industrial sivilizatsiya va uning mazmuni

PPTX 714,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1679983503.pptx /docprops/thumbnail.jpeg industrial sivilizatsiya va uning mazmuni industrial sivilizatsiya va uning mazmuni mehnat jarayoni davrida, ayniqsa, odamni o‘rab turgan tabiiy muhit to‘g‘risida foydali bilimlar to‘planib boradi. ovchilik, baliqchilik, terim- chilikka asoslangan o‘zlashtiruvchi xo‘jalikda odam o‘zining xo‘jalik hu- dudida uning o‘ziga xos xususiyatlari, boyligini chuqur bilishi lozim edi. avstraliya aborigenlari, bushmenlar misolida ko‘rinadiki, ibtidoiy jamoa odamlari amaliy geografiya, meteorologiya, astronomiya, zoologiya va botanika, mineralogiya sohasida boy ma’lumotlarga ega bo‘lganlar. o'zlarining xavfsizliklarini ta’minlash, yashash, och qolmaslik uchun ular ov joylari topografiyasi, hayvonlaming yuradigan yo‘llari va qiliqlarini, o‘simliklaming foydali va zararli xususiyatlari, turli minerallar, yog‘och turlari va boshqa narsalaming xossalami bilishlari; ob-havoni oldindan bilish, joyni, shamol yo‘nalishlarini aniqlash, izlami o‘qishlari shart edi. ibtidoiy ovchilar joyga ustalik bilan moslashganlar va relyefning o‘ziga xos xususiyatlaridan mohirona foydalanganlar. ular yovvoyi hayvonlar yuradigan barcha so‘qmoqlar, daralarni bilib, ularni doimo nazorat ostida saqlaganlar. ibtidoiy ovchilar hayvon va qushlar izlarini bilibgina qolmay, ulaming oxirgi izlari yo‘nalishini ko'zdan kechirib yoki …

qurolni o‘zlashtirib, richagni kashf qildi. otiladigan nayza va kamonni ixtiro qilib, qurolning otish masofasini 2-3 martaoshirdi. o'rmon qabilasi veddlar kamonni oyoqlari bilan tortib, kamon o‘qini 330 metr uzoqlikda otadilar, bug‘uni 35 metr masofadan aniq nishonga olib, urib yiqitadilar. tibbiyot, farmakologiya va toksikologiya kabi amaliy sohalar yaxshi ri- vojlangan. odamlar suyakning sinishi, yaralar, jarohat, latyeyish, chiqqan suyaklami davolashning amaliy usullarini yaxshi bilganlar. kasai tish- lami sug‘urib olish, shamollash, yaralar, zaharli chaqishlami davolashni oddiy jarrohlik operatsiyalarini bilganlar. mezolit davridan bosh suyagini trepanatsiya qilish, singan oyoq qo‘llaming qismlarini amputatsiya qilish ko'nikmasiga ega bo‘lganlar. ibtidoiy odam o‘ngacha sanashni bilgan. doira, to‘g‘ri chiziq, nuqtaning tosh, yog‘ochdagi tasvirlari topilgan. vaqt hisobi mavsumlar bo‘yicha bo‘linib chiqarilgan. magiya-sehrgarlik ibtidoiy jamoa hayotining ajralmas qismi bo‘ldi. magiya-sehrgarlik marosimlari ibtidoiy odamning ruhiyatiga ta’sir qilib, uni o‘ziga ishonchini orttirgan. shomon odamlar va oliy kuchlar o‘rtasi- da vositachi bo‘ladi, shu bilan birga himoya qiluvchi, davolovchi, zarar keltiradigan sevgi-muhabbat, harbiy mashg‘ulot, kasb bo‘yichamarosim- lami …

. uy-joy, diniy e’tiqod inshootlari, mu- dofaa devorlarini qurish va suv havzalarida suzish uchun transport vosi- talaridan foydalanish matematika va mexanikaning rivojlanishiga sabab bo‘ldi. metall rudalarini quyishning paydo bomishi bilan metallshunoslik qandaydir darajada kimyo fani asoslarining paydo bomishiga olib keldi. uzoq joylarga suzish, harbiy yurishlar, podaning orqasidan ko‘chib yu- rish, uzoq-uzoqlarga ozuqa izlab urugmaming ko‘chishi va astronomik kuzatishlar geografiya fani va xarita tuzishning rivojlanishiga sabab bomdi. polineziyaliklar o‘zlarining ming kilometrlarga cho‘zilgan uzoq sa- yohatlarida oqim, shamol yo‘nalishlari, dengiz yomlari va orollarni aks ettiradigan tayoqcha, qamish poyalari, toshchalar, chig‘anoqlar hamda xaritalardan foydalanganlar. ovchilik, termachilik, dehqonchilik va chorvachilik mashg‘ulotlari flora va fauna to‘g‘risida ulkan ma’lumotlar jamg'armasini shakllantirdi. odamlar o‘simliklaming foydali xususiyat- larini o‘rgandilar va o‘simliklardan shifobaxsh malhamlar tayyorlab, ya- ra-jarohatlar, turli kasalliklami davolash malakasini hosil qildilar. yirtqi- ch hayvonlar yetkazgan jarohatlar, harbiy to‘qnashuvlardayarador bomish jarrohlikni keltirib chiqardi. ilk metall jarrohlik asboblarini yasash imko- niyatini yaratdi. dastlab diniy mifologiya bilan bogmangan tarixiy xotira, …

nzaralar, ov, o‘simlik, hayvonlarning nafis tasviri tushirilgan pichoq, xanjar, qilich, qalqon soplari va idish-tovoqlar yasala boshlandi. metallarga badiiy ishlov berish san'ati yuksak rivojlanganini namunalari skif-sarmat, sak qabilalaridan qolgan buyumlarda ko‘rish mumkin. yozuvning paydo bomishi. taxminan bundan 37 ming yil oldin odamlar suyaklarda belgilar qo‘yib, hisoblashning eng oddiy vositasi sifatida toshchalardan foydalana boshladilar. mutaxassislar ba’zi g‘or tasvir- larida yozuvning ibtidosi bomgan belgi va ramzlarni aniqladilar. yozuv o‘z taraqqiyotida to‘rt bosqichni bosib o‘tdi. piktografik yozuv yoki rasmli yozuv yozuvning paydo bomishida birinchi bosqich hisoblanadi. piktografiya (lotin tilida pictus - manzarali chizilgan va yunoncha grapho - yozaman) tosh, yog‘och, loy kabi ashyolarga muloqot uchun ataylab lasvirlashdir. piktografik yozuv piktogramma deb ataladigan rasm vo- silasida tushunchani alohida so‘zlarga bommay uzatadi. shunga tegishli nivishda piktogrammaning alohida unsurlari yaxlitlikning bir qismi sifa- lida chiqib, faqat bir-biri bilan bogmiqlikda to‘g‘ri tushunilishi mumkin. i’iklogramma sxematik tasvir bomib, badiiy qiymati ahamiyatli bommay, i i i m i i nimadir …

bilan keyingi 1,5 ming yillikda erishgan natijalaridan bir necha marta oshib ketadi. jez asrining gullab-yashnagan davrida tabiiy, texnik va ijtimoiy fan- larning (toma bommasada) tizimi shakllana boshladi. qadimgi ilk sivili- zatsiya o‘choqlari misr, mesopotamiya, hindistonda ilm-fanning birinchi ilmiy inqilobi yuz berdi. qadimgi sharqning hindiston va 0 ‘rta osiyo hududlarida ham aniq va tabiiy fanlar rivojlandi. natijada aniq va tabiiy fanlaming yutuqlari xo‘jalik hayotida keng qomlanildi. ayniqsa, aniq fan- laming yutuqlari me’morchilik san’ati rivojlanishida betakror memoriy inshootlar bunyod etilishida o‘z aksini topdi. ana shunday inshootlardan biri er.aw. 2600 yillar atrofida qurilgan misr piramidalarida yaqqol ko‘ri- nadi. qadimgi misr sivilizatsiyasining geometriya, matematika sohasida erishgan yutuqlari piramida qurilishida o‘z ramziy ifodasini topgan. xeops piramidasining memori kohin xemiun hisoblanadi. rivoyat- larga ko‘ra misr kohinlari ichida eng donishmandi bolgan xemiun ham o‘z sirlarini xeops piramidaga yashirgan. piramida asosi tomonlari teng to‘g‘ri to‘rtburchak- kvadratdan iborat uzunligi 163,6 metrni tashkil qi- luvchi bu tomonlar o‘zaro yuzdan bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "industrial sivilizatsiya va uning mazmuni"

1679983503.pptx /docprops/thumbnail.jpeg industrial sivilizatsiya va uning mazmuni industrial sivilizatsiya va uning mazmuni mehnat jarayoni davrida, ayniqsa, odamni o‘rab turgan tabiiy muhit to‘g‘risida foydali bilimlar to‘planib boradi. ovchilik, baliqchilik, terim- chilikka asoslangan o‘zlashtiruvchi xo‘jalikda odam o‘zining xo‘jalik hu- dudida uning o‘ziga xos xususiyatlari, boyligini chuqur bilishi lozim edi. avstraliya aborigenlari, bushmenlar misolida ko‘rinadiki, ibtidoiy jamoa odamlari amaliy geografiya, meteorologiya, astronomiya, zoologiya va botanika, mineralogiya sohasida boy ma’lumotlarga ega bo‘lganlar. o'zlarining xavfsizliklarini ta’minlash, yashash, och qolmaslik uchun ular ov joylari topografiyasi, hayvonlaming yuradigan yo‘llari va qiliqlarini, o‘simliklaming foydali va...

Формат PPTX, 714,2 КБ. Чтобы скачать "industrial sivilizatsiya va uning mazmuni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: industrial sivilizatsiya va uni… PPTX Бесплатная загрузка Telegram