buxoro xonligining tashqi siyosiy aloqalari

DOCX 30 pages 40.2 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.2 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mavzu: buxoro xonligining tashqi siyosiy aloqalari. usmoniylar. eron va hindistan rossiya reja 1. buxoro xonligining tashqi siyosiy aloqalari. 2. buxoro xonligining rossiya bilan tashqi va ichki aloqalari kirish o‘zbek davlatchiligi tarixini ilmiy tadqiq etish, unga haqqoniy baho berish va to‘plangan tajribadan ijodiy foydalanish mustaqil o‘zbekiston respublikasining ijtimoiy – siyosiy va madaniy taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etadi. shuning uchun xx asrning oxiriga kelib jahon sivilizatsiyasining ajralmas qismi bo‘lgan o‘zbekiston tarixini, xususan o‘zbek davlatchiligi tarixini har tomonlama o‘rganish davlat siyosati darajasiga ko‘tarildi. shu bois ham, so‘nggi yillarda o‘zbekiston tarixining qator dolzarb masalalarini o‘rganishda aniq va haqqoniy tarixiy yondashuv masalasi muhim bo‘lib bormoqda. ta’kidlash joizki, o‘zbek xonliklaridan biri bo‘lgan buxoro xonligi – o‘rta osiyo tarixi, uning ijtimoiy, iqtisodiy, madaniy hayoti va xalqaro munosabatlarida katta iz qoldirgan davlat bo‘lib, uning har bir hukmdori yuritgan ichki va tashqi siyosat hamda uning oqibatlarini o‘rganish alohida ilmiy izlanishlar olib borishni taqozo qiladi. asosiy qisim: 1. buxoro xonligining …

2 / 30

mumkin. xususan a.jenkinson buxoro bozorlaridagi hind savdogarlarining faoliyati haqida, ... “ular buxoroga na oltin, na kumush, na qimmatbaho toshlar, na ziravorlar keltiradi. men, hindistondagi bu tovarlar ishlab chiqariladigan eksport tovarlar portugallar qo‘l ostida bo‘lganligi uchun, bu tovarlar bilan savdo okean orqali olib borilishini aniqladim”[3:], deb yozgan ma’lumotlarida elchining hind savdogarlariga o‘z munosabatini bildirganligini ko‘rishimiz mumkin. shuningdek, tadqiqotchilar o‘rta osiyo bilan moskva o‘rtasidagi savdoning uch xil usuli borligi haqida ma’lumotlar keltirib o‘tadi. jumladan: 1.“povalnaya” deb ataluvchi oddiy savdo bo‘lib, bu savdo erkin savdogarlar orqali amalga oshirilgan. 2. shox va xonlarning tovarlari bilan savdo bo‘lib, bu savdo shox va xonlarning elchilik bilan kelgan shaxsiy savdogarlari orqali amalga oshirilgan. shox va xonlarning tovarlaridan soliq olinmagan. 3. “lyubitelskiye pominki” deb atalib, ikki davlat shox va xonlari o‘rtasidagi bojsiz tovar ayirboshlash hisoblangan [1: 68,70,71,51-b]. xviii asrda, ya’ni petr i hukmronligi yillarida rossiyaning o‘rta osiyoga qiziqishi kuchayadi. o‘rta osiyo rossiyani sharqning savdo — iqtisodiy markazi, rossiyadan …

3 / 30

kemalar qatnashi mumkin bo‘lgan joygacha suzib borib, so‘ng yorkendga borib, uni egallashni topshirgan edi. 1714 yilda irtish daryosining yuqori oqimi bo‘ylab podpolkovnik buxgols ekspeditsiyasi uyushtiradi. peterburgga kelgan xiva elchisi ham gagarinning ma’lumotlarini tasdiqlab, amudaryodan ham oltin olinishini aytadi. elchi, agarda rus davlati o‘zining odamlarini xivaga jo‘natsa, xiva xoni ularga oltinni topishga yordam beradi, deb ishontirgan edi. shundan so‘ng petr i bu xabarni muhim bilib, tezlikda ikkala joyni ham tekshirtirish uchun ekspeditsiya jo‘natgan edi. shunday qilib, petr i har ikkala ekspeditsiya o‘z maqsadiga erishmagan taqdirda ham, hindiston uchun yo‘l ochilishiga va savdodan ko‘plab oltinlarni qo‘lga kiritishiga ko‘zi yetgan edi. o‘rta osiyo rossiya uchun hindistonga olib boradigan vositachi davlat bo‘lib qolgan edi. bu kabi nuqtai nazarni sovet adabiyotida ye.v.bunakov, p.p.ivanov, d.m.lebedevlar ham qo‘llab quvvatlaydi. ularning fikricha, hindistonga kirib borish ruslar uchun natija bermagan taqdirda ham, o‘rta osiyoga boradigan yo‘l ma’lum bir ma’noda nafaqat topildi, balki o‘zlashtirildi ham [4: 106-b]. 1717 yil petr …

4 / 30

bo‘lgan [3]. bu ekspeditsiya buxoro xonining rus podshosidan elchi yuborishini so‘rab qilgan murojaatiga javoban jo‘natilgan edi [6: 34-b]. elchilikdan ko‘zlangan asosiy maqsad, 1718 yil 13 iyuldagi “ko‘rsatma”da buxoro xonligining ichki ahvolini to‘la-to‘kis o‘rganish, deb belgilangan edi. bundan tashqari, buxoro xonligining qo‘shni sharq davlatlari bilan savdo munosabatlarini o‘rganish, hamda rus-buxoro savdo aloqalarini rivojlantirish imkoniyatlarini topish vazifasi ham o‘rin olgan edi. f.beneveni ham o‘z tadqiqotlarida buxoroning eron bilan aloqasiga doir ma’lumotlarni berar ekan, u 1722 yil ko‘p savdo karvonlari mashhaddan buxoroga, hirot va isfahonga jo‘natilganligi, lekin ularning bari turkmanlar yoki afg‘onlar tomonidan talanganligini, oqibatda balx orqali bo‘ladigan savdo to‘xtab qolganligi, to‘rtinchi yil kobul, laxor va hindiston shaharlariga karvonlar qatnamay qo‘yganligini yozadi. f.beneveni o‘zining xizmatkori minerni oltin va kumush konlarining joylashgan joyini topish va aniqlash maqsadida savdogar qiyofasida balx va badaxshonga jo‘natadi. uning xabariga ko‘ra, u yerda ko‘proq buxoro tovarlari sotilib, savdogarlar bu tovarlar uchun badaxshon aholisidan tillo va kumush quymalari ko‘rinishida haq …

5 / 30

lyuyev, p.i.richkov va k.m.tevkelev rahbarligida hindiston bilan savdoni yo‘lga qo‘yish maqsadida maxsus kompaniya tashkil qilinadi [2]. orenburg ekspeditsiyasi rahbari, mashhur rus geografi i.kirilov buxoroni osiyoning savdo markazi sifatidagi ahamiyatiga yuqori baho berib, uning qo‘shni sharq davlatlari bilan aloqalardagi rolini ta’kidlab o‘tgan edi [7:13-b]. 1735 yil kirilovning so‘roviga binoan astraxandan ufaga hind savdogari maravgi barayev taklif qilingan. savdogar hindistondan o‘rta osiyo xonliklari orqali astraxanga boradigan yo‘l haqida ma’lumot bergan. uning aytishicha, yaqin vaqtlargacha eron va buxoro orqali rossiyaga 200 savdogar kelib savdo qilishar edi. biroq keyingi paytlardagi erondagi qaltis vaziyat va buxoro yo‘lida savdo karvonlarining talanishi oqibatida savdogarlar soni 80 taga qisqarib ketgan. barayev, agarda yo‘llarda xavf-xatar bo‘lmaganda edi, hindistondan buxoro orqali rossiyaga keluvchi savdogarlarning soni 600 kishiga yetgan bo‘lishi mumkin edi, deb taxmin qilgan [8:138-b]. mashhur rus geografi p.i.richkov buxoroning hindiston bilan savdo aloqasida orenburgning ahamiyatini alohida ta’kidlab o‘tadi. u, butun sharqiy hindistonda yashayotgan xalqlar rus va boshqa g‘arb tovarlarini …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buxoro xonligining tashqi siyosiy aloqalari"

mavzu: buxoro xonligining tashqi siyosiy aloqalari. usmoniylar. eron va hindistan rossiya reja 1. buxoro xonligining tashqi siyosiy aloqalari. 2. buxoro xonligining rossiya bilan tashqi va ichki aloqalari kirish o‘zbek davlatchiligi tarixini ilmiy tadqiq etish, unga haqqoniy baho berish va to‘plangan tajribadan ijodiy foydalanish mustaqil o‘zbekiston respublikasining ijtimoiy – siyosiy va madaniy taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etadi. shuning uchun xx asrning oxiriga kelib jahon sivilizatsiyasining ajralmas qismi bo‘lgan o‘zbekiston tarixini, xususan o‘zbek davlatchiligi tarixini har tomonlama o‘rganish davlat siyosati darajasiga ko‘tarildi. shu bois ham, so‘nggi yillarda o‘zbekiston tarixining qator dolzarb masalalarini o‘rganishda aniq va haqqoniy tarixiy yondashuv masalasi muhim bo‘li...

This file contains 30 pages in DOCX format (40.2 KB). To download "buxoro xonligining tashqi siyosiy aloqalari", click the Telegram button on the left.

Tags: buxoro xonligining tashqi siyos… DOCX 30 pages Free download Telegram