ashtarxoniylar va mang'itlar davriga oid tarixiy asarlar

PPTX 5 стр. 248,4 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 248,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1701857731.pptx ashtarxoniylar va mangâitlar davriga oid tarixiy asarlar reja: kirish asosiy ijtimoiy-siyosiy voqealar ashtarxoniylar davriga oida manbalar mang`itlar davriga oid manbalar foydalanilgan manbalar va adabiyotlar ro`yxati. xvii asrdan boshlab mamlakatda tarqoqlik yanada avj oladi. dashti qipchoqliklar, asosan qozoq xonlari va qalmoqlar, xorazm hukmdorlari abulg`ozixon va anushaxon movarounnahrga tez-tez kirib uning chorjo`y, buxoro va samarqand shaharlari qishloqlarini talon-taroj qila boshlashadi. eron shohi nodirshoh movarounnahrdagi bosh-boshdoqlikdan foydalanib, 1740-yilning kuzida buxoro xonligini o`ziga bo`ysundiradi. shundan keyin hokimiyat,asosan nodirshoh tarafdori, mang`it qabilasidan chiqqan nufuzli, katta yer egasi muhammad rahimbiy qo`liga o`tadi. abulfayzxon o`ldirilgandan keyin taxtga kelgan abdulmo`min va ubaydulloxon soniy nomigagina xon edilar. âmusaxxir al-bilodâ (âmamlakatlarni bo'ysundiruvchiâ) nomli asarning muallifi muhammadyor ibn arab kattagondir. uning hayoti va ilmiy-adabiy faoliyatiga oid maâlumotlar kam. o'zining so'zlariga qaraganda, u xvi asring ikkinchi yarmi va xvii asr boshlarida yashab o'tgan shayboniy abdullaxon soniy va ashtarxoniylardan boqi muhammadxon (1603â1606)ning xizmatida bo'lgan. âmusaxxir ul-bilodâ shayboniylar sulolasining abulxayrxondan boshlab shajarasi bayoni …

2 / 5

tinchi bobda xoja muhammadxon va uning movarounnahrda podshohlik qilgan avlodi tarixi keltirilgan. beshinchi bob abdulmo'minxonning taxtga o'tirishi (1598) va qisqa hukmronligi haqida. oltinchi bobda buxoroning diqqatga sazovor joylari, muallif bilan zamondosh bo'lgan va buxoroda istiqomat qilgan shayxlar, olimlar va shoirlar haqida qisqacha maâlumot beriladi. âmusaxxir ul-bilodâ kam o'rganilgan, qo'lyozma nusxalari ham kam. hozir uning faqat ikki qo'lyozma nusxasi maâlum: biri o'zr fa sharqshunoslik institutida (inv.â 1505), ikkinchisi rossiya fa sharqshunoslik institutining sankt-peterburg bo'limida (inv.â s. 465) saqlanmoqda. afsuski, ikkala nusxa ham to'la emas. birinchi nusxada muqaddima va birinchi bobning katta qismi yetishmaydi, ikkinchi nusxaning esa eng kerakli v-vi boblari yo'q. xoja samandar termiziy o'z davrining keng maâlumotli kishilari jumlasidan bo'lgan. o'sha vaqtlarda yozilgan bir qator kitoblar, jumladan âmuzakkiri ahbobâ, âmuhit at-tavorixâning maâlumotlariga qaraganda, u yetuk shoir, yozuvchi va tarixchi olim bo'lgan, ilohiyot ilmini ham yaxshi bilgan, ko'p sayohat qilib, nazariy bilimini mustahkamlagan. bizning zamonimizgacha olimning ikki muhim asari yetib kelgan. …

3 / 5

lan m.a.salohitdinova chop etdi. asarning o'zbekcha nashri 1997-yili jabbor esonov tomondan amalga oshirildi. ubaydullanomaâ xvii asrda o'tgan mir muhammad amin buxoriy asaridir. u o'qimishli va fozil kishilardan bo'lib, 1645-yilda tug'ilgan, vafot yili maâlum emas. ashtarxoniylardan subxonqulixon va ubaydullaxon (1702â1711) saroyida bosh munshiylik vazifasida xizmat qilgan. âubaydullanomaâ buxoro xonligining 1702â1716-yiliar orasidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayoti haqida hikoya qiladi. asar 1716-yildan keyin yozilgan, muqaddima, xotima va 80 bobdan iborat. muqaddimada m uallifning h ol-ah voli, yaâni subxonqulixon hukmronligining so'nggi yillarida xizmatdan chetlashtirilib, og'ir ahvolga tushib qolganligi va ubaydullaxon xizmatiga qabul qilinishi, abdulazizxon va subxonqulixon davrida buxoro xonligining ijtimoiy-siyosiy ahvoli qisqa tarzda bayon qilingan. ,,ubaydullonomaâ 1â 80-boblarda buxoro xonligining qariyb 15 yillik (1702â1711) ijtimoiy-siyosiy tarixi batafsil yoritilgan. muallif mazkur asarida katta yer egaligi, aholidan yig'iladigan soliq va jarimdar, buxoro xonligining maâmuriy tuzulishi, tarqoqlikning kuchayishi, mamlakat boshiga tushgan iqtisodiy qiyinchiliklar va uning ayrim sabablari kabi masalalarga keng o'rin ð¬ðµñð°ð¿. asarda geografik va etnografik maâlumotlar …

4 / 5

sharqshunoslik institutida 1836 raqami ostida saqlanmoqda. âtarixi amir haydarâ kichik hajmdagi asar, jami 96 varaqdan iborat, muhim tarixiy manbalar asosida yozilgan, buxoro xonligining ashtarxoniylar, shuningdek, asosan, mang'itlar sulolasidan bomgan amir haydar hukmronligi (1800â1826-yy.) davridagi ijtimoiy-siyosiy tarixini o'z ichiga oladi. ,,tarixi amir haydarâ asar 81 bob, yoki dostondan iborat. 1â2-boblari buxoro shahri tarixiga bag'ishlangan, 3â6-boblarda ashtarxoniylar tarixi qisqacha bayon etilgan, 7â81 -boblarida esa buxoro amirligi amirzoda haydarning tug'ilishidan to uning 1826-yil 6-oktabridagi vafotigacha bomgan tarixi hikoya qilinadi. kitob 50-yillarda a.a.semenov tomonidan rus tiliga taijima qilingan, lekin nima sababdandir qomyozma nashr etilmay qolgan. tarjima qo'lyozmasi o'zr fa shi kutubxonasida saqlanmoqda. ushbu asarning muallifi mir olimbuxoriy boâlib, kitobini amir nasrulloh davri (1826/27â 1869/79)da g âuzor hokimi bo'lgan muhammad olimbekning xizmatida bo'lgan paytida va uning topshirig'i bilan yozgan. âfathnomayi sultoniyâ amir shohmurod (1785/86â1800) davridan to nasrulloh hukmronligining dastlabki yillarigacha buxoro amirligida bo'lib o'tgan voqealami o'z ichiga oladi, lekin shohmurod va amir haydar davrlari qisqacha …

5 / 5

an mutafakkir shoir, adib, olim va diplomatdir. uning to'la ismi ahmad ibn nosir ibn yusuf al-xanafiy al-buxoriydir. bo'lg'usi tarixchi 1827-yili buxoroda tug'ilgan. u yoshligidan yaxshi o'qib tarix, mumtoz adabiyot, riyoziyot-matematika, ilmi nujum-astronomiya, musiqa va tibbiyot ilmlarini yaxshi o'rgangan, husnixat va musawirlik sirlarini ham egallangan. â«taijimai ahvoli amironi buxoroyi sharif az amir doniyol to asri amir abdulahadâ» . ahmad donish sermahsul ijodkor bomib, ilohiyot, ilmi nujum, geografiya, adabiyot va tarixga oid 20 ga yaqin asar yozib qoldirdi. âmanozir ul-kavokibâ (âsayyoralaming manzaralariâ), ânavodir ulvaqoyeââ va ââtaijimai ahvoli amironi buxoroyi sharifâ (1885-yildan keyin yozilgan) asarlari ana shular jumlasidandir. o'zbekistonning xix asrdagi ijtimoiy-siyosiy hayotini oâiganishda olimning soânggi asari katta ilmiy ahamiyatga ega. kitobda katta so'zboshi, sayyoralaming inson taqdiridagi ahamiyati, din va uning jamiyatdagi o âmi toâgârisidagi fikrlardan keyin qisqa tarzda amir doniyol (1758â 1785), shohmurod (1785â1800), haydar va amir nasrulloh hukmronligi yillarida boâlib oâtgan voqealar bayon etilgan. asaming katta va so'nggi qismi amir muzaffaiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ashtarxoniylar va mang'itlar davriga oid tarixiy asarlar"

1701857731.pptx ashtarxoniylar va mangâitlar davriga oid tarixiy asarlar reja: kirish asosiy ijtimoiy-siyosiy voqealar ashtarxoniylar davriga oida manbalar mang`itlar davriga oid manbalar foydalanilgan manbalar va adabiyotlar ro`yxati. xvii asrdan boshlab mamlakatda tarqoqlik yanada avj oladi. dashti qipchoqliklar, asosan qozoq xonlari va qalmoqlar, xorazm hukmdorlari abulg`ozixon va anushaxon movarounnahrga tez-tez kirib uning chorjo`y, buxoro va samarqand shaharlari qishloqlarini talon-taroj qila boshlashadi. eron shohi nodirshoh movarounnahrdagi bosh-boshdoqlikdan foydalanib, 1740-yilning kuzida buxoro xonligini o`ziga bo`ysundiradi. shundan keyin hokimiyat,asosan nodirshoh tarafdori, mang`it qabilasidan chiqqan nufuzli, katta yer egasi muhammad rahimbiy qo`liga o`tadi. abulfayzxon o`...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PPTX (248,4 КБ). Чтобы скачать "ashtarxoniylar va mang'itlar davriga oid tarixiy asarlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ashtarxoniylar va mang'itlar da… PPTX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram