markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti

PPTX 3,9 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1734437607.pptx markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti reja: 1. markaziy osiyo mezolit davri ornamenti 2. markaziy osiyo neolit davri ornamenti oârta osiyoda mezolit davri mil.avv. 12-7 mingyilliklarni oâz ichiga olib, bu davrda odamlar katta boâlmagan toâdaga ajralgan holda yashay boshlashlari ularga bir joydan ikkinchi joyga erkin koâchib oâtish, katta yer maydonlaridan foydalanish imkoniyatini berdi. qurollarning (mehnat va ov qurollari) ixcham, qulay boâlishiga eâtibor kuchaydi. oâq, kamon-yoy, qayiqlarning ixtiro qilinishi ibtidoiy jamoa kishisining hayoti yanada yaxshilanishini taâminladi. odamlar yogâoch, qamishdan foydalanib, oâzlariga kerakli buyumlar yasay boshladilar. rassomlik, haykaltaroshlik, meâmorchilikning dastlabki koârinishlari shakllana boshladi. ibtidoiy odamlar oâz mehnat va ov qurollariga, kundalik turmushda ishlatadigan buyumlarga turli belgi va chiziqlar chizib, ularga sayqal bera boshladilar, oâzlari uchun bezaktaqinchoqlar yasashga harakat qilganlar. obishir, qoâshilish, machay, zarautsoy va sarmishsoy yodgorliklaridan topilgan tasviriy sanâat namunalari, suyak bigizlar, mehnat qurollari, turli taqinchoqlar, shuningdek, ayollar haykalchalari mezolit davri kishilarining nafosatidan dalolatdir. dastlabki rasmlar qoyatosh yuzalari, gâorlarning devorlari …

g nodir namunalaridan hisoblanadi. zarautsoy surxondaryo viloyatida, termiz shahridan 100- 110 km shimoli-gê»arbda joylashgan.1912-yilda i. fyodorov tomonidan topilgan. arxeolog g. parfyonov (1940â1945), keyinchalik a. roginskaya (rassom), a. formozov, a. kabirovlar tomonidan oê»rganilgan. 200 dan ortiq rasmlar mezolit, neolit va keyingi davrlarga mansub. rasmlar chizma tarzida kontur va soya uslubida qizil angob (oxra) bilan chizilgan. zarautsoyda odamlarning itlar yordamida yovvoyi buqalarni ov qilish manzarasi tasvirlangan. hayvonlar (yovvoyi buqa, it, tulki, yovvoyi choê»chqa, burama shoxli echki, jayran, togê» echkisi, hasharotlar), turli buyumlar (oê»qyoy, nayza, oê»roqsimon qurollar), niqoblangan odamlar va boshqa oê»ziga xos tarzda hayotiy qilib ishlangan rasmlar mavjud. zarautsoy ibtidoiy sanê¼atning noyob yodgorligi sifatida yodgorliklarni muhofaza qilish qizil kitobiga kiritilgan birinchi guruh rasmlari kamar ichining chap qismidan yuqoriga qarab joylashgan, tahminan 60-80 sm ga toê»gê»ri keladigan yuzani egallaydi. bu yerda yovvoyi hayvonlarning yuqoriga qarab ov qilish sahnasi tasvirlangan. qoyaning quyi darz ketgan joyi surat kompozitsiyasining bir qismi hisoblanadi. ibtidoiy rassom uni hoê»kizlardan …

. hoê»kizni qurshab ovlash sahnasida ovchilar hayvonni koê»zlab turibdi, qolgan odamlarning quyiga tomon kengayib boruvchi plashga oê»xshash teridan yasalgan kiyimlari tasvirlanadi. oê»rab olingan hoê»kiz goê»yo togê» terrasi tomon yuqoriga haydalmoqda. odamlar qoê»lida oê»q-yoy, bolta, bumerang va sopqonga oê»xshash qurollar bilan qurollangan. hoê»kiz ostida chizilgan kichkina oê»qchi shakli, ekspeditsiya xulosasiga koê»ra ustidan chizilgan yirik suratga nisbatan ancha oldin yaratilganligi bilinadi. pastda suratlar chizilgan maydon tabiiy chuqurlikka ulashadi. chuqurlik ichida ham hoê»kiz va odam suratlarini anglash mumkin. suratlar qora rangli boê»yoqda chizilgan va bu zarautsoydagi yagona qora rangli rasmlardir. qolgan suratlar esa qizil rangli hisoblanadi. toê»rtinchi guruh rasmlari kamar shipi ichkarisining oê»ng tomonida joylashgan, 40-40 sm hajmdagi maydonni egallaydi. bu yerda turli davrda yaratilgan ov sahnalarini uchratish mumkin. chapda ikki ship yuzasining oldinga egilgan joyida tasvirlangan tuzoq huddi ov yoê»liga qoê»yilganga oê»xshaydi. odam tasvirida qizildan koê»ra qora rangda koê»proq ishlangan. zarautsoyning eng kichik suratlari shu guruhga mansub. masalan bu yerda tasvirlangan moê»jazgina …

llarga to'g'ri keladi. e., eng soê»nggilari esa nafaqat chizmalar, balki arab yozuvida yozilgan va darveshlar hayotidan hikoya qiluvchi matnlarni ham oê»z ichiga oladi yahyo gê»ulomovich gê»ulomov sarmishsoy traktidagi qoyatosh rasmlarini tadqiq qilish 20-asr oê»rtalarida ya. gê»ulomov boshchiligidagi maxandaryo otryadining ekspeditsiyasi bilan boshlangan . sarmishsoy tasvirlarini hujjatlashtirish mahalliy tadqiqotchilar j.kabirov va b.s.shalatoninlar tomonidan davom ettirilib, 1987-yildan boshlab bu boradagi tadqiqotlar arxeologiya instituti vakili muxiddin xuzanazarov tomonidan olib borildi. ekspeditsiyalar va uzoq muddatli tadqiqotlar materiallari asosida maqolalar va original kitoblar nashr etilgan . sarmishsoydagi petrogliflar 35 ta tematik obraz va syujetlarni opzida aks ettiradi. qoyatoshlarning qora yoki jigarrang sirtiga inson qiyofalari, ularning mehnat va ov qurollari, liboslari, maishiy buyumlari oê»yib ishlangan. ular bilan bir qatorda har xil yovvoyi hayvoblar surati ham tushirilgan boê»lib, ularning koê»pchiligi allaqachon qirilib ketgan yoki bugungi kunda oê»zbekiston hududida uchramaydi. hayvonlardan togê» echkisi, arxar, qoê»tos, tuya, eshak, qulon, ibtidoiy davrdagi hoê»kiz, sigir, qulon tasvirlari, bundan tashqari geometrik shakllar …

etrik shakldagi kremendan yasalgan oâroq qadamalari, kamon oâqi uchlari, boltalar, suyakdan ishlangan igna va pardozlagichlar topilgan. joytun madaniyatiga oid yana bir pessejiktepa manzilgohidan murakkab reja asosida qurilgan katta uy qoldiqlari qazib oârganilgan. tadqiqot davomida bu uyning devorlarida oqsuvoq ustiga qora va qizil boâyoqlarda geometrik bezaklar, daraxtlar, qoplon va boshqa hayvonlar tasvirlangani aniqlangan. imorat ichidan koâplab loydan yasalgan antropomorf va zoomorf, kam miqdorda ayol haykalchalari, shuningdek, echki tasviridagi haykalchalar, hind okeanida uchraydigan chigâanoqdan yasalgan munchoqlar ham topilgan. arxeologlarning fikriga koâra, bu imorat ibodatxona vazifasini bajargan. joytun madaniyatining soânggi bosqichiga oid chagiltepa (mil.avv. v mingyillik) manzilgohining markaziy qismidan nisbatan kattaroq uy qoldiqlari topib oârganilgan boâlib, bu jamoa marosimlarini oâtkazish uchun qurilgan imorat boâlishi mumkin. ushbu imorat atrofidan 12 ta xonadon qoldiqlari, toshdan yasalgan qurollar, oâroq, randa va yorgâuchoqlar, naqshli sopol buyumlar topib oârganilgan. sopol buyumlar qoâlda dagâal, silliq tagli qilib ishlangan boâlib, yuqori qismi pardozlangan. idishlarning ayrimlari naqshsiz, ayrimlari naqshli boâlib, naqshinkor …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti" haqida

1734437607.pptx markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti reja: 1. markaziy osiyo mezolit davri ornamenti 2. markaziy osiyo neolit davri ornamenti oârta osiyoda mezolit davri mil.avv. 12-7 mingyilliklarni oâz ichiga olib, bu davrda odamlar katta boâlmagan toâdaga ajralgan holda yashay boshlashlari ularga bir joydan ikkinchi joyga erkin koâchib oâtish, katta yer maydonlaridan foydalanish imkoniyatini berdi. qurollarning (mehnat va ov qurollari) ixcham, qulay boâlishiga eâtibor kuchaydi. oâq, kamon-yoy, qayiqlarning ixtiro qilinishi ibtidoiy jamoa kishisining hayoti yanada yaxshilanishini taâminladi. odamlar yogâoch, qamishdan foydalanib, oâzlariga kerakli buyumlar yasay boshladilar. rassomlik, haykaltaroshlik, meâmorchilikning dastlabki koârinishlari s...

PPTX format, 3,9 MB. "markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: markaziy osiyoning mezolit va n… PPTX Bepul yuklash Telegram