markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti

PPTX 3,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1734437607.pptx markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti reja: 1. markaziy osiyo mezolit davri ornamenti 2. markaziy osiyo neolit davri ornamenti o’rta osiyoda mezolit davri mil.avv. 12-7 mingyilliklarni o’z ichiga olib, bu davrda odamlar katta bo‘lmagan to‘daga ajralgan holda yashay boshlashlari ularga bir joydan ikkinchi joyga erkin ko‘chib o‘tish, katta yer maydonlaridan foydalanish imkoniyatini berdi. qurollarning (mehnat va ov qurollari) ixcham, qulay bo‘lishiga e’tibor kuchaydi. o‘q, kamon-yoy, qayiqlarning ixtiro qilinishi ibtidoiy jamoa kishisining hayoti yanada yaxshilanishini ta’minladi. odamlar yog‘och, qamishdan foydalanib, o‘zlariga kerakli buyumlar yasay boshladilar. rassomlik, haykaltaroshlik, me’morchilikning dastlabki ko’rinishlari shakllana boshladi. ibtidoiy odamlar o’z mehnat va ov qurollariga, kundalik turmushda ishlatadigan buyumlarga turli belgi va chiziqlar chizib, ularga sayqal bera boshladilar, o’zlari uchun bezaktaqinchoqlar yasashga harakat qilganlar. obishir, qo’shilish, machay, zarautsoy va sarmishsoy yodgorliklaridan topilgan tasviriy san’at namunalari, suyak bigizlar, mehnat qurollari, turli taqinchoqlar, shuningdek, ayollar haykalchalari mezolit davri kishilarining nafosatidan …

ng nodir namunalaridan hisoblanadi. zarautsoy surxondaryo viloyatida, termiz shahridan 100- 110 km shimoli-gʻarbda joylashgan.1912-yilda i. fyodorov tomonidan topilgan. arxeolog g. parfyonov (1940—1945), keyinchalik a. roginskaya (rassom), a. formozov, a. kabirovlar tomonidan oʻrganilgan. 200 dan ortiq rasmlar mezolit, neolit va keyingi davrlarga mansub. rasmlar chizma tarzida kontur va soya uslubida qizil angob (oxra) bilan chizilgan. zarautsoyda odamlarning itlar yordamida yovvoyi buqalarni ov qilish manzarasi tasvirlangan. hayvonlar (yovvoyi buqa, it, tulki, yovvoyi choʻchqa, burama shoxli echki, jayran, togʻ echkisi, hasharotlar), turli buyumlar (oʻqyoy, nayza, oʻroqsimon qurollar), niqoblangan odamlar va boshqa oʻziga xos tarzda hayotiy qilib ishlangan rasmlar mavjud. zarautsoy ibtidoiy sanʼatning noyob yodgorligi sifatida yodgorliklarni muhofaza qilish qizil kitobiga kiritilgan birinchi guruh rasmlari kamar ichining chap qismidan yuqoriga qarab joylashgan, tahminan 60-80 sm ga toʻgʻri keladigan yuzani egallaydi. bu yerda yovvoyi hayvonlarning yuqoriga qarab ov qilish sahnasi tasvirlangan. qoyaning quyi darz ketgan joyi surat kompozitsiyasining bir qismi hisoblanadi. ibtidoiy rassom uni hoʻkizlardan …

sahnasida ovchilar hayvonni koʻzlab turibdi, qolgan odamlarning quyiga tomon kengayib boruvchi plashga oʻxshash teridan yasalgan kiyimlari tasvirlanadi. oʻrab olingan hoʻkiz goʻyo togʻ terrasi tomon yuqoriga haydalmoqda. odamlar qoʻlida oʻq-yoy, bolta, bumerang va sopqonga oʻxshash qurollar bilan qurollangan. hoʻkiz ostida chizilgan kichkina oʻqchi shakli, ekspeditsiya xulosasiga koʻra ustidan chizilgan yirik suratga nisbatan ancha oldin yaratilganligi bilinadi. pastda suratlar chizilgan maydon tabiiy chuqurlikka ulashadi. chuqurlik ichida ham hoʻkiz va odam suratlarini anglash mumkin. suratlar qora rangli boʻyoqda chizilgan va bu zarautsoydagi yagona qora rangli rasmlardir. qolgan suratlar esa qizil rangli hisoblanadi. toʻrtinchi guruh rasmlari kamar shipi ichkarisining oʻng tomonida joylashgan, 40-40 sm hajmdagi maydonni egallaydi. bu yerda turli davrda yaratilgan ov sahnalarini uchratish mumkin. chapda ikki ship yuzasining oldinga egilgan joyida tasvirlangan tuzoq huddi ov yoʻliga qoʻyilganga oʻxshaydi. odam tasvirida qizildan koʻra qora rangda koʻproq ishlangan. zarautsoyning eng kichik suratlari shu guruhga mansub. masalan bu yerda tasvirlangan moʻjazgina odam suratlari 4 sm …

faqat chizmalar, balki arab yozuvida yozilgan va darveshlar hayotidan hikoya qiluvchi matnlarni ham oʻz ichiga oladi yahyo gʻulomovich gʻulomov sarmishsoy traktidagi qoyatosh rasmlarini tadqiq qilish 20-asr oʻrtalarida ya. gʻulomov boshchiligidagi maxandaryo otryadining ekspeditsiyasi bilan boshlangan . sarmishsoy tasvirlarini hujjatlashtirish mahalliy tadqiqotchilar j.kabirov va b.s.shalatoninlar tomonidan davom ettirilib, 1987-yildan boshlab bu boradagi tadqiqotlar arxeologiya instituti vakili muxiddin xuzanazarov tomonidan olib borildi. ekspeditsiyalar va uzoq muddatli tadqiqotlar materiallari asosida maqolalar va original kitoblar nashr etilgan . sarmishsoydagi petrogliflar 35 ta tematik obraz va syujetlarni opzida aks ettiradi. qoyatoshlarning qora yoki jigarrang sirtiga inson qiyofalari, ularning mehnat va ov qurollari, liboslari, maishiy buyumlari oʻyib ishlangan. ular bilan bir qatorda har xil yovvoyi hayvoblar surati ham tushirilgan boʻlib, ularning koʻpchiligi allaqachon qirilib ketgan yoki bugungi kunda oʻzbekiston hududida uchramaydi. hayvonlardan togʻ echkisi, arxar, qoʻtos, tuya, eshak, qulon, ibtidoiy davrdagi hoʻkiz, sigir, qulon tasvirlari, bundan tashqari geometrik shakllar asosida kompozitsiyalashgan gepard, qoplon, bars, sher, boʻri, …

akdan ishlangan igna va pardozlagichlar topilgan. joytun madaniyatiga oid yana bir pessejiktepa manzilgohidan murakkab reja asosida qurilgan katta uy qoldiqlari qazib o’rganilgan. tadqiqot davomida bu uyning devorlarida oqsuvoq ustiga qora va qizil bo’yoqlarda geometrik bezaklar, daraxtlar, qoplon va boshqa hayvonlar tasvirlangani aniqlangan. imorat ichidan ko’plab loydan yasalgan antropomorf va zoomorf, kam miqdorda ayol haykalchalari, shuningdek, echki tasviridagi haykalchalar, hind okeanida uchraydigan chig’anoqdan yasalgan munchoqlar ham topilgan. arxeologlarning fikriga ko’ra, bu imorat ibodatxona vazifasini bajargan. joytun madaniyatining so’nggi bosqichiga oid chagiltepa (mil.avv. v mingyillik) manzilgohining markaziy qismidan nisbatan kattaroq uy qoldiqlari topib o’rganilgan bo’lib, bu jamoa marosimlarini o’tkazish uchun qurilgan imorat bo’lishi mumkin. ushbu imorat atrofidan 12 ta xonadon qoldiqlari, toshdan yasalgan qurollar, o’roq, randa va yorg’uchoqlar, naqshli sopol buyumlar topib o’rganilgan. sopol buyumlar qo’lda dag’al, silliq tagli qilib ishlangan bo’lib, yuqori qismi pardozlangan. idishlarning ayrimlari naqshsiz, ayrimlari naqshli bo’lib, naqshinkor idishlarda jigar va kashtan tusli ranglar ustunlik qiladi. ushbu manzilgohdan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti"

1734437607.pptx markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti reja: 1. markaziy osiyo mezolit davri ornamenti 2. markaziy osiyo neolit davri ornamenti o’rta osiyoda mezolit davri mil.avv. 12-7 mingyilliklarni o’z ichiga olib, bu davrda odamlar katta bo‘lmagan to‘daga ajralgan holda yashay boshlashlari ularga bir joydan ikkinchi joyga erkin ko‘chib o‘tish, katta yer maydonlaridan foydalanish imkoniyatini berdi. qurollarning (mehnat va ov qurollari) ixcham, qulay bo‘lishiga e’tibor kuchaydi. o‘q, kamon-yoy, qayiqlarning ixtiro qilinishi ibtidoiy jamoa kishisining hayoti yanada yaxshilanishini ta’minladi. odamlar yog‘och, qamishdan foydalanib, o‘zlariga kerakli buyumlar yasay boshladilar. rassomlik, haykaltaroshlik, me’morchilikning ...

Формат PPTX, 3,9 МБ. Чтобы скачать "markaziy osiyoning mezolit va neolit davri ornomenti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: markaziy osiyoning mezolit va n… PPTX Бесплатная загрузка Telegram