Back

qadimgi xorazm siviliztsiyasi

PPTX 5 pages 3.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 5
1680075505.pptx qadimgi xorazm siviliztsiyasi “xorazm noyob madaniyat , nafis san’at,yuksak ma’rifat, turmushning dono falsafasi va insonparvarlik bilan yo’g’rilgan adabiyot va she’riyat maskani , dunyoviy ilm o’choqlaridan biri” . i.a.karimov qadimgi yozma va arxelogik manbalarni o’rganish natijasi shuni ko’rsatadiki, qadimgi xorazmliklar ilm-fan sohasida o’z davri uchun ilg’or bo’lgan yutuqlarga erishganlar va hayotga tadbiq qila olganlar. ma’lum bo’lishicha, qadimgi ajdodlarimiz hali qat’iy yozuv tizimini yaratmasdan turib, o’z astronomik kuzatishlarini tosh va suyaklarga yozishdan tashqari, samoviy jismlarni kuzatish uchun maxsus inshootlar ham qurganlar. ajdodlarimiz astronomiya va matematikadan yaxshi xabardor bo’lib, burchak o’lchovi uskunalarini yaratganlar va ulardan foydalanganlar. osmon jismlarini o’rganish, tabiat hodisalarini kuzatishga ixtisoslashgan falakiyot fani ko’hna xorazmda taraqqiy qilib, shu davrda qurilgan inshootlar bizni kunlarimizgacha etib kelgan. ana shu inshootlardan biri ko’hna xorazmning madaniy yodgorligi qo’yqirilgan qal’asidir, er.av iv asrda bunyod etilgan bu qal’a to’rtko’ldan 22 km shimoli sharqda joylashgan bo’lib, minorali istehkom devori xarobalaridan iborat. qal’a faqat ibodatxona sifatida emas, balki …
2 / 5
n to eramizning iv asrgacha o’tgan 4500 yillik tarixi qadimgi xorazm taraqqiyotini ko’rsatuvchi davri hisoblanadi. bu davr xorazm madaniyati tarixida alohida ahamiyatga egadir. xorazmda yashagan xalqlarning eng qadimgi davrga oid yozma va og’zaki adabiyot na’munalari, tarix kitoblari, beruniy asarlari orqali etib kelgan. ayniqsa, antik dunyo tarixchilardan gerodot, ktesiy, esxil, evripid, aristotel, strabon, yoqut al–hamaviy kabi mualliflarning asarlarida, ko’hna xorazmda yashagan xalqlarning afsona, rivoyat va hikoyatlari keltirilgan. “qadimgi xorazm o’rta osiyoning misridir”- insoniyat sivilizatsiyasining ko’hna makonlarini o’rgananuvchi arxðµologlar ulkan yutuqlarga ko’hna xorazm zaminidagi makonlar, qabriston, qal'a va qo’rqonlarni izlab topish va o’rganish jarayonida erishdilar. xorazm tarixi, madaniyati va san'atini bðµtakrorligiga yana bir marta amin bo’ldilar". s.p.tolstov xorazm – markaziy osiyoning turon pasttðµkisligida, amudaryo dðµltasida joylashgan qadimiy tarixiy o’lkadir. “xorazm” so’zi dastlab “avðµsto”da uchraydi, “avðµsto” sharq yozma adabiyotimizni eng qadimgi manbasi sifatida alohida axamiyat kasb etadi. “avðµsto”da qadimgi turon o’lkasi va eronning o’ziga xos tarixiy gðµografiyasi bayon etiladi. “avðµsto” sharqiy eron va …
3 / 5
µradi. bu davlat prourata (parfiya), mouru (marv), gava (suqdiyona), xvayrðµzm (xorazm)ni o’z ichiga olgan. “xorazm” so’zi dastlab “avesto”da uchraydi. “avesto”ning “mitra yasht” deb ataluvchi 5-bo’lim, 14-qismida sug’d nomi bilan birga xorazm ham eslanadi. “o’zining oltin vujudi bilan, go’zal tog’ cho’qqilari qamrab olgan, so’ng oriylar tamoman egallab oladigan mitraga hamdu sonolar o’qiymiz. oriylar yurtida xukmdorlarning atrof-tevarakda ajoyib erlari bor. u erlarda oziq-ovqatga mo’l-ko’l ulkan tog’lar mavjud. chorva mollari uchun suvga serob chashmalar muhayyo, sersuv kanallar, bag’ri keng daryolar mouru va xarnayovu-gou, sug’d va kayrizau tomon shitob bilan oqadi”. xorazm so’zining lug’aviy ma’nosi ko’pgina olimlar diqqat e’tiborini o’ziga tortgan. nemis sharqshunosi e. zaxauning fikricha, “kayrizo” so’zi ikki qismdan iborat bo’lib, “zem”– er, “kayri”– oziq-ovqat ma’nosini bildiradi, ya’ni kayrizam – “oziq-ovqat mamlakati”, “ozuqaga boy yurt” deganidir. qadimgi xorazm ilm-fan rivojlangan ilg’or o’lkalardan biri bo’lgan. xususan bu diyorda aniq fanlar shakllana boshlagan edi. shuni alohida ta’kidlash lozimki, o’lkada ilmiy tafakkur tarixi ijtimoiy, iqtoisodiy va …
4 / 5
savdogarlarning uzoq yurtlarga safarlari bilan bog’liq. zero, astronomik mo’ljal dengizda ham, qurqlikda ham zarur. ana shunday keng ko’lamdagi geografik aloqalar xorazmda kartografiya va tasviriy geografiyaning rivojlanishiga sabab bo’ldi. arablar xorazmda o’zlariga qaraganda juda ham yuqori, madaniyatga duch keldilar. al-xorazmiy, abu rayhon beruniy, az-zamahshariy singari buyuk olimlar xorazm fani va madaniyatini butun dunyoga tanitdilar. xorazm tarixini chuqur o’rgangan mashhur rus olimi s.p.tolstov “qadimgi xorazm” kitobida antik xorazm tarixini to’rt davrga bo’ladi: 1. uy-joy devorlari bo’lgan shahriston madaniyati (miloddan avvalgi vi-iv asrlar) 2. qanqa (qang) madaniyati (miloddan avvalgi iv asr - milodiy i asr) 3. kushonlar madaniyati (milodiy ii – ii asrlar) 4. kushon-afrig’ o’tish madaniyati (milodiy sh-v asrlar) xorazm tarixining to afrig’iylar sulolasi asoschisi afrig’gacha (305 y.) bo’lgan davri haqida ma’lumotlar kam. faqat qadimda kayxusrav (mil.av. 1200-1140 y.), saksafar (mil.av. 519- 517 y.), farasman (mil.av. 329-320 y.), xusrav (mil. av. 320 y.) singari xorazmshohlar bo’lganligi, farasman miloddan avvalgi 328 yilning bahorida …
5 / 5
€™uliston va xitoyga hamda eronga boriladigan savdo yo’llari chorrahasida joylashganligi uning iqtisodiy va ma’naviy yuksalishida muhim ahamiyat kasb etgan. 712 yili xorazmni arablar bosib olgan. xalifalikning xurosondagi noibi qutayba ibn muslim xorazmliklarning tarixiy adabiyoti va madaniy merosini saqlab kelgan olimlarni qirg’in qilgan va quvib yuborgan. shu sababli arablar istilosigacha bo’lgan davrdagi yozma tarixiy manbalar deyarli uchramaydi. xalq orasida tarqalgan rivoyatlarda hazorasp - “ming ot” yoki “ming otliqlar diyori” sifatida talqin etiladi. qadimiy qo’lyozma qal’a xix asr o’rtalarida mamlakat poytaxti xiva bilan raqobatlasha oladigan buyuk istehkom, yirik savdo va madaniy markaz darajasiga ko’tarila olgan. hazorasp xorazmning sharqiy darvozasi hisoblanadi. shuning uchun bo’lsa kerakki, sharqning mumtoz shoirlaridan biri kuyidagi misralarni yozib qoldirgan: samarqand saykali ro’yi zamin ast buxoro quvvati islomidin ast hazorsb qal’ai qadimu maxkam xivak firdavsi rabbil olamin ast darhaqiqat, shunday bo’lgan. manbashunos tarixchi olimlar hazorasp atamasi ma’nosini turlicha ta’riflaydilar. ò²ð°ð·ð¾ñ€ð°ñð¿ ò›ð°ð»ñŠð°ñð¸ð½ð¸ð½ð³ ò›ñƒñ€ð¸ð»ð¸ñˆð¸ ò³ð°ò›ð¸ð´ð° ð±ð¸ñ€ ò›ð°ñ‚ð¾ñ€ ð°ñ„ñð¾ð½ð° ð²ð° ñ€ð¸ð²ð¾ññ‚ð»ð°ñ€ ð¼ð°ð²ð¶ñƒð´. ð¥ñƒññƒñð°ð½, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xorazm siviliztsiyasi"

1680075505.pptx qadimgi xorazm siviliztsiyasi “xorazm noyob madaniyat , nafis san’at,yuksak ma’rifat, turmushning dono falsafasi va insonparvarlik bilan yo’g’rilgan adabiyot va she’riyat maskani , dunyoviy ilm o’choqlaridan biri” . i.a.karimov qadimgi yozma va arxelogik manbalarni o’rganish natijasi shuni ko’rsatadiki, qadimgi xorazmliklar ilm-fan sohasida o’z davri uchun ilg’or bo’lgan yutuqlarga erishganlar va hayotga tadbiq qila olganlar. ma’lum bo’lishicha, qadimgi ajdodlarimiz hali qat’iy yozuv tizimini yaratmasdan turib, o’z astronomik kuzatishlarini tosh va suyaklarga yozishdan tashqari, samoviy jismlarni kuzatish uchun maxsus inshootlar ham qurganlar. ajdodlarimiz astronomiya va matematikadan yaxshi xabardor bo’lib, burchak o’lchovi uskunalarin...

This file contains 5 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "qadimgi xorazm siviliztsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xorazm siviliztsiyasi PPTX 5 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
qadimgi xorazm — PPTX PPTX
qadimgi xorazm
49 pages 8.5 MB
qadimgi xorazm — PPTX PPTX
qadimgi xorazm
25 pages 8.3 MB
qadimgi xorazm — PPTX PPTX
qadimgi xorazm
15 pages 136.1 KB
qadimgi xorazm — PPTX PPTX
qadimgi xorazm
5 pages 126.2 KB
qadimgi xorazm tangalari — PPTX PPTX
qadimgi xorazm tangalari
20 pages 2.6 MB
qadimgi xorazm davlati — PPTX PPTX
qadimgi xorazm davlati
20 pages 682.6 KB
qadimgi xorazm davlati — DOCX DOCX
qadimgi xorazm davlati
13 pages 20.3 KB
qadimgi xorazm davlati — PPTX PPTX
qadimgi xorazm davlati
25 pages 44.7 MB
qadimgi xorazm davlati — DOCX DOCX
qadimgi xorazm davlati
6 pages 23.9 KB
qadimgi xorazm tarixi — PPTX PPTX
qadimgi xorazm tarixi
11 pages 928.5 KB
qadimgi xorazm davlati — PPTX PPTX
qadimgi xorazm davlati
15 pages 2.9 MB
xorazm qadimgi tarixi — PPTX PPTX
xorazm qadimgi tarixi
17 pages 4.3 MB