shohi zindamajmuasi

PPTX 15 стр. 3,8 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

shohizinda memorligi shohizinda memorligi reja: shohi zinda majmuasi bizgacha etib kelgan maqbara amir temur o’z davrida ziyoratgoh shohi zinda majmuasi samarqand shahridagi shohi zinda, ya’ni «tirik shoh» maqbaralar majmuasi o’tmish ajdodlarimiz tarixi va taqdirida alohida o’rin tutadi. u ko’hna samarqandning janubiy qismida joylashgan bo’lib, muqaddas ziyoratgohlaridandir. shohi zinda nomi muhammad payg’ambarning amakivachchalari qusam ibn abbos nomi bilan bog’liq. g’iyosiddin javhariyning yozishicha, hazrat qusam ibn abbos muhammad (s.a.v.)ni vafot etgandan so’ng, yuvganlardan biridir. o’sha chog’da qusam 8 yoshda bo’lgan. payg’ambarimizni hadislarida aynan u kishi to’g’risidagi quyidagi so’zlari qusam ibn abbosni kirish eshiklarini peshtoqida yozilgan: “qusam ibn abbos o’z xulqlari va tashqi ko’rinishlari bilan menga o’xshaydigan shaxslardandir” deyilgan. hazrat qusam imom xasan bilan emishgan aka-ukadur. shohi zinda shohi zinda ko’hna samarqandning shimoliy qismida , afrosiyob tepaliklarining chekkasida yoyilgan qadimgi qabristonning orasida qator tarixiy qabrlar joylashgan. bu qabrlarning orasida ayniqsa biri nihoyatda ma’lum va mashhur bo’lib,u abbos o’g’li qussamga , payg’ambarimiz muhammad alayhissalom …

2 / 15

uasi temuriylar zamonasi me’morchiligining ajoyib namunasi.bir-biri bilan bog’langan ikki to’rt burchak xona, katta xona (ziyoratxona) va kichik xona (qabrxona)ga egadir. qabrxonada bitta qabrtosh, uning ostida dahma bor. to’rt gumbaz chortoqni yuziga keltiradi. gumbaz qalpog’i va tahmonlar ko’p pog’anali muqarnasga ega. devorlarga gul naqshlangan, ammo naqshlar qisman saqlanib qolgan. qo’shgumbazli maqbara majhullik pardasi bilan to’silgan va tadqiqotchilar o’rtasida ancha-muncha bahslarga sabab bo’lgan edi. qussam ibn abbos arab ma’lumotlarida aytilishicha , qussam samarqandga 676 yili kelgan. u haqda turli rivoyatlar yuradi. ba’zi ma’lumotlarga qaraganda u o’ldirilgan, ba’zilarida esa o’z ajali bilan o’lgan, deyiladi. xalq orasida qussam “shohi zinda” , ya’ni “tirik shoh” nomi bilan mashhurdir. “qandiya “ kitobida keltirilgan rivoyatlarning birida aytilishicha , shaharning namozgoh masjidida iydi qurbon namozini o’qiyotgan qussam ibn abbos va boshqa musulmonlar ustiga g’ayridinlar qo’qqisdan bostirib kiradilar va ularni birma-bir o’ldira boshlaydilar. qussam ibn abbos namozni o’qib bo’liboq namozgoh masjidining mehrobiga bir ishorat qiladilar. shunda mehrob devori yoriladi …

3 / 15

aqbarasi qadimda o’tgan podshoh sulolalari tomonidan boshlab , hozirga qadar qurilib , ta’mirlanib kelinmoqda. mavzoleydagi bizgacha yetib kelgan eng qadimiy imorat qoldig’i bu –afrosiyob qo’rg’onining devori, sulton sanjar qurdirgan minora hamda qoraxoniylar davridan qolgan maqbaraning ba’zi devorlaridir . muhandis muhandis –olim xoja ahmad maqbarasi yo’lakning shimoliy qismida joylashgan. o’ng tomonda uni 1361 yilda qurilgan maqbaralar sharqdan chegaralab turadi. chapdan, ya’ni g’arbiy tomondan amir temurning xotini tuman oqo maqbarasi barpo etilgan . mazkur kompleks uch binoni : maqbara, masjid va hujrani o’z ichiga oladi. yuqori qism , o’ng tomonidagi maqbara 1361 yilda qurilgan bo’lib, u amir temurning xotini qutlug’ okoga tegishlidir. undan shohi zinda-qussam ibn abbos ziyoratgohiga o’tiladi. ziyoratgoh – qabrxona, ziyoratxona, masjid, yer osti chillahonasi va minora qoldiqlaridan iborat. amir temur o’z davrida ziyoratgoh sohibqiron amir temur o’z davrida ushbu qadimiy ziyoratgoh atrofida majmuaviy guldasta qurdiradi. u mo’g’ullar bosqinida vayronaga aylangan maqbarani qaytadan zeb berib tiklatadi, yog’ochdan yasalgan qabrni eng …

4 / 15

isoblanadi. binoda 11 yoshida vafot etgan amir temurning jigargo’shalaridan biri shodimulk oqo dafn etilgan.bu binoni amir temurning opasi turqon oqo vafot etgan qiziga atab qurdiradi. 1383 yilda o’zi ham shu erga dafn etilgan.maqbarada go’zal naqsh va yozuvlar o’z aksini topgan. yozuvning birida shunday so’zlar bitilgan: “bu jannatiy bog’dir va unda tol’e xazinasi ko’milgan. bu qabrda qimmatbaho marvarid yashirilgan. unda sarvqad nazokatli yotibdi, shu sababli, bu joyni jannatga qiyoslash mumkin. bu o’liklar orasida garchi uning uzugida qudratlilik muhri bo’lsa-da, sulaymonday odam g’oyibga ravona bo’ldi”. binoning ustalari zayniddin va bahriddin ekanligi ta’kid etilgan. boshqa bir yirik jimjimador kitobada shunday deyilgan: “ushbu shirtdat muqarnaslarga to’la gumbaz va zarhal peshtoqlarni zayniddindan xotira deb bilgil. bu maskanda ko’rib turgan har bir san’at va mahorat ijodkor yaratuvchining marhamatidir”. maqbaraning ichki tomonlari yanada hashamatli va ziynatlidir. tug’li tekin maqbarasi bu muqaddas joyda orom topgan navbatdagi marhum amir husayn bo’ladi. maqbara peshtoqiga, sag’ona ustiga, hijriy 777 yil sanasi …

5 / 15

m bo’lsin, u o’ziga zax tuproqdan panoh topadi va u tenglar ichida teng bo’lib qoladi”. bu so’zlar har bir kishini hushyorlikka tortadi. maqbarada sarkardaning onasi to’g’li tekin ham dafn etilganligi to’g’risida tarixiy manbalarda ma’lumot keltirilgan. bu ulug’ bino 1952-1954 yillarda ilmiy jihatdan o’rganilgan va muhofaza choralari ko’rilib, qayta tiklandi. amirzoda maqbarasi mashhur tarixiy obida ustalarning san’atini yana bir karra o’z sinovidan o’tkazdi. chunki me’morchilikdagi koshinpazlikning barcha turlari aynan shu bino qurilishida qo’llanilgan. bu maqbaraga dafn etilgan sarkarda amirzoda va unga tegishli aslzodalardan etti nafar kishi dafn etilgandir. uning peshtoqida faqat vafot etgan yili 1386 (786 y.) yozilgan. bu maqbarada koshinkorlik yanada yuqori darajada amalga oshirilgan. unda guldor, sirkor sopol asosiy o’rinni egallaydi. binoning ichki qismi ham o’ziga xos uslubda bezatilgan. so’nggi ta’mir davomida maqbaraning fusunkorligi yanada ortdi. tarixiy va arxeologik izlanishlar ko’plab topilmalarga asoslanib obidani amir temur davrining xusunkor binolaridan deb takidlaydi. hoja ahmad maqbarasi bu maqbara xiv asrda qurilgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shohi zindamajmuasi"

shohizinda memorligi shohizinda memorligi reja: shohi zinda majmuasi bizgacha etib kelgan maqbara amir temur o’z davrida ziyoratgoh shohi zinda majmuasi samarqand shahridagi shohi zinda, ya’ni «tirik shoh» maqbaralar majmuasi o’tmish ajdodlarimiz tarixi va taqdirida alohida o’rin tutadi. u ko’hna samarqandning janubiy qismida joylashgan bo’lib, muqaddas ziyoratgohlaridandir. shohi zinda nomi muhammad payg’ambarning amakivachchalari qusam ibn abbos nomi bilan bog’liq. g’iyosiddin javhariyning yozishicha, hazrat qusam ibn abbos muhammad (s.a.v.)ni vafot etgandan so’ng, yuvganlardan biridir. o’sha chog’da qusam 8 yoshda bo’lgan. payg’ambarimizni hadislarida aynan u kishi to’g’risidagi quyidagi so’zlari qusam ibn abbosni kirish eshiklarini peshtoqida yozilgan: “qusam ibn abbos o’z xulqlari va ...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (3,8 МБ). Чтобы скачать "shohi zindamajmuasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shohi zindamajmuasi PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram