boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o'rni

PPTX 5 стр. 653,2 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 653,2 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1701857773.pptx boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi oârni reja: kirish ,,boburnomaâ asari va uning tarixiy ahamiyati ,,shayboniynomaâ asarining yaratilish tarixi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati 2 kirish boburnoma va shayboniynoma asari xv-xvi asr voqealarini mufassil bayon qiladi. ushbu asarlarni tadqiq qilish va o`rganish bizga movarounnahrdagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy voqeliklarni to`g`ri tahlill qilishda muhim manbalar sirasiga kiradi. boburnoma asari memuar asarlar sirasiga kirib u xv-xvi asrlardagi movarounnahr, afg`oniston va hindistonning geografik xususiyatlari haqida muhim ma`lumotlar beradi. boburnomaâ â jahon adabiyoti va manbashunosligidagi muhim va noyob yodgorlik; oê»zbek adabiyotida dastlabki nasriy memuar va tarixiy-ilmiy asar. muallifiâ zahiriddin muhammad bobur. eski oê»zbek (chigê»atoy) tilida yozilgan (taxminan 1518/1519â1530). "boburiya", "voqeoti bobur", "voqeanoma", "tuzuki boburiy", "tabaqoti boburiy", "tavorixi boburiy" kabi nomlar bilan ham maê¼lum. boburning oê»zi esa "vaqoye" va "tarix" degan nomlarni ishlatgan. boburnomada 1494â1529-yillarda markaziy osiyo, afgê»oniston va hindistonda sodir boê»lgan tarixiysiyosiy voqealar yilmayil oê»ta aniqlik bilan bayon qilingan boê»lib, ular muallif hayoti va …

2 / 5

orqali taxminan 250 navkar bilan afgê»onistonga yuz tutishi (1504) haqidagi voqealar batafsil zikr qilingan. ikkinchi qismda boburning kobulni zabt etgani, soê»ng u yerda mustaqil davlat tuzgani (1508), eron shohi ismoil safaviyning harbiy yordami bilan samarqandni yana ishgê»ol qilgani (1511), lekin shayboniylar (ubaydulla sulton, muhammad temur sulton va jonibek sulton)dan yengilib (1512), kobulga qaytgani, keyin esa hindistonni zabt etishga hozirlik koê»ra boshlagani xususidagi voqealar bayon etilgan. uchinchi qism esa boburning dehli sultoni ibrohim loê»diyni magê»lub etib (qarang panipat janglari), shim. hindistonni bosib olgani (1526) va boburiylar davlatini barpo qilgani haqidagi maê¼lumotlardan iborat. 5 "b."da keltirilgan barcha maê¼lumotlar, xususan fargê»ona, toshkent, samarqand, hisor, chagê»oniyon va shim. afgê»onistonning 15-asr 80â90- yillari va 16-asr 1choragidagi siyosiy ahvoliga doyr xabarlar oê»zining batafsilligi bilan shu xususdagi boshqa adabiyotlardan tubdan farq qiladi. shuningdek, asar muallifning muayyan tarixiy voqea haqida hamda oê»zaro dushmanlik qilgan temuriylar â umarshayx, sulton ahmad, sulton mahmud, boysungê»ur mirzo, sulton husayn va boshqalarning xulqatvori, …

3 / 5

, mubashshir, tugê»chi, miroxur, rikobdor, dorugê»a, murchil, manjaniq, oê»ron va boshqalar) ham uchraydi. 6 shuningdek, "b."da temuriylar qoê»shinining tuzilishi, harbiy sanê¼ati va boshqa haqida ham noyob maê¼lumotlar bor. bundan tashqari, movarounnahr, afgê»oniston, xuroson va hindiston oê»tmishi va zamonaviy holati, xalqlari, qabilalari, ularning tili, madaniyati, kasbhunari, urfodatlari, rasmrusumlari, anê¼anaviy tadbirmarosimlari, shuningdek oê»sha davr jamiyatiga xos ijtimoiy tabaqalarga tegishli maê¼lumotlar bayon etiladi. ayniqsa fargê»ona, andijon, samarqand, kobul, hirot, agra kabi yirik shaharviloyatlarning jugê»rofiymaê¼muriy tuzilishi, madaniy hayoti, tumanlari, aholisi, qishloq xoê»jaligi, daryo va suv havzalari, choê»ladirlari, togê»sahrolari, bogê»u rogê»lari, tabiati, iqlimi, hayvonot va oê»simliklar dunyosi, tabiiy boyliklari haqida mufassal maê¼lumotlar beriladi. xususan 15â16-asrlarda turkiston viloyatida yashagan qora qoê»yluk (qoê»yunluk) qabilasining hamda movarounnahrdagi turkmoê»gê»ul qabilalarining urfodatlari, harbiy mahoratlari haqidagi maê¼lumotlar, ayniqsa ilmiy jihatdan gê»oyatda qimmatli boê»lib, ular oê»zbek, qozoq, qirgê»iz va boshqa turkiyzabon xalqlar etnik tarixini oê»rganuvchilar uchun muhim ahamiyatga egadir. "b." da fargê»ona, samarqand shaharlari va shu nomdagi viloyatlar, ohangaron vodiysi, oê»ratepa va …

4 / 5

o beriladi. jumladan, alisher navoiy haqida shunday deyiladi: "alisherbek naziri yoê»q kishi edi. turkiy til bila to sheê¼r aytibturlar,â hech kim oncha koê»p va xoê»b aytqon emas". "b." 15-asr oê»zbek badiiy nasrining yorqin namunasi sifatida sof badiiy lavhalar, jonli tasvirlar, anê¼anaviy lirik chekinishlarga boy. nasriy matn ichida keltirilgan xalq maqolmatallari, iboralari, ibratli oê»gitlar, sheê¼riy parchalar uning badiiyligini yanada oshiradi, oê»ziga xos joziba bagê»ishlaydi. "b." 16-asrdan boshlab hozirgigacha dunyoning koê»p tillari â ingliz, golland, fransuz, fors, nemis, italyan, rus, hind, urdu va boshqa tillariga bir necha martalab tarjima qilindi, sharhizohlar bilan nashr etildi. angliya, amerika, fransiya, rossiya, hindiston, pokiston, afgê»oniston, turkiya, yaponiya kabi oê»nlab mamlakat olimlarining ilmiy tadkiqotlarida "b."ning insoniyat yaratgan oê»lmas obidalar qatorida alohida oê»rinda turishi taê¼kidlanadi. "b."ningjahonga mashhur boê»lishida, asosan ingliz sharqshunoslarining xizmati katta boê»ldi. yevropadagina emas, balki jahonda birinchi toê»liq nashrini (ingliz tilida) 1826-yilda j. leyden va v. erskin amalga oshirdi. f. talbot esa mazkur nashr asosida 2-marta …

5 / 5

qilib, 3-marta (1958, 1982, 1993) nashr ettirdi (s. azimjonovaning kirish soê»zi va tahriri ostida). p. shamsiyev va s. mirzayevlar tomonidan "b."ning ikki jildli (1948) va bir jildli (1960) nashri chop etildi. 1956â66 yillarda boburning uch jildli tanlangan asarlari chop etilib, unga boburning sheê¼riy devoni (1jild) va "b." (2â3jildlar) kirgan. bobur va uning ilmiy merosini oê»rganishga s. azimjonova katta ulush qoê»shgan. "b."ning m. salye tomonidan qilingan tarjimalari uning batafsil soê»z boshisi va tahriri ostida nashr etil ga n. shayboniynoma. shayboniynomaâ â oê»zbek xoniâ muhammad shayboniyâ tarixi toê»gê»risida tarixiy-jangnoma doston. oê»zbek tarixchisi va shoiri,â muxammad solihningâ asari.â turkiy tildaâ (chigê»atoy yokiâ eski oê»zbek tilida) yozilgan. asar 1506â1507-yillarda yozilgan. dostonâ muhammad shayboniyningâ harbiy yurishlari tasviriga bagê»ishlangan. shayboniynoma 8902 misradan iborat boê»lib, 76 bobdan tashkil topgan. 16 bob dostonning muqaddimasi, shundan 1â3-boblar hamd va naê¼tlardir. 4-bob soê»z taê¼rifiga, 5â14-boblar shayboniyxonning tavsif va taê¼rifiga bagê»ishlangan; 15-bob esa âkitob nazmining sababiâ bayonidadir. 16-bob mullo abdurahim haqida. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o'rni"

1701857773.pptx boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi oârni reja: kirish ,,boburnomaâ asari va uning tarixiy ahamiyati ,,shayboniynomaâ asarining yaratilish tarixi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati 2 kirish boburnoma va shayboniynoma asari xv-xvi asr voqealarini mufassil bayon qiladi. ushbu asarlarni tadqiq qilish va o`rganish bizga movarounnahrdagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy voqeliklarni to`g`ri tahlill qilishda muhim manbalar sirasiga kiradi. boburnoma asari memuar asarlar sirasiga kirib u xv-xvi asrlardagi movarounnahr, afg`oniston va hindistonning geografik xususiyatlari haqida muhim ma`lumotlar beradi. boburnomaâ â jahon adabiyoti va manbashunosligidagi muhim va noyob yodgorlik; oê»zbek adabiyotida dastlabki nasriy memuar va tarixiy-ilmiy ...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PPTX (653,2 КБ). Чтобы скачать "boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o'rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boburnoma va shayboniynoma asar… PPTX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram