarini topdi. bu guruh 1967 yilda toshkent shahriga yaqin bo`lgan bo`zsuv soyining ikki tarmog`i qo`shilgan joyida mezolit davriga oid manzilgohni topadi, bu yodgorlikning yoshi miloddan avvalgi o`n mingginchi yilliklarga to`g`ri keladi. bu manzilgoh qo`shilish nomi bilan ataladi. bu makondan tosh qurollari, mezolit davri jamoalari qoldiqlari topildi. surxondaryo viloyatidagi kuhitongning machay soyi qirg`og`idagi g`orda olib borilgan tadqiqotlar natijasida bu g`orda mezolit davri odamlari uzoq yillar davomida yashaganligidan dalolat beruvchi madaniy qatlam ochildi. machay manzilgohidan odam skeletlari, turli xil tosh va suyak qurollari, o`choq va kul qatlamlari topilgan. machayliklarning ov hayvonlari asosan tog` arxari va jayronlar bo`lganligi aniqlandi. machayliklar shohli va mayda hayvonlarni xonakilashtirishni o`zlashtira boshlaganlari ham …

ar, iskanalar, tosh teshalar paydo bo`ldi. neolit davri «toshboltalar asri» ham deyiladi. hunarmandchilikning sopol buyumlar yasash tarmog`i vujudga keladi. shuning uchun bu davrni «sopol asri» ham deyishadi. mezolit davrida odamlar yovvoyi hayvonlarni qo`lga o`rgatishni o`rgangan, boshoqli o`simliklarning urug`ini yerga ekib don olishni o`rgangan bo`lsalar, neolit davrida bu jarayon yanada takomillashdi. endi odamlar hayotida chorvachilik va dehqonchilik vujudga keladi va xo`jalikda asosiy o`rinni egallaydi. urug` jamoalari echki, qo`y va qoramollardan iborat qo`ra-qo`ra chorva mollariga, don-dun zahiralariga ega bo`ladilar. shu tariqa neolit davrida ishlab chiqaruvchi xo`jalik shakllanib bo`ladi. bu insoniyat erishgan katta yutuq bo`lib, odamlar tabiatga qaramlikdan butunlay qutiladilar. urug` jamoalari ozuqa izlab ko`chib, daydib yurishdan o`troq hayot kechirishga o`tadilar. doimiy yashaydigan kulbalar, uylar yasash odamlarning turmush tarziga aylanadi, qishloqlar vujudga keladi. neolit davrida odamlar hayvon terisidan tikilgan kiyimlar o`rniga jun va o`simlik tolasidan to`qilgan matolardan tikilgan kiyimlar kiyadigan bo`ladilar. hunarmandchilikda to`qimachilik, tikuvchilik tarmog`i ham paydo bo`ladi. mamlakatimiz hududidan neolit davriga doir …

`zg`or buyumlari, zeb-ziynat bezaklari yasashni o`zlashtirib oladilar. bu davr bronza davri deb nom oldi. bronzaning kashf etilishi metallurg hunarmandlarni, metallurgiya ustaxonalari va zargarlik korxonalarini vujudga keltirdi. hunarmandchilikning bu tariqa ixtisoslashuvi turli hududlar o`rtasida mahsulot ayriboshlashga, ularni iqtisodiy jihatdan bog`laydigan aloqa yo`llarining paydo bo`lishiga olib keladi. bronza davrida yashagan ajdodlarimiz ho`kiz, ot, eshak va tuyadan transport sifatida foydalanganlar. hayvonlar qo`shilgan g`ildirakli aravalar vujudga keladi. o`zbekiston hududidan eneolit va bronza davri odamlari hayotini tasvirlovchi ko`plab manzilgohlar topib o`rganilgan. buxoro viloyati qorako`l tumani markazidan 15 km shimoli sharqdagi zamonbobo ko`li atrofida 1950 yillarda ya.g`.g`ulomov, 1960 yillarda a.asqarov tadqiqot ishlari olib borib eneolit va bronza davri odamlarining makoni va qabristonini topib o`rganadilar. bu zamonbobo madaniyati deb ataladi. zamonbobo makonidan maydoni 170 kv.m bo`lgan yerto`la turidagi uy, ikki chayla, kulolchilik xumdoni va boshqa ashyolar topildi. makonning sharqiy janubiy tomoni suv toshqinidan himoyalanish maqsadida dambaga o`xshash devor bilan o`ralganligi ma`lum bo`ldi. qazishlar vaqtida yerto`la va uning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston inson yashab kelayotgan eng qadimiy o'lka, jahon sivilizasiyasining o'choqlaridan biri"

1664177443.doc www.arxiv.uz reja: 1. vatanimiz qadimdan odamzod yashab kelayotgan o`lka. ibtidoiy jamiyat, uning davrlari. 2. mamlakatimizda odamlarning tosh davri manzilgohlari. 3. o`lkamiz hududidan topilgan eneolit va bronza davri yodgorliklari. insoniyat qadim-qadimdan o`z davriga xos turmush tarziga, moddiy va ma`naviy madaniyatga, ya`ni ma`lum darajadagi sivilizasiyaga ega bo`lgan. davrlar o`tishi bilan insoniyat sivilizasiyasi darajasi ham o`sib, rivojlanib, takomillashib borgan. bu jarayon odamlarning mehnat qilish usuli, qanchalik darajada moddiy va ma`naviy boyliklarni yaratish va ko`paytirib borishi bilan bog`liq kechgan. u yoki bu sivilizasiya haqida so`z borganda insoniyatning tinimsiz mehnat, ma`naviyat va ma`rifatga intilishi tufayli doimo o`sib, takomillashib borishi nazard...

DOC format, 66.0 KB. To download "o'zbekiston inson yashab kelayotgan eng qadimiy o'lka, jahon sivilizasiyasining o'choqlaridan biri", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston inson yashab kelayo… DOC Free download Telegram