sivilizatsiya fani predmeti, maqsad va vazifalari

PPTX 5 стр. 111,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 5
1701327747.pptx kirish. fan predmeti, maqsad vazifasi reja: 1. sivilizatsiya tushunchasi va uning ilmiy-nazariy talqini masalasi. 2. tarix fani va uning rivoji masalasi. 3. ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalar va tarixga sivilizatsiyaviy yondoshuv masalasi. 4. inson jamiyati tarixining boshlanishi. qadimgi sivilizatsiyalar tarixini davrlashtirish masalasi. jahon va mahalliy xaraktyerdagi sivilizatsiyalar. 1. sivilizatsiya termini lotincha civilis so`zidan olingan bo`lib, fuqaroviy, ijtimoiy degan ma`nolarni bildiradi. sivilizatsiya insoniyat jamiyati tarixiy taraqqiyoti jarayonida yaratilgan moddiy va ma`naviy boyliklarni yanadi ko`paytirish va takomillashtirib borish usullarining majmui bo`lib hisoblanadi. â«sivilizatsiyaâ» tushunchasi dastlab fransuz ma`rifatchilari tomonidan adolat va erkinlik hukm suradigan fuqoralik jamiyati ma`nosida ishlatilgan. keyinroq esa amerikalik antropolog l.morgan bu tushunchani insoniyatning varvarlik va yovvoyilikdan kyeyingi rivojlanish bosqichini tushuntirishda qo`llagan. u "silvaticus", ya’ni lotinchadan tarjima qilganda qo’pol, yovvoyi so’ziga qarshi ma’noda qo’llanilgan. sivilizatsiya tushunchasi “madaniyat” tushunchasi bilan uzviy bog’liq ravishda paydo bo’lgan. dastlab madaniyat va sivilizatsiya tushunchalari sinonim sifatida qo’llanilgan, ammo bora-bora bu ikki atama o’rtasida farq paydo bo’ldi. i.kant bu …
2 / 5
exnik- mexanik jarayonlar majmuini nazarda tutgan. madaniyatning paydo bo’lishi insoniyatning yovvoyilikdan keyingi davri bilan bog’liq bo’lsa, sivilizatsiya - tarixiy jarayon, ijtimoiy hodisadir. sivilizatsiyaning yana bir ma’nosi - madaniyatning zamon va makonda chegaralangan tarixiy tipi (misr sivilizatsiyasi, mesopotamiya sivilizatsiyasi va b.). sivilizatsiya madaniyat so’zining sinonimi sifatida, ko’pincha moddiy madaniyat ma’nosida ham qo’llaniladi. shveytsariyalik tarixchi j.starobinskiyning fikricha, sivilizatsiya tushunchasini ilk bor fransuz iqtisodchisi viktor riketi mirabo (1715- 1789 yy) o’zining “qonunlar do’sti” asarida qo’llagan. s.nilson : yovvoyilik, nomadizm (yunon. nomados – ko’chib yuruvchi, ko’chmanchili, dehqonchilik va sivilizatsiya. ma’rifatparvarlik davridagi ensiklopediyalarda sivilizatsiya tushunchasi taraqqiyot konsepsiyasi bilan uyg’unlashib ketadi. xalqlar sivilizatsion taraqqiyotining rang-barangligini tarixiy jarayonda yagonalik va rang-baranglikning o’zaro nisbati jambatissta viko (1668-1744) o’zining “millatlar umumiy tabiati haqidagi yangi fan asoslari” deb nomlangan risolasida jahon tarixining barcha xalqlar uchun yagona bo’lgan tarixiy aylanma harakat sifatidagi dunyoviy konsepsiyasini ilgari surgan. viko fikriga ko’ra, barcha xalqlar o’z rivojlanishida bir xil bosqichlardan o’tadi: ibtidoiy varvarlik (“xudolar asri”)dan …
3 / 5
qqiyoti yovvoyilik, varvarlik va sivilizatsiya bosqichlari. n.ya.danilyevskiy (1822-1885) -diniy, madaniy, siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy asoslar arnold toynbi (1889-1975) “tarixni anglash” asari din har qanday sivilizatsiyaning o’zagi va tayanchidir. 21, keyinchalik 37 ta sivilizatsini sanab o’tadi. mark blok (1886-1944) va lyusyen fevr (1878-1956) -taraqqiyotning asosini mentalitet tashkil qiladi. uolt rostou -taraqqiyotida texnik-iqtisodiy ko’rsatgichlar hal qiluvchi rol o’ynaydi. sivilizatsiyali hayot insonni madaniyatli qiladi va uning har tomonlama kamol topishi uchun shart-sharoit yaratadi. sivilizatsiya kategoriyasining serqirraligi va ko’p serma’noligi tufayli unga aniq ta’rif berish mushkul. “sivilizatsiya” ning yuzdan ortiq ta’riflari mavjud bo’lib, har bir o’ziga xos ta’rifida ijtimoiy hayotning ma’lum tomonlari, jihatlariga alohida urg’u beriladiki, bu umuman sivilizatsiyaning ijtimoiy hodisa sifatidagi mohiyatini to’laroq anglab etishga xizmat qiladi. ijtimoiy ong fan, madaniyat, maorif, axloqiy qarashlar, g`oya, din. ijtimoiy siyosiy munosabatlar ijtimoiy , milliy siyosiy, davlat, huquqiy. ishlab chiqarishning iqtisodiy usuli qayta ishlab chiqarish; mulkchilik tizimi shakllari; almashtirish, taqsimlash, iqtisodiy boshqarish. ishlab chiqarishning tyexnologik usuli myehnat enyergiya …
4 / 5
adi. shuningdyek bu belgilar, sivilizatsiyani avvalambor, madaniy majmua sifatida belgilaydi. shaharlar haqidagi mavjud ma`lumotlar tahlili shuni ko`satadi-ki, u yoki bu shahar mavjudligi davomiyligining muhim sharoitlari yoki maqomi ularda turli davrlarga oid qalinligi 20 myetrgacha boradigan boy madaniy qatlamlarning mavjudligi, shahar tizimining bir rivojlanish bosqichidan ikkinchisiga o`tishdagi ma`lum tuzilishi: dastlabki manzilgoh yoki manzilgohlar guruhi -shaharmonand- ilk shahar antik davr rivojlangan shahari ( bu davr shaharlari- ark- qal`a, shaharning o`zi, shahar atrofidan iborat bo`lgan) kabilar bilan izohlanadi. kyeyinroq o`rta asrlar shaharlari tuzilishi jihatidan murakkabroq bo`lib-ko`handiz - ark, shaharning o`zi (madina yoki shahriston) ayrim hollarda, shahri birun (ichki shahar), shahri darun (tashqi shahar), shuningdyek, savdo- hunarmandchilik shahar oldi-raboddan iborat edi. tarix o`zining ildizlari bilan uzoq moziyga borib taqaladi. inson ongli ravishda xatti harakat qila boshlagach, o`z hayoti, turmush tarzidagi asosiy voqyeiliklarni eslab qolish qobiliyatlari kuchaydi va bularni kyelgusi avlodga hayot darsi tarzida yetkazib byerish ehtiyojini anglab, tushunib yetadi. bu esa o`z navbatida ijtimoiy …
5 / 5
an farq qiladigan bo`ladi. ingliz ma`rifatparvar tarixchisi o.bolingbrokning ta`kidlashicha insoy har qanday tarixning pryedmyeti hisoblanadi. har bir voqyea, tarixiy jarayon insonning hatti harakati, uning biron maqsadga intilishi bilan izohlanadi. tarixni davrlashtirishda inson jamiyati tarixining boshlanishi masalasi muxim o`rin tutadi. v.yð°kovyets uzining â«stanovlyeniye postindustrial`noy tsivilizatsii (1992); â«u istokov novoy tsivilizatsii (1992); â«ritm smyenñ‹ tsivilizatsiy i istorichyeskiye sud`ba rossiiâ» (1994); â«istoriya tsivilizatsii (1995); â«istoriya mirovaya tsivilizatsii (1999) kabi kator asarlarida sivilizatsiya tyermining ilmiy taxlilini kyeltirgan. uning fikricha sivilizatsiya tyermini ikki ma`noda uz, mazmunini va yechimini topadi; jaxon sivilizatsiyasi va maxalliy xaraktyerga ega bulgan sivilizatsiyalar.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sivilizatsiya fani predmeti, maqsad va vazifalari"

1701327747.pptx kirish. fan predmeti, maqsad vazifasi reja: 1. sivilizatsiya tushunchasi va uning ilmiy-nazariy talqini masalasi. 2. tarix fani va uning rivoji masalasi. 3. ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalar va tarixga sivilizatsiyaviy yondoshuv masalasi. 4. inson jamiyati tarixining boshlanishi. qadimgi sivilizatsiyalar tarixini davrlashtirish masalasi. jahon va mahalliy xaraktyerdagi sivilizatsiyalar. 1. sivilizatsiya termini lotincha civilis so`zidan olingan bo`lib, fuqaroviy, ijtimoiy degan ma`nolarni bildiradi. sivilizatsiya insoniyat jamiyati tarixiy taraqqiyoti jarayonida yaratilgan moddiy va ma`naviy boyliklarni yanadi ko`paytirish va takomillashtirib borish usullarining majmui bo`lib hisoblanadi. â«sivilizatsiyaâ» tushunchasi dastlab fransuz ma`rifatchilari tomonidan adolat va erkin...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PPTX (111,2 КБ). Чтобы скачать "sivilizatsiya fani predmeti, maqsad va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sivilizatsiya fani predmeti, ma… PPTX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram