o`zbekistonning tarixiy shaharlari

PPTX 47 стр. 13,8 МБ Бесплатная загрузка

47 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 13,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 47

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 47

o`zbekistonning tarixiy shaharlari o`zbekistonning tarixiy shaharlari o‘zbekistonda jahon madaniyati xazinasiga kiruvchi ko‘plab arxitektura yodgorliklari mavjud. xiva, buxoro va shahrisabz shaharlarining tarixiy markazlari, qadimiy samarqandning tarixiy yodgorliklari yunesko ning «jahon merosi» deb nomlangan ro‘yxatiga, boysun tumani aholisining folklor ansambli «jahon nomoddiy merosi xazinasi» ro‘yxatiga kiritilgan. o‘zbekiston tarixiy va madaniy yodgorliklarga boy mamlakatdir. bebaho merosimizning 140 ta ob’ektlari yunesko tomonidan muhofazaga olingan va tarixiy ob’ektlar ro‘yxatiga kiritilgan. yunesko ning «jahon merosi» ro‘yxatiga xivadagi ichan qal’a 1990 yil, buxoroning tarixiy markazi 1993 yil, shahrisabzning tarixiy markazi 2000 yilda kiritilgan. 2001 yil 12 -16 dekabr kunlari finlyandiyaning xelsinki shahrida yuneskoning jahon merosi qo‘mitasining navbatdagi yig‘ilishi bo‘lib, unda samarqand shahri ham yuneskoning «jahon merosi» ro‘yxatiga kiritildi samarqand viloyatining asosiy tarixiy-arxitektura yodgorliklari: 1. afrosiyob shaharchasi (eramizdan oldingi viii asr); 2. ulug‘bek observatoriyasi(rasadxonasi) (1424-1428 y); 3. shoxi zinda arxitektura majmuasi (xi-xx asr); 4. hazrati hizr masjidi (xix asr o‘rtalari); 5. bibixonim jome’ masjidi (1399 y); 6. registon …

2 / 47

uklik xudoga xos”, “kuch-qudrat xudonikidir”, –kalimalari, pastida suls xatida bitilgan:“yolg’iz allohdan o’zga iloh yo’q, uning sherigi yo’q. butun mulk va hamd u uchundir. u zot tiriltiradi (hayot beradi) va o’ldiradi, va u zot doimiy tirikdir, o’lmaydi. yaxshilik uning qo’lidadir va u har bir narsaga qodirdir ” -“tavhid” kalimalarida bunga guvoh bo’lishimiz mumkin. madrasa peshtoqning ichki katta ravog’ining ichki qismida kitobaning pastki qismida suls xatida qur’oni karimdagi “oli imron” surasi (3:1–8-oyatlari), tepasida esa kufiy xatida allohning 99 go’zal ismidan ayrimlari bitilgan:„ u – alloh, shunday zotdirki, undan o’zga iloh yo’qdir. (u) mehribon, rahmli, podshoh, (barcha aybnuqsonlardan) pok, (bandalariga) omonlik beruvchi, kuzatib turuvchi, qudrat sohibi, bo’yin sundiruvchi va kibr egasidir. u alloh yaratuvchi, (yo’qdan) bor qiluvchi, barcha narsaga surat va (shakl) beruvchi, gunohlarni kechiruvchi, qahr qilguvchi, ne’mat beruvchi, rizq ulashuvchi, zafar quchuvchi, barcha narsani biluvchi zotdir peshtoqning katta ravog`ida yozuv bor madrasa ikkala minorasining tanalarida kufiy xatida– “ey alloh”, “ey abadiy tirik …

3 / 47

لل ةمظعلا ‘ه لل ركشلا ‘ه لل ءاقبلا ‘ه لل كلملا – “mulk xudoni-kidir”, “boqiylik xudoga xos”, “shukr – xudoga”, “buyuklik xudoga xos”; pastida esa suls xatida rasululloh (s. a. v.)ning hadislari: “rasululloh (s. a. v.): “olim bo’l yoki ta’lim oluvchi bo’l, eshituvchi bo’l yo (ilmni) sevuvchi bo’l. (beshinchi toifadan, ya’ni ilmga befarqlardan bo’lmaki, halok bo’lasan)”, – deb o’yib yozilgan. (payg’ambar) alayhissalom yana: “kim olimni ulug’lasa, bas, meni ulug’lagan bo’ladi”, – dedilar. rasululloh to’g’ri aytdilar.” peshtoqning marmar panellarida ham bitiklar mavjud. uning tepa qismlarida kufiy xatida: ‘ه لل ةمظعلا ‘ه لل ركشلا ‘ه لل ءاقبلا ‘ه لل كلملا – “mulk xudoni-kidir”, “boqiylik xudoga xos”, “shukr – xudoga”, “buyuklik xudoga xos”; pastida esa suls xatida rasululloh (s. a. v.)ning hadislari: “rasululloh (s. a. v.): “olim bo’l yoki ta’lim oluvchi bo’l, eshituvchi bo’l yo (ilmni) sevuvchi bo’l. (beshinchi toifadan, ya’ni ilmga befarqlardan bo’lmaki, halok bo’lasan)”, – deb o’yib yozilgan. (payg’ambar) alayhissalom yana: …

4 / 47

imasi yozilgan.” sherdor madrasasi xvii asrda registon maydoni buyuk siyosiy arbob yalangto’sh bahodir farmoni bilan to’liq ta’mirdan chiqarildi. xv asr binolari o’rniga bu yerda sherdor madrasasi va tillakori masjidi qad rostladi. sherdor madrasasi 1619—1636 yillar oralig’ida bunyod etilgan. u ikki asr oldin qurilgan diametri 15 metr bo’lgan katta gumbazli ulug’bek xonaqohi o’rniga qad rostladi. sherdor madrasasi tuzilishiga ko’ra ulug’bek madrasasiga o’xshaydi. sherdor madrasasining kattaligi ulug’bek madrasasi bilan deyarli bir xil. madrasa ravog’idagi yozuvlarida binoning me’mori abdujabbor va bezak ishlariga mas’ul muhammad avazi samarqandiyning ismlari bitilgan. o’sha davr buxoro taxtida o’tirgan ashtarxoniylar sulolasi vakili imomqulixon boshqaruvi va uning hukmi asosida bu bino qurilgani yana bir bor tasdiqlanib o‘tilgan. madrasa peshtoqida“bu oliy ilm madrasasi yalovbardor podshoh, buyuk xoqon zamonida bunyod etildi. alloh taolo ulug’ kitobida: “albatta, alloh adolatga, ezgu ishlarga va qarindoshga yaxshilik qilishga buyurar (qur’oni karimning “nahl” surasi, 90-oyat), -deydi. alloh taolo to’g’ri aytdi. va u (xoqon) imomquli muhammadxon (bu binoni …

5 / 47

a azizlik va oxiratda sharaf keltiradi”, – deb aytdilar. dovyurak, odil yalangto’sh keldi. uning kamoloti madhiga zo’r til durlarga to’ldi. u yer yuzida shunday bir madrasa qurdiki, bu bilan faxrlanishni falakka qadar yetkazdi. dono harifning tafakkur kamandi necha qarnlar harakat qilsada, madrasa minoraning ma’nosiga yetolmas. me’mor uning toqlari egilishini shunday quribdiki, falak bu yangi oyni ko’rib, ko’kdagi oyga nisbatan chiroyliligidan barmog’ini tishlab qoldi. uni bino etgan yalangto’sh bahodir bo’lgani uchun ham qurilgan yilini abjad hisobida “yalangto’sh bahodur” 1028 (1618) deb bilingiz madrasa ichkarisida o`rnatilgan marmar toshda yozuvlar mavjud amirlar faxri yalangto’sh saxovati bilan bu imorat bitkazildi, u ko’kka qadar harakat qilib, baxtli yulduz sari ilk qadam qo’ydi. madrasaning to’rt toqi, dunyoning to’rt ustuni kabi, ulug’ligi bilan jahonni asrab turadi. bu yuksak, oliyqadr imorat olimlar va mashoyixlarning anjuman joyidir. sayyidi ittimom (butkul) hazrati eshon xoja hoshim inoyatlari bilan bu imorat bitdi. ul shahsuvor tinchlik posbonining chehrasidan bayram ayyomlaridagidek nur yog’iladi. u …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 47 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`zbekistonning tarixiy shaharlari"

o`zbekistonning tarixiy shaharlari o`zbekistonning tarixiy shaharlari o‘zbekistonda jahon madaniyati xazinasiga kiruvchi ko‘plab arxitektura yodgorliklari mavjud. xiva, buxoro va shahrisabz shaharlarining tarixiy markazlari, qadimiy samarqandning tarixiy yodgorliklari yunesko ning «jahon merosi» deb nomlangan ro‘yxatiga, boysun tumani aholisining folklor ansambli «jahon nomoddiy merosi xazinasi» ro‘yxatiga kiritilgan. o‘zbekiston tarixiy va madaniy yodgorliklarga boy mamlakatdir. bebaho merosimizning 140 ta ob’ektlari yunesko tomonidan muhofazaga olingan va tarixiy ob’ektlar ro‘yxatiga kiritilgan. yunesko ning «jahon merosi» ro‘yxatiga xivadagi ichan qal’a 1990 yil, buxoroning tarixiy markazi 1993 yil, shahrisabzning tarixiy markazi 2000 yilda kiritilgan. 2001 yil 12 -16 dekabr kunlari fin...

Этот файл содержит 47 стр. в формате PPTX (13,8 МБ). Чтобы скачать "o`zbekistonning tarixiy shaharlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`zbekistonning tarixiy shaharl… PPTX 47 стр. Бесплатная загрузка Telegram