boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o'rni

PPTX 653,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1701857773.pptx boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o'rni boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o’rni reja: kirish ,,boburnoma” asari va uning tarixiy ahamiyati ,,shayboniynoma” asarining yaratilish tarixi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati 2 kirish boburnoma va shayboniynoma asari xv-xvi asr voqealarini mufassil bayon qiladi. ushbu asarlarni tadqiq qilish va o`rganish bizga movarounnahrdagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy voqeliklarni to`g`ri tahlill qilishda muhim manbalar sirasiga kiradi. boburnoma asari memuar asarlar sirasiga kirib u xv-xvi asrlardagi movarounnahr, afg`oniston va hindistonning geografik xususiyatlari haqida muhim ma`lumotlar beradi. boburnoma — jahon adabiyoti va manbashunosligidagi muhim va noyob yodgorlik; oʻzbek adabiyotida dastlabki nasriy memuar va tarixiy-ilmiy asar. muallifi zahiriddin muhammad bobur. eski oʻzbek (chigʻatoy) tilida yozilgan (taxminan 1518/1519—1530). "boburiya", "voqeoti bobur", "voqeanoma", "tuzuki boburiy", "tabaqoti boburiy", "tavorixi boburiy" kabi nomlar bilan ham maʼlum. boburning oʻzi esa "vaqoye" va "tarix" degan nomlarni ishlatgan. boburnomada 1494—1529-yillarda markaziy osiyo, afgʻoniston va hindistonda sodir boʻlgan tarixiysiyosiy voqealar yilmayil oʻta aniqlik …

ay ajrab, hisor togʻlari orqali taxminan 250 navkar bilan afgʻonistonga yuz tutishi (1504) haqidagi voqealar batafsil zikr qilingan. ikkinchi qismda boburning kobulni zabt etgani, soʻng u yerda mustaqil davlat tuzgani (1508), eron shohi ismoil safaviyning harbiy yordami bilan samarqandni yana ishgʻol qilgani (1511), lekin shayboniylar (ubaydulla sulton, muhammad temur sulton va jonibek sulton)dan yengilib (1512), kobulga qaytgani, keyin esa hindistonni zabt etishga hozirlik koʻra boshlagani xususidagi voqealar bayon etilgan. uchinchi qism esa boburning dehli sultoni ibrohim loʻdiyni magʻlub etib (qarang panipat janglari), shim. hindistonni bosib olgani (1526) va boburiylar davlatini barpo qilgani haqidagi maʼlumotlardan iborat. 5 "b."da keltirilgan barcha maʼlumotlar, xususan fargʻona, toshkent, samarqand, hisor, chagʻoniyon va shim. afgʻonistonning 15-asr 80—90- yillari va 16-asr 1choragidagi siyosiy ahvoliga doyr xabarlar oʻzining batafsilligi bilan shu xususdagi boshqa adabiyotlardan tubdan farq qiladi. shuningdek, asar muallifning muayyan tarixiy voqea haqida hamda oʻzaro dushmanlik qilgan temuriylar — umarshayx, sulton ahmad, sulton mahmud, boysungʻur mirzo, sulton …

ir, tugʻchi, miroxur, rikobdor, dorugʻa, murchil, manjaniq, oʻron va boshqalar) ham uchraydi. 6 shuningdek, "b."da temuriylar qoʻshinining tuzilishi, harbiy sanʼati va boshqa haqida ham noyob maʼlumotlar bor. bundan tashqari, movarounnahr, afgʻoniston, xuroson va hindiston oʻtmishi va zamonaviy holati, xalqlari, qabilalari, ularning tili, madaniyati, kasbhunari, urfodatlari, rasmrusumlari, anʼanaviy tadbirmarosimlari, shuningdek oʻsha davr jamiyatiga xos ijtimoiy tabaqalarga tegishli maʼlumotlar bayon etiladi. ayniqsa fargʻona, andijon, samarqand, kobul, hirot, agra kabi yirik shaharviloyatlarning jugʻrofiymaʼmuriy tuzilishi, madaniy hayoti, tumanlari, aholisi, qishloq xoʻjaligi, daryo va suv havzalari, choʻladirlari, togʻsahrolari, bogʻu rogʻlari, tabiati, iqlimi, hayvonot va oʻsimliklar dunyosi, tabiiy boyliklari haqida mufassal maʼlumotlar beriladi. xususan 15—16-asrlarda turkiston viloyatida yashagan qora qoʻyluk (qoʻyunluk) qabilasining hamda movarounnahrdagi turkmoʻgʻul qabilalarining urfodatlari, harbiy mahoratlari haqidagi maʼlumotlar, ayniqsa ilmiy jihatdan gʻoyatda qimmatli boʻlib, ular oʻzbek, qozoq, qirgʻiz va boshqa turkiyzabon xalqlar etnik tarixini oʻrganuvchilar uchun muhim ahamiyatga egadir. "b." da fargʻona, samarqand shaharlari va shu nomdagi viloyatlar, ohangaron vodiysi, oʻratepa va uning …

adi: "alisherbek naziri yoʻq kishi edi. turkiy til bila to sheʼr aytibturlar,— hech kim oncha koʻp va xoʻb aytqon emas". "b." 15-asr oʻzbek badiiy nasrining yorqin namunasi sifatida sof badiiy lavhalar, jonli tasvirlar, anʼanaviy lirik chekinishlarga boy. nasriy matn ichida keltirilgan xalq maqolmatallari, iboralari, ibratli oʻgitlar, sheʼriy parchalar uning badiiyligini yanada oshiradi, oʻziga xos joziba bagʻishlaydi. "b." 16-asrdan boshlab hozirgigacha dunyoning koʻp tillari — ingliz, golland, fransuz, fors, nemis, italyan, rus, hind, urdu va boshqa tillariga bir necha martalab tarjima qilindi, sharhizohlar bilan nashr etildi. angliya, amerika, fransiya, rossiya, hindiston, pokiston, afgʻoniston, turkiya, yaponiya kabi oʻnlab mamlakat olimlarining ilmiy tadkiqotlarida "b."ning insoniyat yaratgan oʻlmas obidalar qatorida alohida oʻrinda turishi taʼkidlanadi. "b."ningjahonga mashhur boʻlishida, asosan ingliz sharqshunoslarining xizmati katta boʻldi. yevropadagina emas, balki jahonda birinchi toʻliq nashrini (ingliz tilida) 1826-yilda j. leyden va v. erskin amalga oshirdi. f. talbot esa mazkur nashr asosida 2-marta (1878, 1909) uning qisqartirilgan nashrlarini chop ettirdi. …

stida). p. shamsiyev va s. mirzayevlar tomonidan "b."ning ikki jildli (1948) va bir jildli (1960) nashri chop etildi. 1956—66 yillarda boburning uch jildli tanlangan asarlari chop etilib, unga boburning sheʼriy devoni (1jild) va "b." (2—3jildlar) kirgan. bobur va uning ilmiy merosini oʻrganishga s. azimjonova katta ulush qoʻshgan. "b."ning m. salye tomonidan qilingan tarjimalari uning batafsil soʻz boshisi va tahriri ostida nashr etil ga n. shayboniynoma. shayboniynoma — oʻzbek xoni muhammad shayboniy tarixi toʻgʻrisida tarixiy-jangnoma doston. oʻzbek tarixchisi va shoiri, muxammad solihning asari. turkiy tilda (chigʻatoy yoki eski oʻzbek tilida) yozilgan. asar 1506—1507-yillarda yozilgan. doston muhammad shayboniyning harbiy yurishlari tasviriga bagʻishlangan. shayboniynoma 8902 misradan iborat boʻlib, 76 bobdan tashkil topgan. 16 bob dostonning muqaddimasi, shundan 1—3-boblar hamd va naʼtlardir. 4-bob soʻz taʼrifiga, 5—14-boblar shayboniyxonning tavsif va taʼrifiga bagʻishlangan; 15-bob esa „kitob nazmining sababi“ bayonidadir. 16-bob mullo abdurahim haqida. asarning syujeti — asosiy qismi 17-bobdan boshlanadi. keyingi boblarda 1499—1500; 1505—1506-yillarda roʻy bergan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o'rni"

1701857773.pptx boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o'rni boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o’rni reja: kirish ,,boburnoma” asari va uning tarixiy ahamiyati ,,shayboniynoma” asarining yaratilish tarixi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati 2 kirish boburnoma va shayboniynoma asari xv-xvi asr voqealarini mufassil bayon qiladi. ushbu asarlarni tadqiq qilish va o`rganish bizga movarounnahrdagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy voqeliklarni to`g`ri tahlill qilishda muhim manbalar sirasiga kiradi. boburnoma asari memuar asarlar sirasiga kirib u xv-xvi asrlardagi movarounnahr, afg`oniston va hindistonning geografik xususiyatlari haqida muhim ma`lumotlar beradi. boburnoma — jahon adabiyoti va manbashunosligidagi muhim va noyob yodgorlik;...

Формат PPTX, 653,2 КБ. Чтобы скачать "boburnoma va shayboniynoma asarlarining tarixiy manba sifatidagi o'rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boburnoma va shayboniynoma asar… PPTX Бесплатная загрузка Telegram