xvi – xix asrlarda o'rta osiyoga tashrif buyurgan elchilarning esdaliklari qimmatli manba sifatida

DOCX 34 pages 94.3 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 94.3 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

kirish 1. xvi – xix asrlarda o’rta osiyoga tashrif buyurgan elchilarning esdaliklari qimmatli manba sifatida 2. o’rta osiyo xonliklariga buyuk britaniyadan kelgan elchilarning to’lagan ma’lumotlari yozgan asar va esdaliklarida o’rganish 3. rus elchilarining xonliklarga tashrifini o’rganish rus manbalarida xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi. o`zbekiston qadimiy va boy tarixga ega mamlakatdir. bu tarixni o`rganar ekansan o`zingda o`zgacha g’urur va iftixor sezasan. bu tariximiz mamlakatimiz rahbari shavkat mirziyoyev aytganidek bir necha sinov va murakkab davrlarni boshdan o`tkazdi:“o`zbek xalqining necha ming yillik tarixida qanday murakkab davrlar, og’ir sinovlar bo`lganini barchamiz yaxshi bilamiz” 1 . bu murakkab davr va sinovlarni yengib mustaqillikga erishdik. mustaqillikga erishganimizdan so`ng har bir sohada katta islohotlar amalga oshirildi. bu islohotlarni biz o`zbekiston tarixi fanida ham kuzatishimiz mumkin. zero, o`z xalqi tarixini bilmagan shaxs o`zini shu xalq farzandiman deb aytaolmaydi. bu haqida o`zbekistonning birinchi prezidenti islom karimov shunday deydi : “har qaysi inson men shu millat farzandi ekanman, mening …

2 / 34

huvida respublika tarixchilari oldiga aynan shunday vazifa qo`yildi. ushbu masala o`zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1998-yil 27-iyunida qabul qilingan “o`zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi tarix instituti faoliyatini takomillashtirish to`g‘risida”gi qabul qilingan qarorida ham o`z ifodasini topgan. unda, xususan, o`zbek xalqi va uning davlatchiligining haqqoniy tarixini o`rganish, “…eng qadimdan hozirga qadar davlatchilik tarixiy bosqichlarida hududimizda yashagan xalqlarning siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy va ma’naviy hayoti masalalarini o`rganish” lozimligi qayd etilgan . o`zbekiston respublikasi birinchi prezidenti islom karimov ta`kidlaganidek, tarixni haqqoniy o`rganadigan bo`lsak va uni yoshlarimiz ongiga to`la yetkazib, ularni vatanparvar qilib tarbiyalay olsak, biz o`z oldimizga qo`ygan maqsadimizga erishgan bo`lamiz. tarix takrorlanishdan iborat bo`lib, yuqorida ta`kidlangan maqsadimizga erishish uchun o`tmishimiz tarixini haqqoniy o`rganishimiz va undan ibrat ola bilishimiz kerak. negaki, birinchi prezidentimiz islom karimov aytganidek:“…albatta, har qaysi xalq yoki millatning ma`naviyatini uning tarixi, o`ziga xos urf-odat va an`analari, hayotiy qadriyatlaridan ayri holda tasavvur etib bo`lmaydi” 4 . xix asrda o`rta osiyo xonliklariga ingliz va rus …

3 / 34

a yuborilgan ingliz va rus elchilarining kirib kelish sabablari va ularning xonliklardagi faoliyati va oqibatlarini o`rganish va ilmiy xulosa qilish tadqiqot obyekti va predmetini tashkil etadi. mavzuning maqsad va vazifasi o`rta osiyo xonliklarida ingliz va rus elchilari faoliyati (xvi asrning ikkinchi yarmi - xix asrlar oxirlari) mavzusi oldiga qo`yilgan maqsad va vazifalari quyidagilardan iborat: – xvi asrning ikkinchi yarmi - xix asrlar oxirida o`rta osiyo xonliklaridagi hukm surgan siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy ahvolni o`rganish; o`rta osiyo xonliklariga buyuk britaniya elchilarini kirib kelish sabablarini o`rganish va aniqlash; o`rta osiyo xonliklariga kirib kelgan dastlabki buyuk britaniya elchilari haqida asosli ma’lumotlarni topish va ularni tahlil qilish; buxoro xonligida faoliyat yuritgan ingliz va rus elchilarini o`rganish va tahlil qilish; xiva xonligida faoliyat yuritgan ingliz va rus elchilarini o`rganish va qiyosiy tahlil qilish; qo`qon xonligida faoliyat yuritgan ingliz elchilarini o`rganish va qiyosiy tahlil qilish; o`rta osiyo xonliklarida ingliz va rus elchilari faoliyatlari natijalarini aniqlash, tahlil qilish …

4 / 34

арлар. тошкент., «ўзбекистон»,1998. 65-б ] 1. xvi – xix asrlarda o’rta osiyoga tashrif buyurgan elchilarning esdaliklari qimmatli manba sifatida xvi-xix asrlarda o`rta osiyoda uchala xonlikning hukmronlik davrida buxoro, xiva, toshkent, qo`qon savdogarlari hindiston, eron, koshg‘ar, sibir’, qozoq va no`g‘oy xonliklariga tovar olib borib savdo-sotiq qilardilar. asrlar davomida bu iqtisodiy aloqalar xonliklarning xo`jalik hayoti – iqtisodiy va madaniy taraqqiyotiga, ayniqsa shaharlar hayotining rivojlanishiga sezilarli turtki bo`lgan edi. shu jumladan buxoro xonligining qo`shni sharq davlatlari bilan savdoiqtisodiy munosabatlari o`sha mamlakatlarning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoliga bog‘liq holda tarixiy manbalarda o`z ifodasini topgan. [footnoteref:3] eslatib o`tish joizki, ilmiy ma`lumotlar davr jihatidan birmuncha kechroq chop qilingan. masalan: xvi-xviii asrlardagi rus elchi va diplomatlarining materiallari asosan xix asrlarda nashr qilingan. lekin, o`rta osiyo xonliklarining qo`shni sharq davlatlari bilan savdo aloqalari haqidagi xabarlari asosan, xviii asr oxirlari va xix asr boshlarida chop qilingan asarlardan o`rin olgan. v.v.bartol`dning yozishiga ko`ra, xvi asrdan boshlab buxoro xonligining tashqi aloqalariga doir …

5 / 34

rinchi rasmiy elchisi edi. o`ylaymizki, jukovskiyning ikkinchi fikri haqiqatga yaqin bo`lsa kerak, ya`ni podsho o`rta osiyo bilan savdo aloqalarini o`rnatish maqsadida ingliz savdogari jenkinsonga rasmiy yorliq bergan. jenkinsonning rossiya nomidan o`rta osiyoga jo`natilishi rossiyaning o`rta osiyo savdosida ma`lum bir manfaati bo`lgani tasdiqlaydi va rossiya bilan o`rta osiyo o`rtasida savdo aloqalarining rivojlanishiga yo`l ochgan. 1558 yil 23 dekabrda jenkinson rossiya podshosi ivan iv ning ishonch yorlig‘i bilan buxoroga keladi va u erda savdoning holati bilan tanishadi. jenkinson moskvaga qaytayotganida u bilan birga buxoro, urganch, balx elchilari ham birga kelishgan. ma`lumki, xvi asrdan boshlab o`rta osiyo xonliklarining moskva bilan savdo aloqalari rasmiy tus ola boshlaydi. bizni bu o`rinda jenkinson tomonidan buxoroning qo`shni sharq davlatlari bilan aloqalari haqida bergan ma`lumotlari ahamiyatlidir. jenkinsonning buxoroga kelishi arafasida o`rta osiyo hindiston va eron bilan faol savdo iqtisodiy aloqalar o`rnatgan edi. jenkinson, “buxoroda savdogarlarning har yilgi yig‘ilishi bo`lib, u erga hindiston eron, balx, rossiya va boshqa davlatlardan …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xvi – xix asrlarda o'rta osiyoga tashrif buyurgan elchilarning esdaliklari qimmatli manba sifatida"

kirish 1. xvi – xix asrlarda o’rta osiyoga tashrif buyurgan elchilarning esdaliklari qimmatli manba sifatida 2. o’rta osiyo xonliklariga buyuk britaniyadan kelgan elchilarning to’lagan ma’lumotlari yozgan asar va esdaliklarida o’rganish 3. rus elchilarining xonliklarga tashrifini o’rganish rus manbalarida xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi. o`zbekiston qadimiy va boy tarixga ega mamlakatdir. bu tarixni o`rganar ekansan o`zingda o`zgacha g’urur va iftixor sezasan. bu tariximiz mamlakatimiz rahbari shavkat mirziyoyev aytganidek bir necha sinov va murakkab davrlarni boshdan o`tkazdi:“o`zbek xalqining necha ming yillik tarixida qanday murakkab davrlar, og’ir sinovlar bo`lganini barchamiz yaxshi bilamiz” 1 . bu murakkab davr va sinovlarni yengib mustaqillikga erishdik...

This file contains 34 pages in DOCX format (94.3 KB). To download "xvi – xix asrlarda o'rta osiyoga tashrif buyurgan elchilarning esdaliklari qimmatli manba sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: xvi – xix asrlarda o'rta osiyog… DOCX 34 pages Free download Telegram