mirzo ulug’bek buyuk alloma va davlat arbobi

DOCX 66.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1695646431.docx [bookmark: _goback]mirzo ulugâbek buyuk alloma va davlat arbobi mundarija kirish i. bob. mirzo ulugâbek haqida 1.1 mirzo ulugâbekning ilmiy merosi 1.2 mirzo ulugâbekning qomusiy olim sifatida ilm-fan rivojiga qoâshgan bebaho hissasi ii. bob. xv asrda movarounnahrda madaniy hayotning yuksalishiga taâsir etgan omillar va tarixiy shart-sharoitlar 2.1 mirzo ulugâbekning hokimiyatga kelishi va boshqaruv usuli 2.2 mirzo ulugâbek davrida movarounnahrda ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy vaziyat xulosa foydalanilgan adabiyotlar roâyxati kirish buyuk amir ð¢emurning nabirasi, benazir alloma mirzo ulugâbekning[footnoteref:1] oârta asrlar sharoitida namoyon etgan ilmiy jasorati bugungi kun olimlarini ham hayratga solmasdan qoâymaydi. ð¢aqdir bu ulugâ zotning zimmasiga behad ulkan va mashaqqatli vazifalar yukladi. buyuk sarkarda amir ð¢emur bunyod etgan saltanatning vorisi boâlishdek oâta masâuliyatli vazifa aynan unga nasib etdi. mirzo ulugâbek qariyb qirq yil mobaynida movarounnahr[footnoteref:2] diyorining donishmand hukmdori sifatida xalqning azaliy orzusi â tinchlik, totuvlik, ilm-fan va madaniyatni taraqqiy toptirish yoâlida ulkan shijoat va matonat koârsatdi. abdurazzoq samarqandiy, matlaê¼ ussaê¼aayn va …

onomik jadvali oârta asrlarda lotin tiliga tarjima qilinib, yevropa olimlari orasida keng tarqalgani fikrimizning yaqqol isbotidir. akramov s. a., ulugê»bek â buyuk oê»zbek olimi, t., 1961; bu haqda soâz yuritar ekanmiz, beixtiyor 1996 yili parijda yuneskoning oâsha paytdagi bosh kotibi federiko mayor janoblari bilan boâlgan bir suhbat yodimga tushadi. oâshanda janob mayor ulugâbekning ilmiy merosini yuksak baholab, uning yulduzlar harakatiga oid hisob-kitoblari bugungi kunda kompyuter yordamida tekshirib koârilganda atigi bir necha daqiqaga farq qilishi aniqlandi, degan gapni aytib qoldi. shunda men unga javoban, yoâq, janob federiko mayor, ulugâbek xato qilgan boâlishi mumkin emas, balki kompyuterlar xato qilgan boâlishi mumkin, degan edim. garchi bu gap doâstona lutf tariqasida aytilgan boâlsa-da, oâylaymanki, uning zamirida chuqur haqiqat mujassam etgan. 27 i. bob. mirzo ulugâbek haqida. 1.1 mirzo ulugâbekning ilmiy merosi mirzo muhammad ibn shohruh ibn temur ulugâbek qoâragâoniy (1394-1449) - buyuk astronom va matematik, oâz davrining atoqli allomasi, davlat arbobi, movaraunnahrni 1441-1449 yillar …

ðºð¾ð¼ð¼ðµð½ñð°ñð¸ð¸ ð¸ ñðºð°ð·ð°ñðµð»ð¸ð.ð.ðñ ð¼ðµð´ð¾ð²ð°. ð¢ð°ñðºðµð½ñ: ð¤ð°ð½, 1994. â 457ñ movaraunnahr boshqaruvi shohruhning toângâich oâgâli, amir temurning nabirasi ulugâbekka topshiriladi. 1409 yil ulugâbek samarqand hokimi etib eâlon qilinadi, otasi shohruhning oâlimidan soâng, 1447 yil temuriylar sulolasiga bosh boâladi.yoshligida ulugâbek fan va sanâat turlariga, ayniqsa, matematikâ va astronomiyaga katta qiziqish bildiradi. uning aqliy dunyoqarashi kengayishida otasi va bobosi toâplagan boy kutubxona zamin boâldi, u yerda koâp vaqtini oâtkazardi. ulugâbek u vaqtlar oâlchovi bilan qaraganda, juda zoâr taâlim olgan. ajoyib xotira egasi boâlib, u arab va fors tilini erkin egallagan, turk sheâriyatini yaxshi bilgan, adabiy uslublarni egallagan va adabiy bahslarda ishtirok etgan. oâzi ham sheârlar yozgan. ulugâbekning ustozi taniqli olim, temuriylar saroyidagi mashhur matematik va astronom qozizoda rumiy boâlgan. u toâqqiz yasharli ulugâbekka marogâadagi mashhur rasadxona xarobalarini koârsatgan. yoshlikdagi aynan shu xotiralari boâlajak astronom kelajagini belgilagan boâlishi mumkin. ulugâbek davrida samarqand oârta asrlar davridagi ilm-fan oâchoqlaridan biriga aylangan. samarqandda, xv asrning birinchi yarmida …

ton milliy ensiklopediyasi (2000-2005) ammo ulugâbekning katta ishtiyoqi - bu astronomiya boâlgan. ulugâbek hayotining mazmuni va qozizoda rumiy, jamshid gâiyosiddin al koshiy, ali qushchi kabi astronom izdosh-olimlar rasadxona qurilishiga turtki boâlgan.tadqiqotchi olimlarning fikricha, rasadxona qurilishi 1428-1429 yillan yakunlangan. rasadxona oâz davrining nodir binosi boâlgan. yer silkinishiga bardoshli boâlishi uchun bino qurilishi uchun qoâhak tepaligining toshli etagi tanlangan. asosiy asbob - sekstant (burchak oâlchagich) - janubdan shimol tomon meridian chiziqlari boâylab moâljallangan. asosiy asbobdan tashqari, rasadxonada boshqa astronomik anjomlar ham boâlgan.ehtimol, aniq astronomik kuzatishlarni amalga oshirishiga sekstantning oâlchami, uning qulay tuzilishi, ulugâbekning bilimlari va uning sherigi sabab boâlgan. buyuk astronom ulugâbek rahbarligi va ishtirokida rasadxonaning asosiy ishi âzidjiy koâragâoniyâ, âulugâbekning yulduzlar jadvaliâ tuzilgan. kitobda ushbu samarqand observatoriyasidan 1018 ta yulduz joylashuvi aql bovar qilmas aniqlikda, gipparxdan soâng ilk bor belgilangan. astronomik turkum yaratilishi jahon astronomiya fani xazinasiga qoâshilgan ulkan hissa hisoblanadi. bundan tashqari, rasadxonada ekliptikning ekvatorga qiyaligi va yulduz yilining uzunligini …

ning iroq va ozarbayjonga qilgan harbiy yurishi vaqtida 1394 yil 22 martda sultoniya shahrida tugâiladi.[footnoteref:6] hugh thurston, early astronomy, (new york: springer-verlag), p. 194, isbn 0-387-94107-x temurning hohishi bilan bolaga muhammad taragâay deb nom qoâyadilar. lekin u yirik olim va fan arbobi boâlgani tufayli koâprok ulugâbek ismi bilan mashxur boâldi. temur saroyida hukm surgan anâanaga binoan, shahzodalar bobosining katta xotini saroymulkxonim tarbiyasiga topshiriladi. u yoshligidan oâtkir zehnli, kuchli xotirali, teran fikrli, qatâiyatli boâlib yetishdi. ulugâbekning bolalik yillari haqida ana shuni ham aytish kerakki, u hamishaâ bobosining diqqat eâtiboriga sazovor boâlgan. temur butun muhabbatini ziyrak, hamma narsani bilishga harakat qilgan nabirasiga qaratadi va uning tarbiyasiga zoâr eâtibor berdi. ulugâbek bilimdon va tajribali murabbiylar yaâni astronomiya ilmining bilimdoni salohiddin muso ibn mahmud qozizoda rumiy raqnamoligida fan asoslarini ayniqsa astranomiya ilmini puxta oârgandi. ular ulugâbekni diniy va dunyoviy ilmlarning asosi bilan yaqindan tanishtirdilar. bir qator manbalarda keltirilishicha, 1397-98 yiliyoq, kelajakda katta shoir va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mirzo ulug’bek buyuk alloma va davlat arbobi"

1695646431.docx [bookmark: _goback]mirzo ulugâbek buyuk alloma va davlat arbobi mundarija kirish i. bob. mirzo ulugâbek haqida 1.1 mirzo ulugâbekning ilmiy merosi 1.2 mirzo ulugâbekning qomusiy olim sifatida ilm-fan rivojiga qoâshgan bebaho hissasi ii. bob. xv asrda movarounnahrda madaniy hayotning yuksalishiga taâsir etgan omillar va tarixiy shart-sharoitlar 2.1 mirzo ulugâbekning hokimiyatga kelishi va boshqaruv usuli 2.2 mirzo ulugâbek davrida movarounnahrda ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy vaziyat xulosa foydalanilgan adabiyotlar roâyxati kirish buyuk amir ð¢emurning nabirasi, benazir alloma mirzo ulugâbekning[footnoteref:1] oârta asrlar sharoitida namoyon etgan ilmiy jasorati bugungi kun olimlarini ham hayratga solmasdan qoâymaydi. ð¢aqdir bu ulugâ zotning zimma...

DOCX format, 66.3 KB. To download "mirzo ulug’bek buyuk alloma va davlat arbobi", click the Telegram button on the left.

Tags: mirzo ulug’bek buyuk alloma va … DOCX Free download Telegram