abu rayhon beruniy ilmiy merosi

PPTX 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1711611752.pptx /docprops/thumbnail.jpeg abu rayhon beruniy ilmiy merosi abu rayhon beruniy ilmiy merosi reja: beruniy etnograf va antropolog beruniy jahon astronomiya va geografiya fani olimi beruniy etnograf va antropolog al-beruniy hindirton yarimorolidagi xalqlar, urf-odatlar va dinlar toʻgʻrisida ilmiy asar yozgan. olim akbar s. ahmadning soʻzlariga koʻra, zamonaviy antropologlar singari, u ham maʼlum bir guruh odamlar bilan keng ishtirokchilarni kuzatishda qatnashgan, ularning tillarini oʻrgangan va ularning asosiy matnlarini oʻrgangan, oʻz xulosalarini madaniy taqqoslashlar yordamida xolislik va betaraflik bilan taqdim etgan. axbar s. ahmad al-beruniyni birinchi antropolog deb hisoblash mumkin, degan xulosaga kelgan beruniy xorazmda 1000-yilga yaqin yozilgan „qadimiy xalqlardan qolgan yodgorliklar“ asarida xorazmning turkiy aholisi foydalangan yillarning turkiy nomlarini beradi. xuddi shu asarida u oy nomlarini turkchada beradi: ulugʻ-oy, kichik-oy, birinchi-oy, ikkinchi-oy, uchinchi-oy, toʻrtinchi-oy, beshinchi-oy, oltinchi-oy, yetinchi-oy, sakkizinchi-oy, toʻqqizinchi-oy, oʻninchi-oy.[7] beruniy jahon astronomiya va geografiya fani olimi beruniyning boy ilmiy merosi hali toʻla oʻrganilmagan. beruniy yirik olim abu nosir ibn iroqdan evklid …

zmatlari katta boʻlgan. muso muhammad al-xorazmiy bir gradus meridian yoyning uzunligi 111,8 kilometrga tengligini isbotlab bergan. baĝdodda tashkil topgan „donishmandlik uyi“ nomli oʻsha davrning fanlar akademiyasida oʻrta osiyolik olimlardan xorazmiy, farĝoniy, habash xasib, marvaridiy kabi olimlar turli sohalarda ish olib borganlar. beruniy ham shu „donishmandlik uyi“ning aʼzosi boʻlib, u yerda 7 yil ishlagan. uning yozishicha, xalifa maʼmun buyrugʻiga binoan „donishmandlik uyi“ning olimlari ikki guruhga boʻlinib,iroqning mosul shahri gʻarbidagi sanjar sahrosida gradus oʻlchash usuli asosida yer kattaligini aniqlashga kirishishgan, bunda xolid al-marvaridiy bir guruhga, abu ibn iso as asturlobiy ikkinchi guruhga rahbarlik qilgan. har qaysi guruh oʻzi oʻlchab topgan natijalar boʻyicha bir gradus meridian yoyning uzunligini hisoblagan. birinchi guruhdagilarning hisoblashicha, bir gradus meridian yoyning uzunligi 111,815 kilometrga teng chiqqan, ikkinchi guruh topgan qiymat 1315 metr kam boʻlgan. beruniy natijalar oʻrtasidagi bu tafovutning sababi ikki xil oʻlchashda, deydi va oʻzi bu natijalarni tekshirib koʻrishga qiziqib, gradus oʻlchash ishlarini olib bormoqchi boʻladi. buning …

1025-yilda yozib tugatildi. beruniyning „munajjimlik sanʼatidan boshlangʻich tushunchalar“ asari ham 1029-yilda gʻaznada yoziladi. oradan bir yil oʻtgandan soʻng u oʻzining „hindiston“ nomi bilan tanilgan „hindlarning aqlga sigʻadigan va sigʻmaydigan taʼlimotlarini aniqlash“ kitobini yakunlaydi. bunda beruniy hozirgi amerika qitʼasini mavjudligini kolumbdan bir necha asr avval ilmiy asoslab bergan. bu shoh asarning vujudga kelishiga mahmud gʻaznavining hindistonga yurishlari sabab boʻldi. olimning muhim asarlaridan biri „qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar“ uning jurjon saroyida xizmat qilgan davrida yaratiladi. 1000-yili tugallagan bu asar muallifning koʻp qirrali olim ekanini namoyish etdi va unga katta shuhrat keltirdi. umuman, beruniy joʻrjonda 10 dan ortiq asrlarini bitishga muyassar boʻldi. xorazmning yangi hukmdori abu abbos maʼmun ibn maʼmun beruniyni oʻz saroyida katta izzat-hurmat bilan qabul qiladi. maʼmun rahnamoligida vujudga kelgan ilmiy markazda faoliyat koʻrsatish bilan birga siyosiy jarayonlarda ham xorazmshohning yaqin maslahatchisiga aylanadi. olim sulton masʼudning oʻgʻli mavdudning hukumronlik yillarida (1041—1049) oʻzining „mineralogiya“ va „farmakognoziya“ deb atalgan ikki asarini yozadi. ularning …

abu rayhon beruniy ilmiy merosi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abu rayhon beruniy ilmiy merosi"

1711611752.pptx /docprops/thumbnail.jpeg abu rayhon beruniy ilmiy merosi abu rayhon beruniy ilmiy merosi reja: beruniy etnograf va antropolog beruniy jahon astronomiya va geografiya fani olimi beruniy etnograf va antropolog al-beruniy hindirton yarimorolidagi xalqlar, urf-odatlar va dinlar toʻgʻrisida ilmiy asar yozgan. olim akbar s. ahmadning soʻzlariga koʻra, zamonaviy antropologlar singari, u ham maʼlum bir guruh odamlar bilan keng ishtirokchilarni kuzatishda qatnashgan, ularning tillarini oʻrgangan va ularning asosiy matnlarini oʻrgangan, oʻz xulosalarini madaniy taqqoslashlar yordamida xolislik va betaraflik bilan taqdim etgan. axbar s. ahmad al-beruniyni birinchi antropolog deb hisoblash mumkin, degan xulosaga kelgan beruniy xorazmda 1000-yilga yaqin yozilgan „qadimiy xalqlardan qolg...

Формат PPTX, 1,3 МБ. Чтобы скачать "abu rayhon beruniy ilmiy merosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abu rayhon beruniy ilmiy merosi PPTX Бесплатная загрузка Telegram