buxoro amirligining tashqi iqtisodiy aloqalari va tadbirkorlik (19-20 asr boshlari)

DOC 50.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664179725.doc ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги buxoro amirligining tashqi iqtisodiy aloqalari va tadbirkorlik (19-20 asr boshlari) reja: 1.xix asrning ikkinchi yarmida o‘rta osiyo hududidagi eng yirik davlatlardan biri - buxoro amirligi 2.mamlakatdagi iqtisodiy tanglik siyosiy inqirozni ham chuqurlashtirdi. xix asrning ikkinchi yarmida o`rta osiyo hududidagi eng yirik davlatlardan biri - buxoro amirligi rossiya imperiyasining yarim mustamlakasi bo`lib, tashqi aloqalarda qaram, ichki masalalarda esa bir qadar mustaqil edi. biroq amirlikdagi boshqaruv 1885 yildan rossiya imperiyasining buxorodagi siyosiy agentligi tomonidan qat`iy nazorat qilingan. mamlakat iqtisodiy jihatdan qoloq bo`lib, aholining asosiy mashg`uloti sun`iy sug`orish bilan uzviy bog`langan dehqonchilikdan iborat edi. 1920 yil arafasida amirlikda ekin ekiladigan yerlar maydoni 2 mln. 250 ming desyatina bo`lib, 2,5 millionli aholining 90 foizi dehqonlardan iborat bo`lgan . uzoq asrlardan buyon amirlikda yerga egalik qilishning “amlok” (davlat yerlari), “mulki xos” yoki “mulki xolis” (xususiy yerlar) hamda “mulki vaqf” (maschit, madrasa, xonaqolarga tegishli yerlar) kabi shakllari …

da ruhoniylarning ta`siri kuchli bo`lib, huquq-tartibot ishlari islom huquqi asosida amalga oshirilardi. ruhoniylardan so`ng boy savdogarlarning mavqei jamiyatda ta`sirchan kuchga ega bo`lib, iqtisodiy jihatdan qudratli tijoratchilar salmog`i anchagina edi. shahar aholisining asosiy mashg`uloti savdo-sotiq va hunarmandchilikdan iborat bo`lgan. ko`p sonli qishloq aholisining asosiy tirikchilik manbai dehqonchilik xo`jaligi bilan bog`liq bo`lgan. dehqonchilikning sun`iy sug`orishga asoslangan tarmog`i bilan birga tog` va tog`oldi hududlarida lalmikor dehqonchilik bilan ham shug`ullanilgan. bog`dorchilik, uzumchilik, sabzavot yetishtirish yarim mustamlaka yillarida sezilarli darajada qisqargan. buning sababi dehqonchilikning paxtachilik tarmog`iga rossiya imperiyasining mustamlakasi yillarida alohida e`tibor qaratilib, g`o`za ekishga yerlarning katta qismi ajratildi. paxtadan olinadigan foyda barcha mahsulotlar daromadidan ustun bo`lib, amirlik tobora rossiyaning xom ashyo bazasiga aylanib borayotgan edi. 1893 yildan 1917 yilga qadar buxoroda paxta ekiladigan yerlar miqdori 300 000 tanobgacha bo`lib, undan olinadigan daromad 25 mln. oltin so`mni tashkil etgan . paxtachilik bilan birga chorvachilik, ayniqsa, qorako`lchilik, ipak va jun mahsulotlarini ishlab chiqarish sohalari yildan-yilga nisbatan …

ahamiyatga ega bo`lgan tovarlar chetga chiqarilmay omborlarda to`planib qolaverdi. oqibatda 1919 yilga kelib chetga paxta chiqarish 20 marta, qorako`l teri sotish 10 marta qisqardi. qishloq xo`jalik mahsulotlari narxi pasayib ketdi. 1917 yil 1 pud paxta 11 so`m baholangan bo`lsa, 1919 yilga kelib 2 so`mu 80 tiyinga tushdi. 1 pud jun 6 so`mdan 2 so`mga, 1 dona qorako`l teri 7 so`mdan 1 so`m 20 tiyinga tushib ketdi . mamlakatdagi iqtisodiy tanglik siyosiy inqirozni ham chuqurlashtirdi. rossiyaning markaziy rayonlarida ro`y bergan keskin siyosiy o`zgarishlar, demokratiya va erkinlik uchun kurash o`rta asr an`analari asosidagi boshqaruvni saqlab kelayotgan buxoro amirligiga o`z ta`sirini o`tkazdi. amirlikdagi taraqqiyparvar kuchlar mavjud tartiblarni isloh qilish, mamlakatda konstitutsion monarxiya tuzumini joriy qilish talabi bilan chiqa boshladilar. buxorodagi jadidchilik harakati yetakchi vakillari amir sayyid olimxondan islohot o`tkazishni qat`iy talab qilishdi. 1917 yil 7 aprelda buxoro amirining islohotlar joriy etish bo`yicha manifesti (farmoni) e`lon qilindi . manifestda poytaxt buxoroda obro`li arboblardan iborat …

osiy jarayonlarning keskinlashuvi 1918 yilning mart oyida “kolesov voqeasi” nomi bilan tarixga kirgan voqealarda yaqqol ko`zga tashlanadi. turkistonda sovet hokimiyati o`rnatilishdan 3-4 oy o`tmasdanoq turkiston xks raisi f.kolesov (1891-1940) 1918 yil mart oyida yangi buxoro (kogon)ga kelib, eski buxoro (hozirgi buxoro shahri)ga hujumga o`tdi. biroq uning amirlik tartiblarini ag`darish bilan bog`liq maqsadi va harbiy harakati muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlandi. f.kolesovning amirlikka qarshi harbiy yurishida 10 000 kishi halok bo`ldi. kogonni termiz, kitob bilan bog`lab turuvchi temir yo`llar buzib tashlandi. 1918 yil 25 martda imzolangan qiziltepa bitimiga ko`ra, f.kolesovning tajovuzkorligi sharmandalarcha barbod bo`ldi. “kolesov voqeasi”dan so`ng buxoro amirligida taraqqiyparvar kuchlarga nisbatan siyosiy reaksiya yangidan avj oldirildi. muhojirlikda yashashga majbur bo`lgan jadidlar samarqand, toshkent, moskva va boshqa shaharlarda turib tashviqot va targ`ibot ishlarini olib borishga majbur bo`ldilar. abdurauf fitrat, fayzulla xo`jayev va boshqalar bu harakatda faol qatnashdilar. “kolesov voqeasi”dan keyin toshkentda yashagan fitrat “chig`atoy gurungi” adabiy-ma`rifiy tashkilotiga asos soldi. f.xo`jayev esa yosh buxoroliklar …

vlari, sovet hokimiyatining amirlikka harbiy yordam berish bilan bog`liq ikkiyoqlama muzokaralari amaliy natija bermadi. sovet hokimiyati tomonidan buxoro amirligiga qarshi siyosiy tazyiq va harbiy havf kuchayib bordi. bu haqda amir sayyid olimxon o`z esdaliklarida yozgan edi: “ular (bolsheviklar) buxoro davlatiga g`ayriqonuniy talablar qo`yib, ularning ijro etilishini talab qiladigan bo`lishdi, ular qanday bo`lmasin, bir amallab urush boshlashni o`zlariga hunar qilib olishdi... islom davlatining bu dushmanlari anchagina askar va qurol-yarog`lar to`plab, buxoroyi sharifga hujum qilishni istaydilar” . buxoro amirligini tugatish masalasida sovet hukumati rahbari lenin tomonidan turkiston mintaqasiga yuborilgan turkbyuro vakillari hamda bolshevik rahbarlar “markaz” bilan yagona fikrga keldilar. amirlikka qarshi harbiy harakatlarni boshqarish vazifasi turkiston fronti qo`mondoni mixail vasilyevich frunzening shaxsan zimmasiga yuklatildi. frunze 1920 yil 12 avgustda amirlikni tugatish maqsadida chorjo`y, kogon, kattaqo`rg`on va samarqand guruhlaridan iborat 4 guruhli harbiy qismlarni tuzdi. qizil qo`shin yagona samarqand-buxoro gruppasiga bo`ysindirilib, ular tarkibi 7000 piyoda, 2,5 ming otliq, 5ta og`ir artilleriya, 25 ta …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "buxoro amirligining tashqi iqtisodiy aloqalari va tadbirkorlik (19-20 asr boshlari)"

1664179725.doc ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги buxoro amirligining tashqi iqtisodiy aloqalari va tadbirkorlik (19-20 asr boshlari) reja: 1.xix asrning ikkinchi yarmida o‘rta osiyo hududidagi eng yirik davlatlardan biri - buxoro amirligi 2.mamlakatdagi iqtisodiy tanglik siyosiy inqirozni ham chuqurlashtirdi. xix asrning ikkinchi yarmida o`rta osiyo hududidagi eng yirik davlatlardan biri - buxoro amirligi rossiya imperiyasining yarim mustamlakasi bo`lib, tashqi aloqalarda qaram, ichki masalalarda esa bir qadar mustaqil edi. biroq amirlikdagi boshqaruv 1885 yildan rossiya imperiyasining buxorodagi siyosiy agentligi tomonidan qat`iy nazorat qilingan. mamlakat iqtisodiy jihatdan qoloq bo`lib, aholining asosiy mashg`uloti sun`iy sug`orish bilan uzviy bog`langan dehqo...

DOC format, 50.0 KB. To download "buxoro amirligining tashqi iqtisodiy aloqalari va tadbirkorlik (19-20 asr boshlari)", click the Telegram button on the left.

Tags: buxoro amirligining tashqi iqti… DOC Free download Telegram