i- ii асрларда рим салтанати

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664180287.doc i- ii асрларда рим салтанати i- ii асрларда рим салтанати режа: 1. i аср бошларидаги инқирозли вазият. юлий-клавдийлар сулоласи даври. 2. флавийлар даврида мамлакатнинг ижтимоий-сиёсий аҳволи. 3. рим салтанатининг «олтин даври». октавианнинг вафотидан кейин унинг ўгай ўғли тиберий император бўлган. римнинг бой аслзодалари давлат тўнтариши қилмоқчи бўлганлар. улар императорлик тахтини тиберийнинг жияни германикка олиб бермоқчи бўлганлар. аммо германик уларнинг таклифини рад этган. фитначилар ҳаракати фош бўлиб, тезда бостирилган. тиберий мамлакатни мустаҳкамлаш учун қўшинларни рим атрофига тўплаган. у вилоятлардаги аҳоли бошига солинадиган солиқларни оширган. дон, нон улашиш ва томошалар кўрсатиш камайтирилган. бу ҳол рим ва вилоятларда норозиликларнинг янада кучайиб кетишига сабаб бўлган. жойларда қўзғолонлар бошланган. 17-24 йиллар орасида шимолий африка, италия, галлия ва фракияда катта қўзғолонлар бўлиб ўтган. рим қўшинлари бу қўзғолонларни шафқатсизлик билан бостирганлар. римдаги аслзодаларнинг бир қисми империядаги бу аҳволдан фойдаланиб республикани қайта тиклашга уринганлар. римда тиберийга қарши кучлар тбора орта борган. бу курашлар уни руҳий касалликка дучор …

озилик келтириб чиқарган. улар калигулига нисбатан фитна тайёрлаганлар. 41 йилда император циркдан саройга қайтиб келаётганида палатин тепалигида қатл этилган. сенат мамлакатни республика деб эълон қилишга уринган. лекин рим ҳарбийлари бунга қарши чиққанлар. ҳарбийлар германикнинг укаси клавдийни император деб эълон қилганлар. шундан кейин сенаторлар республикани тиклаш тўғрисидаги фикрларидан қайтганлар. клавдий император бўлиб олгач, озод қилинган қуллардан иборат яқин кишилари ва ҳарбийларга таяниб иш кўрган. улар сенат ичидаги фитначиларга қарши кураш олиб борганлар. клавдий оддий халқни, вилоятлардаги аслзода ва ҳарбийларни ўз томонига оғдириб олиш учун талай тадбирлар кўрган. у кўпроқ томошалар ташкил этган, камбағалларга дон улашган, идораларнинг ишини яхшилаган. клавдий даврида мавритания, британия, фракия ва дунай бўйлари рим таркибига киритилган. клавдий подшолигининг охирларида боспор подшолиги ҳам римга итоат эттирилган. бу даврда рим қўшинлари парфия билан ҳам уруш олиб борган. бироқ бу уруш натижасиз тугаган. император клавдий оиласида ва саройда фисқ-фасодлар, фитналар авж олган. натижада малика мессалина императорга суиқасд қилинишда айбланиб қатл қилинган. …

атининг тахти учун галба, оттон, вителлий ўзаро кураш олиб бориб, 68-69 йилларда қисқа-қисқа императорлик қилиб, тақдирлари фитна ва ўлдирилиш билан тугаган. империяда 68-70 йилларда фуқаролар уруши давом этиб, веспасианнинг император деб эълон қилинган (69 йил 1 июл). шундан бошлаб рим тарихида флавийлар сулоласи (69-96 йилларда) ҳукмронлиги бошланган. 73 йили веспасиан цензор лавозимини олиб, рим сенатининг бутун таркибини кўриб чиққан. қатл қилишлар, сургунлар натижасида сенатда аслзодалар камайиб қолган. у испания ва галлиядаги энг таниқли, тадбиркор аслзодалардан мингтасини римга кўчириб келтирган. улар камайиб қолган сенат аъзолари сонини тўлдирганлар. унинг бу тадбири катта сиёсий аҳамиятга эга бўлган. веспасиан салтанатнинг молиявий қудратини мустақкамлаш учун солиқлар миқдорини оширган. у нероннинг юнонистон аҳолисига берган озодлик имтиёзини ҳам бекор қилган. веспасиан совға, мукофотлар тарқатишда режали иш тутган. фахрийларни ер-мулк билан таъминлаган. римда янги уй солишни истаганларга ер ажратиб берган. неча ўн минглаб одам сиғадиган катта колизей амфитеатри унинг замонида қурилган. фуқаролар уруши даврида куйиб кетган капитолий саройи …

алаб қилиб, токзорларни кенгайтиришни ман қилган. бу даврда рим қўшинлари рейн ва дунай дарёларининг юқори қисмини, германиянинг жануби-ғарбий қисмини босиб олганлар. аммо рим қўшинлари қуйи дунайда яшаган қабилалардан қаттиқ зарба еганлар. жангда у гоҳ у томон, гоҳ бу томон ғалаба қилган. 89 йилда домициан даклар сардори децебал билан сулҳ тузган. сулҳга кўра даклар рим чегараларини тинч қўйишини ўз зиммаларига олганлар. бунинг эвазига рим императорлари уларга пул билан катта «совға»лар бериб туриши лозим бўлган. бу сулҳ рим аслзодалари ва сенатни ғазабга келтирган. римликлар британияда ҳам оғир кураш олиб борганлар. домициан қўшинлари кичик осиё, кавказ орти ва каспий бўйларида муваффақиятсиз урушлар олиб борганлар. буларнинг барчаси салтанатнинг обрўсига катта путур етказган. 96 йили унга қарши фитна уюштирилган. император домициан ўз саройида фитначилар томонидан ўлдирилган. кекса сенатор нерва (96-98 йиллар) даврида ҳарбийлар қаттиқ норози бўлганлар. натижада нерва ҳарбий саркардалардан бири траянни ўзига ҳокимдош деб эълон қилган (96 йилда). император ўлгач давлатни бошқариш траян ихтиёрига …

иғини рим вилояти деб эълон қилганлар. аммо 116-117 йилларда шарқий вилоятларда оммавий қўзғолон бошланиб кетган. парфияликлар ва қўзғолончилар римликларни қириб ташлаганлар. траян қўшинлари аста-секин мағлубиятга учрай бошлаган. траян қайтадан куч тўплаш учун 117 йили римга қайтаётиб, кичик осиёдаги киликияда касалланиб ўлган. траян вафотидан кейин салтанат тахтига унинг асранди ўғли андриан ўтирган. у парфияликлар билан ярашишни афзал кўрган. андриан босқинчилик урушларини тўхтатиб, ҳар қандай жанжалли масалаларни музокаралар йўли билан ҳал этишга ҳаракат қилган. у салтанат чегараларини мустаҳкамлаб, қўшни давлатлар билан тинч муносабатда бўлган. андриан давлатни бошқариш ва суд ишларини изга солиш учун идоралар сонини кўпайтирган. у вилоятлардаги ўлпон ва солиқлар тўплаш ҳуқуқини бекор қилган. жуда кўп эски солиқлар, қарздорлар ва боқимандалар кечиб юборилган. андриан хўжайинларнинг ўз қулларини ўзлари жазолашни ҳам бекор қилган. қулни фақат суд ҳукми билан жазолаш тартиби ўрнатилган. у салтанат қўшинини вилоятлардан олинган жангчилар билан тўлдириб турган. 132-135 йилларда яҳудийда симон бошчилигидаги қўзғолон рим қўшинлари томонидан шафқатсизлик билан бостирилган. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "i- ii асрларда рим салтанати"

1664180287.doc i- ii асрларда рим салтанати i- ii асрларда рим салтанати режа: 1. i аср бошларидаги инқирозли вазият. юлий-клавдийлар сулоласи даври. 2. флавийлар даврида мамлакатнинг ижтимоий-сиёсий аҳволи. 3. рим салтанатининг «олтин даври». октавианнинг вафотидан кейин унинг ўгай ўғли тиберий император бўлган. римнинг бой аслзодалари давлат тўнтариши қилмоқчи бўлганлар. улар императорлик тахтини тиберийнинг жияни германикка олиб бермоқчи бўлганлар. аммо германик уларнинг таклифини рад этган. фитначилар ҳаракати фош бўлиб, тезда бостирилган. тиберий мамлакатни мустаҳкамлаш учун қўшинларни рим атрофига тўплаган. у вилоятлардаги аҳоли бошига солинадиган солиқларни оширган. дон, нон улашиш ва томошалар кўрсатиш камайтирилган. бу ҳол рим ва вилоятларда норозиликларнинг янада кучайиб кетишига...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "i- ii асрларда рим салтанати", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: i- ii асрларда рим салтанати DOC Бесплатная загрузка Telegram