zangiota maqbarasi

PPTX 1,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1732006552.pptx /docprops/thumbnail.jpeg zangiota maqbarasi mavzu: zangiota maqbarasi zangiota haqida ma’lumot zangiota majmuasi o’tmishi va hoziri zangiota majmuasi haqida reja savollari ix va xii asrda yashagan markaziy osiyolik mutafakkir zangi otaning asli ismlari oyxo‘ja ibn toshxo‘ja bo‘lgan. ahmad yassaviyning ustozi arslonbob eshonning avlodi hisoblanadi.ranglari qora bo‘lgani uchun zangi (zanji) deyishgan. tasavvuf ilmining targ‘ibotchisi – zangi ota islom olamidagi ulug‘ mutasavvif donishmandlardan biri bo‘lib, uning nomi faqat movarounnahrda emas, balki xuroson xalqlari orasida ham ma’lum va mashhurdir. zangi ota hazratlari markaziy osiyo mintaqasida іx–xіі asrlarda yuz bergan birinchi ilmiy-madaniy yuksalish, ya’ni ilk sharq uyg‘onish davrining namoyandasi, o‘z zamonida hikmat va ma’naviyat, din va tasavvuf rivojiga katta hissa qo‘shgan mutasavvif va avliyo bobolarimizdandir. shu tariqa zangi ota mozori ustida ziyoratgoh ko‘rinishidagi dastlabki kamtarona yodgorlik paydo bo‘lgan va keyinchalik nafaqat ziyoratgoh, balki u joylashgan qishloq ham zangi ota nomi bilan atalgan. zangi ota majmuasi toshkent shahridan 16 chaqirim g‘arbda, samarqandga o‘tadigan qadimiy karvon yo‘lida, …

lingan. ziyoratgoh yetuk ahloq-odob sohibi, xakim va tabib, so'fiy va avliyo zangi ota hazratlariga atab ular yashab, dafn etilgan joylarida qad rostlagan. sohibqiron zangi ota qabrini topish uchun tushida ayon bo'lgan yo'riq asosida oq tuya bilan bir guruh sinchi kuzatuvchi odamlarni ezgu niyat bilan yo'lga chiqargan. so'ngra amir temur o'sha oq tuya hozirgi zangi ota qishlog'iga kelib cho'kkan joyda avliyo otamizga maqbara bunyod ettirgan va nevarasi- buyuk olim va shoh mirzo ulug'bek tomonidan ziyoratgohga qo'shimcha qurilishlar qilingan. yodgorlikni amir temur qurdirgan, keyinchalik qo‘shimcha qurilishlar qilingan. zangiota majmuasi madrasa (xviii-xix asrlar), masjid (1870) va minora (1914-15) hamda anbar bibi maqbarasidan iborat. madrasa (48×62 metr) hovlisi atrofida darsxona, hujralar joylashgan. hovli (36,5×38,5 metr)ga gumbazli darvozaxonadan kiriladi. peshtoqi ulug‘bek davrida (xv asrning birinchi yarmi) qurilgan. peshtoq,darvozaxona, ziyoratxona va go‘rxona saqlangan. ziyoratxona bilan go‘rxona murabba tarhli, yonma-yon, har ikkisi gumbaz bilan yopilgan. gumbazlarqo‘shqavatli. ziyoratxonaning mehrobi koshin bilan bezatilgan. go‘rxonadagi sag‘ana o‘yma naqsh va yozuv …

ota maqbarasiga, masjid va maqbaraga yaqinroq qilib qurilgan. minoraga ikki tomoni terakzorli xiyobon orqali boriladi. majmuaga janubdan qadimiy qabriston tutashgan, uning atrofi devor bilan oʻralgan. zangiota maqbarasi peshtoqi hovliga qaragan, qolgan uch tomoni esa qabristonga yondosh qilib qurilgan. zangiota maqbarasi dastlab 4 xonali (ziyoratxona, goʻrxona va uning ikki yonida kichik xona qoldiqlarisaqlangan), bezaksiz boʻlgan. ichki xona devorlariravokli chorsi asosdan, burchaklaridagi bagʻalsakkiz qirrali, gumbazlari har xil. darcha va tobadonlar ishlangan. goʻrxonadagi oq marmarqabrtoshiga nafis oʻyma naqsh va arabiy xatlarbitilgan. keyinchalik maqbara oldiga peshtoq qurilib koshinkori bezak berilgan. peshtoq va xonalar tashqi devori, ziyoratxona va goʻrxona poygumbazi sayqallangan zangiota majmuasidagi minora gʻishtchalar, oʻymakor rangbarang koshinlar bilan bezatilgan. ichki xona izorasi parchinli, mehrobiga "p" shaklida koshin va arabiy yozuv bitilgan. gumbaz osti bezaklari ustiga zarhalberilgan. peshtogʻidagi namoyon hoshiyalari sopol, sirkor gʻisht va yigʻma koshin terilib, unga sakkiz burchakli turunjlar ishlangan. maqbara amir temurtomonidan qurilganligi (14-asr 80y.lari) va ulugʻbekdavrida (15-asrning 20y.lari) bezak ishlari bajarilganligi …

ar xil. xonalarga darcha va tobdonlar orqali yorug‘lik tushgan. go‘rxonadagi oq marmardan ishlangan qabrtosh, ayniqsa, diqqatni tortadi. toshga g‘oyatda mohirlik bilan nafis o‘yma naqsh va arabiy xatlar bitilgan. qabr shakli va naqshlardagi uslub uning qadimiyligidan dalolat beradi. yon tomondagi yuza qismida arab tilida quyidagi mazmundagi she’r o‘yilgan: “biz sog‘lik va sayohatdan zavqlanamiz. ammo vaqti kelib bir-birimizdan ayrilamiz. chunki vaqt seviklilarni ayiruvchidir”. marmar bitiktoshning bir yon qirrasiga kufiy va suls xatida payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ning: “qabr amallar sandig‘idir”, degan hadislari bitilgan. vaqtlar o‘tib maqbara oldiga peshtoq va ikkita ko‘ndalang xona qurilib, bezak berilgan. peshtoq va xonalar tashqi devori, ziyoratxona va maqbara poygumbazi sayqallangan g‘ishtchalar, o‘ymakor rang-barang koshinlar bilan bezatilgan. zangi ota maqbarasining yana bir noyob va o‘ziga xos jihatiga to‘xtalish joiz. o‘sha davr me’morchiligida peshtoqni imoratning yon qanotlaridan oldinga surib qurish odat tusiga kirganini mintaqamizdagi deyarli barcha me’moriy yodgorliklar misolida ko‘rish mumkin. zangi ota maqbarasining peshtoqi esa ikki yonidagi xona …

a yasalgan. maqbaraga oq marmardan qabrtosh qo‘yilgan. uning tevarak-sirtiga arabiy xatlar va nafis naqshlar o‘yilgan. maqbara dastlab ikki xonali bo‘lgan, keyinchalik uning oldiga peshtoq qurilib, koshinlar bilan bezatilgan. peshtoq tayanchi uncha baland emas. bu uslub toshkent maqbaralariga xos. zangi ota maqbarasi qatori ushbu yodgorlik ham amir temur zamonasi me’morchilik an’anasining yorqin namunasi hisoblanadi. keyinchalik xv-xxi asrlar davomida zangi ota ziyoratgohi goh mana shunday bunyodkorliklar tufayli yanada obod bo'lgan, goh esa vayronkorliklarga uchragani tarixdan ma'lum. ayniqsa sobiq sho'rolar davrida ushbu muqaddas qadamjo qattiq tahqirga uchragan bo'lib, bu yerni viloyat ateistlar uyi, keyinchalik esa dahriylar muzeyiga aylantirilgan. yaqin o‘tmish – sovetlar mustamlakasi zamonida, xususan, xx asrning 30-yillari boshida barcha ziyoratgohlar qatori zangi ota maqbarasi, masjid va xonaqohlar yopilgan. 1943 yili sovet hukumati xalqaro maydondagi obro‘sidan cho‘chib, vijdon erkinligiga biroz bo‘lsa-da yo‘l qo‘yishga majbur bo‘lgani tufayli zangi otadagi masjid ham ishga tushgan. ammo 1945 yili “zangi ota” masjidi batamom yopilib, dahriylar muzeyiga aylantirilgan. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zangiota maqbarasi"

1732006552.pptx /docprops/thumbnail.jpeg zangiota maqbarasi mavzu: zangiota maqbarasi zangiota haqida ma’lumot zangiota majmuasi o’tmishi va hoziri zangiota majmuasi haqida reja savollari ix va xii asrda yashagan markaziy osiyolik mutafakkir zangi otaning asli ismlari oyxo‘ja ibn toshxo‘ja bo‘lgan. ahmad yassaviyning ustozi arslonbob eshonning avlodi hisoblanadi.ranglari qora bo‘lgani uchun zangi (zanji) deyishgan. tasavvuf ilmining targ‘ibotchisi – zangi ota islom olamidagi ulug‘ mutasavvif donishmandlardan biri bo‘lib, uning nomi faqat movarounnahrda emas, balki xuroson xalqlari orasida ham ma’lum va mashhurdir. zangi ota hazratlari markaziy osiyo mintaqasida іx–xіі asrlarda yuz bergan birinchi ilmiy-madaniy yuksalish, ya’ni ilk sharq uyg‘onish davrining namoyandasi, o‘z zamonida hikmat ...

Формат PPTX, 1,9 МБ. Чтобы скачать "zangiota maqbarasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zangiota maqbarasi PPTX Бесплатная загрузка Telegram