o‘zbekistonning tarixiy shaharlari

PPTX 32 sahifa 7,1 MB Bepul yuklash

32 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 7,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 32

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 32

o`zbekistonning tarixiy shaharlari o`zbekistonning tarixiy shaharlari o‘zbekistonda jahon madaniyati xazinasiga kiruvchi ko‘plab arxitektura yodgorliklari mavjud. xiva, buxoro va shahrisabz shaharlarining tarixiy markazlari, qadimiy samarqandning tarixiy yodgorliklari yunesko ning «jahon merosi» deb nomlangan ro‘yxatiga, boysun tumani aholisining folklor ansambli «jahon nomoddiy merosi xazinasi» ro‘yxatiga kiritilgan. o‘zbekiston tarixiy va madaniy yodgorliklarga boy mamlakatdir. bebaho merosimizning 140 ta ob’ektlari yunesko tomonidan muhofazaga olingan va tarixiy ob’ektlar ro‘yxatiga kiritilgan. yunesko ning «jahon merosi» ro‘yxatiga xivadagi ichan qal’a 1990 yil, buxoroning tarixiy markazi 1993 yil, shahrisabzning tarixiy markazi 2000 yilda kiritilgan. 2001 yil 12 -16 dekabr kunlari finlyandiyaning xelsinki shahrida yuneskoning jahon merosi qo‘mitasining navbatdagi yig‘ilishi bo‘lib, unda samarqand shahri ham yuneskoning «jahon merosi» ro‘yxatiga kiritildi samarqand viloyatining asosiy tarixiy-arxitektura yodgorliklari: 1. afrosiyob shaharchasi (eramizdan oldingi viii asr); 2. ulug‘bek observatoriyasi(rasadxonasi) (1424-1428 y); 3. shoxi zinda arxitektura majmuasi (xi-xx asr); 4. hazrati hizr masjidi (xix asr o‘rtalari); 5. bibixonim jome’ masjidi (1399 y); 6. registon …

2 / 32

uklik xudoga xos”, “kuch-qudrat xudonikidir”, –kalimalari, pastida suls xatida bitilgan:“yolg’iz allohdan o’zga iloh yo’q, uning sherigi yo’q. butun mulk va hamd u uchundir. u zot tiriltiradi (hayot beradi) va o’ldiradi, va u zot doimiy tirikdir, o’lmaydi. yaxshilik uning qo’lidadir va u har bir narsaga qodirdir ” -“tavhid” kalimalarida bunga guvoh bo’lishimiz mumkin. madrasa peshtoqning ichki katta ravog’ining ichki qismida kitobaning pastki qismida suls xatida qur’oni karimdagi “oli imron” surasi (3:1–8-oyatlari), tepasida esa kufiy xatida allohning 99 go’zal ismidan ayrimlari bitilgan:„ u – alloh, shunday zotdirki, undan o’zga iloh yo’qdir. (u) mehribon, rahmli, podshoh, (barcha aybnuqsonlardan) pok, (bandalariga) omonlik beruvchi, kuzatib turuvchi, qudrat sohibi, bo’yin sundiruvchi va kibr egasidir. u alloh yaratuvchi, (yo’qdan) bor qiluvchi, barcha narsaga surat va (shakl) beruvchi, gunohlarni kechiruvchi, qahr qilguvchi, ne’mat beruvchi, rizq ulashuvchi, zafar quchuvchi, barcha narsani biluvchi zotdir peshtoqning katta ravog`ida yozuv bor madrasa ikkala minorasining tanalarida kufiy xatida– “ey alloh”, “ey abadiy tirik …

3 / 32

لل ةمظعلا ‘ه لل ركشلا ‘ه لل ءاقبلا ‘ه لل كلملا – “mulk xudoni-kidir”, “boqiylik xudoga xos”, “shukr – xudoga”, “buyuklik xudoga xos”; pastida esa suls xatida rasululloh (s. a. v.)ning hadislari: “rasululloh (s. a. v.): “olim bo’l yoki ta’lim oluvchi bo’l, eshituvchi bo’l yo (ilmni) sevuvchi bo’l. (beshinchi toifadan, ya’ni ilmga befarqlardan bo’lmaki, halok bo’lasan)”, – deb o’yib yozilgan. (payg’ambar) alayhissalom yana: “kim olimni ulug’lasa, bas, meni ulug’lagan bo’ladi”, – dedilar. rasululloh to’g’ri aytdilar.” madrasasining hovlisidagi g’arbiy peshtog’i ichidagi sakkiz qirrali kitoba (kartush) ichida yozuvda:“tavahhud, alloh, muhammad, abu bakr, umar, usmon, ali” – degan so’zlar 8 marta takror yozilgan. ichki ravoqning o’ng va chap devorida joylashgan ikk i kitobada oq rangda kufiy xatida – ركشلا ه لل ىلاعت -xudoyi taologa shukr”, – kalimalari yozilgan. pastida suls xatida tilla rangda rasululloh(s. a. v.)ning: “ilm qalblar obodligi va amal gunohlar kafforati hisoblanadi” -degan hadislari bitilgan. ichki ravoqning o’ng va chap devorida …

4 / 32

lar harakat qilsada, madrasa minoraning ma’nosiga yetolmas. me’mor uning toqlari egilishini shunday quribdiki, falak bu yangi oyni ko’rib, ko’kdagi oyga nisbatan chiroyliligidan barmog’ini tishlab qoldi. uni bino etgan yalangto’sh bahodir bo’lgani uchun ham qurilgan yilini abjad hisobida “yalangto’sh bahodur” 1028 (1618) deb bilingiz madrasa ichkarisida o`rnatilgan marmar toshda yozuvlar mavjud amirlar faxri yalangto’sh saxovati bilan bu imorat bitkazildi, u ko’kka qadar harakat qilib, baxtli yulduz sari ilk qadam qo’ydi. madrasaning to’rt toqi, dunyoning to’rt ustuni kabi, ulug’ligi bilan jahonni asrab turadi. bu yuksak, oliyqadr imorat olimlar va mashoyixlarning anjuman joyidir. sayyidi ittimom (butkul) hazrati eshon xoja hoshim inoyatlari bilan bu imorat bitdi. ul shahsuvor tinchlik posbonining chehrasidan bayram ayyomlaridagidek nur yog’iladi. u shaxs saroydagi bir guldirki, atrofga xushbuy hid taratadi. uning karomatlaridan hamma — bahramand. u muhammad valiyga: "yerdagi go’zal qayrilma toshni olib, imomning royihasiga, kamalak kabi jilvador toshni olib, madrasa ravog’ining yoniga qo’y", — deb buyurdi. aql egalari uning …

5 / 32

g qurilishi 1619 yilda boshlanganligini shoir tomonidan nazmda ishora etilgan deb olimlar isbotlamoqdalar xalq orasida yana turli rivoyatlarda quyosh- haqiqat, yorug’lik; sher-nafs; kiyik –iroda mazmunini aks etishi aytiladi. bunda inson nafs balosiga berilib irodasini jilovlolmay haqiqat yo’liga adashishi mumkinligiga shama hamdir. ravoq ichidagi ikkinchi qavat eshiklari tepalarida kitobalar bitilgan (quyida ularning matnlari o’ng tarafdagi hujradan chap tarafga qarab keltirildi). kitobalar tepa qismlarida kufiy xatida ملاسلا هيلع ىبنلا لاق – “payg’ambar alayhissalom aytdilar”, – deb yozilgan. pastgi qismlarda esa suls xatida sariq rangda hadis matnlari keltirilgan. “ummatimning olimlari bani isroilning payg’ambarlari kabidir.” tillakori madrasasi masjidining yozuvlaridan doira ichida kufiy xatida ىبن دمحم – “muhammad payg’ambar” ismi to’rt marta takroriy tarzda yozilgan. tepasida kufiy xatida – “mulk xudonikidir”, “kuch-qudrat xudoga xos”, – kalimalari bitilgan. kitoba atrofida suls xatida oq va tilla ranglarda – “allohni hamd aytish va ulug’lash bilan ulug’layman”– kalimasi yozilgan. kitoba ichida suls xatida tilla rangda rasululloh (s. a. v.)ning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 32 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekistonning tarixiy shaharlari" haqida

o`zbekistonning tarixiy shaharlari o`zbekistonning tarixiy shaharlari o‘zbekistonda jahon madaniyati xazinasiga kiruvchi ko‘plab arxitektura yodgorliklari mavjud. xiva, buxoro va shahrisabz shaharlarining tarixiy markazlari, qadimiy samarqandning tarixiy yodgorliklari yunesko ning «jahon merosi» deb nomlangan ro‘yxatiga, boysun tumani aholisining folklor ansambli «jahon nomoddiy merosi xazinasi» ro‘yxatiga kiritilgan. o‘zbekiston tarixiy va madaniy yodgorliklarga boy mamlakatdir. bebaho merosimizning 140 ta ob’ektlari yunesko tomonidan muhofazaga olingan va tarixiy ob’ektlar ro‘yxatiga kiritilgan. yunesko ning «jahon merosi» ro‘yxatiga xivadagi ichan qal’a 1990 yil, buxoroning tarixiy markazi 1993 yil, shahrisabzning tarixiy markazi 2000 yilda kiritilgan. 2001 yil 12 -16 dekabr kunlari fin...

Bu fayl PPTX formatida 32 sahifadan iborat (7,1 MB). "o‘zbekistonning tarixiy shaharlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekistonning tarixiy shaharl… PPTX 32 sahifa Bepul yuklash Telegram