yevropada o’rta asrlarda kolleksiya yig’ish

DOCX 46,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1667682811.docx yevropada o’rta asrlarda kolleksiya yig’ish reja: 1. o’rta asr tushunchasi. 2. o’rta asr xazinalarining saqlash tartiblari. 3. buyuk karl davridagi xazinalar. 4. o’rta asrlardagi xususiy kolleksiyalar. yevropada o’rta asrlar deganda, juda katta davrni tushunish qabul qilingan, uning xronologik chegaralari tarqoqligi va aniqlanmaganligi uchun an’anaviy ravishda ilmiy bahslar predmeti bo’lib hisoblanib kelinadi. rim imperiyasining qulagan sanasi – 476-yil o’rta asrlarning quyi chegarasi sifatida shartli ravishda qabul qilingan, zamonaviy tarixnavislikda yevropada angliyada burjuaziya inqilobi yuz bergan xvii asr uning yuqori chegarasi sifatida qayd etiladi. xorijiy tarixchilar xvi-xvii asrlardagi davrni qoida tariqasida yangi davrga mansub deb hisoblashadi. shuni nazarda tutish kerakki, tarixni bunday umumiy davrlarga bo’lish faqat yevropa jamiyati rivojining asosiy tendensiyalarini o’zida aks ettiradi. xalqlarning madaniyati va milliy o’ziga xosligi unga o’z o’zgartirishlarini kiritadi. shu sababli, o’rta asrlar yevropa tarixiga xronologik jihatdan ikkita bir-biridan tubdan farq qiluvchi madaniy davrlar kiradi. g’arbiy yevropada xv asrdan xvii asr boshlarigacha bo’lgan davrni tadqiqotchilar madaniy …

miy mulohaza yuritish hukmron edi: u davrda kuzatishga va tajribaga amalda e’tibor qaratilmasdi. o’rta asrlar san’ati to’laligicha diniy-cherkov ehtiyojlariga qaratilgandi, o’sha davr me’morchiligini va haykaltaroshligini ko’pincha bejizga “toshdagi injil” deb atashmagan. rang–tasvir ham asosan injil sujetlari va mavzularini aks ettirardi, unga savodsizlar uchun o’qish kitobi sifatida munosabatda bo’linardi. o’rta asrlar teatri diniy protsessiyalar va misteriyalarni taqdim qilardi, bu davrda avliyolarning hayoti haqidagi hikoyatlar badiiy asarning eng ommabop janri edi. o’rta asrlarda antik davrning donishmandlik va go’zallik ideallari vayron bo’ldi, ayni vaqtda cherkov otalari va ilohiyotchilar doimo inson tafakkuri dunyo tuzilishining ilohiy sirini bila olmasligini ta’kidlashardi. cherkov antik davrga xos tanaga sig’inishni butunlay rad qildi; uning o’rniga zohidlikka sig’inishni, asketizmni ilgari surdi, u tana haqida emas, balki qalb haqida g’amxo’rlik qilishni talab qildi. bu madaniyatda badiiy asarlarning antik to’plamlariga va tarixiy noyob asarlarga o’rin yo’q edi. go’zallikka va mukammallikka sajda qiluvchi hayotsevar va hissiyotli antik san’at rad qilindi. u hatto o’tgan …

otnoteref:1]. o’rta asr kishisi san’at bilan asosan ibodatxonada duchlashardi. davrga xos bo’lgan savodsizlik shunga yordam berdiki, qavmdoshlarning ko’pchiligi cherkov urf-odatlarining tashqi tomoninigina qabul qilardi. shu sababli ibodatxonaning moddiy to’kinligi ko’pincha diniy marosimlar buyumlari va interyerning sifatli bajarilganligiga bog’liq bo’lardi. insonni o’sha paytda yorqin va yaltiroq narsalar o’ziga tortardi. chunki ular xudo va ilohiy poklanishning ramzi bo’lmish nur sifatida qabul qilinardi. shu sababli diniy buyumlarni oltin, kumush, qimmatbaho toshlar, perlamutra, javohir kabi qimmat va kamyob materiallardan tayyorlashga harakat qilishardi. diniy marosimlarni amalga oshirishda ishlatiladigan turli idishlarni qoida tariqasida qimmatbaho metallardan tayyorlab qimmatli toshlar bilan bezatishardi, qo’lyozmalar, ayniqsa, injil qo’lyozmalari uchun oltin va kumushdan g’iloflar (qoplamalar) tayyorlashardi. diniy marosim liboslarini, ko’pincha, islom mamlakatlaridan yoki vizantiyadan keltirilgan parcha, duxoba, shoyi kabi qimmatli gazlamalardan tikishardi. mohir ustalar tomonidan bajarilgan ushbu barcha ishlar amaliy-bezak san’atining oliy namunalari hisoblanib, katta moddiy hamda badiiy qiymatga ega edi. shu sababli ularni saqlash uchun kuchaytirilgan xavfsizlik choralari talab qilinardi20. …

in imperator bo’lgan buyuk karlning (768–814-yillar) taxtga chiqishi bilan ularning qurilishi haqiqiy avj oldi. u yevropa xalqlarini zabt eta turib, ular o’rtasida nasroniylikni joriy qildi, bu bilan yangi cherkovlar va rohibxonalar paydo bo’lishiga turtki berdi. ahli qavmning badallari va hadyalari ibodatxonalardagi xazinalarni to’ldirishning muhim manbalaridan biri bo’lib xizmat qildi. buyuk karlning o’zi ham sahovatpeshalikda nom chiqardi, u o’limidan uch oy avval o’z boyliklarining uchdan birini merosxo’rlariga qoldirdi, qolgan boyliklarini esa qirollikdagi 24 abbatlik o’rtasida taqsimladi. avarlar va arablar bilan bo’lgan janglar vaqtida tortib olingan harbiy o’ljalar ham nasroniylarning xazinalarini to’ldirdi, xi-xiii asrlarda “g’ayridinlar” qo’lidan “xudoning tobutini tortib olish” maqsadida sharqqa qilingan salb yurishlari eski xazinalarni to’ldirishning va yangi xazinalar paydo qilishning muhim manbaiga aylandi. to’rtinchi salb yurishi aytilgan fikrga ajoyib misol bo’lib xizmat qilishi mumkin. tashqi sabablarga ko’ra u o’zining misrga qarshi yo’nalishini o’zgartirdi va 1204-yilda pravoslavlarning konstantinopol shahrini bosib oldi, janglar shaharni vayron qilish va uning boyliklarini talash bilan …

lar kirardi. ruhoniylarning liboslari va ishlatgan buyumlari, ularning hoki o’ralgan matolar, agar ular jafo tortib halok bo’lgan bo’lsa, azoblash va qatl qurollari shular jumlasidandir. maxsus kumush yoki qo’rg’oshin idishlarda dafn lampalari moyi saqlanardi. injil sujetlari tasviri tushirilgan past bo’yli keng qutilarda falastin zaminining muqaddas tuprog’i asralardi. ba’zan u yoki bu yodgorliklar bir necha nusxada mavjud bo’lardi, ularning egalari esa o’zidagi raritetning haqiqiyligini tasdiqlashardi. masalan, yevropada kamida 29 ta cherkov va rohibxona aynan o’zida isoning qo’l va oyog’ini xochga qoqishda ishlatilgan mixlar saqlanishini tasdiqlashardi. buyuk karl imperiyasi tarkibidagi rohibxonalardan birida saqlangan nasroniylik yodgorliklarining namunaviy tarkibi quyidagicha bo’lgan: “rabbimizning belbog’i, uning libosi, uning poyabzali, uning oxuri, u iordan daryosidan suv olib ichgan idish, iisus 5 ming kishini beshta non bilan to’ydirganda o’tirgan tosh, u tug’ilganda nur sochgan chiroq, favor tog’idan keltirilgan yodgorliklar, bibi maryamning ... sochi, uning libosi va palliy, havoriy pyotrning soqolidan olingan tuk, uning poyabzali va ko’ylagi, uning stoli, avliyo …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yevropada o’rta asrlarda kolleksiya yig’ish"

1667682811.docx yevropada o’rta asrlarda kolleksiya yig’ish reja: 1. o’rta asr tushunchasi. 2. o’rta asr xazinalarining saqlash tartiblari. 3. buyuk karl davridagi xazinalar. 4. o’rta asrlardagi xususiy kolleksiyalar. yevropada o’rta asrlar deganda, juda katta davrni tushunish qabul qilingan, uning xronologik chegaralari tarqoqligi va aniqlanmaganligi uchun an’anaviy ravishda ilmiy bahslar predmeti bo’lib hisoblanib kelinadi. rim imperiyasining qulagan sanasi – 476-yil o’rta asrlarning quyi chegarasi sifatida shartli ravishda qabul qilingan, zamonaviy tarixnavislikda yevropada angliyada burjuaziya inqilobi yuz bergan xvii asr uning yuqori chegarasi sifatida qayd etiladi. xorijiy tarixchilar xvi-xvii asrlardagi davrni qoida tariqasida yangi davrga mansub deb hisoblashadi. shuni nazarda tuti...

Формат DOCX, 46,8 КБ. Чтобы скачать "yevropada o’rta asrlarda kolleksiya yig’ish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yevropada o’rta asrlarda kollek… DOCX Бесплатная загрузка Telegram