xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi

PPTX 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1734437715.pptx xiva xonligida bunyod etilgan meâmoriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va oâziga xosligi reja: 1. xiva xonligi davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot 2. xiva xonligi davrida bunyodkorlik ishlari 3. naqsh va tasvirlarning oê»ziga xosligi xiva xonligi (yoki xorazm xonligii) â oê»zbek davlatchiligi tarixi bosqichlaridagi oê»rta osiyoda mavjud boê»lgan uchta oê»zbek xonliklaridan biri (1512â1920 yillarda). poytaxti â vazir, koê»hna urganch, xvi asrning 70-yillaridan boshlab â xiva shahri . elbarsxon (1511â16) bilan birga dashti qipchoqdan xorazmga kelgan qabilalar oê»troqlashganlar. uning davrida xorazmliklar turkmanistonning janubiy qismi, eron shimolidagi saraxs, orol va mangê»ishloqni egallashgan. yangi yerlarni elbarsxon oê»gê»illari va ukasi, qarindoshlariga boê»lib berishi natijasida mayda hokimliklar paydo boê»lgan. elbarsxon vafotidan keyin uzluksiz oê»zaro nizolar sababli xonlar tez-tez almashib turgan. 16-asrda xiva xonligini sulton hojixon (1516), husaynqulixon (1516), soê»fiyonxon (1516â22), bujaqaxon (1522â26), avaneshxon (1526â38), alixon (1538â47), akatoyxon (1547â56), yunusxon (1556â57), doê»stxon (1557â58), hoji muhammadxon (1559â1602) lar boshqarganlar. bu davrda xalq, elbarsxon avlodlari oê»rtasidagi oê»zaro qirgê»inlaridan tashqari …

a ural daryosigacha boê»lgan yerlarga choê»zilgan, sharqda buxoro amirligi, gê»arbda esa kaspiy dengizi qirgê»oqlarigacha yetgan. ruslar bosqinidan keyin amudaryoning chap qirgê»ogê»ida 62237,2 kmâ² yer maydoniga ega kichik vassal davlatga aylanib qolgan. aholisining soni ham doimo oê»zgarib turgan. oê»rtacha 1 mln. kishi atrofida aholi yashagan. uning koê»pchiligini oê»zbeklar, turkmanlar, qoraqalpoqlar, kam sonli forslar, arablar, ruslar va boshqalar tashkil qilgan. hozirgi xiva shahrida saqlanib qolgan qad. meê¼morlik inshootlari, asosan, xonliklar davrida qurilgan. bularga anushaxon hammomi, shergê»ozixon madrasasi, muhammad aminxon madrasasi, koê»hna ark, toshxovli, karvonsaroy, islomxoê»ja minorasi, qalê¼a devori, nurillaboy saroyi va boshqa kiradi. ichan qalê¼a "muhammad amin xon madrasasi" muhammad aminxon madrasasi â xivadagi meê¼moriy yodgorlik (1852â55). muhammad aminxon qurdirgan. ichan qalê¼aning gê»arbiy qismida joylashgan. 1852â1855-yillarda oê»zbek hukmdori muhammad aminxon mablagê»i va farmoni bilan barpo etilgan. muhammad aminxon madrasasi boshqa xiva madrasalariga nisbatan eng katta va koshinli qoplamaga ega. madrasa ikki qavatli. birinchi qavatidagi hujralar dahlizli, ikkinchi qavatdagilar ayvonli. bu uslub xiva …

xiva meê¼morlik maktabiga xos uslublarning eng yaxshi namunalari qoê»llangan. bosh tarzidagi miyonsaroy 2 oshyonli, 5 gumbazli boê»gê»imlarga ajratilgan. yogê»och oê»ymakorligida ishlangan eshik va panjaralar noyob sanê¼at asari hisoblanadi. umumiy tarhi â 77ã60,0 m; hovli 38,0ã38,0 m; masjid 9,4ã8,4 m; darsxona 5,6ã5,6 m. madrasa taê¼mirlanib, mehmonxona uchun moslashtirilgan, oê»tmishda yirik oê»quv dargohi va shahar devonxonasi boê»lgan. madrasa kichik yogê»och koê»prik orqali kalta minor bilan bogê»langan madrasaning ichki koê»rinishi olloqulixon (1825-1842) davrida xiva uzunligi 6 kilometr boê»lgan devor bilan oê»ralgan. xivaning hozirgi meê¼moriy qiyofasining asosi 18-asr oxiridan 20-asrgacha shakllangan. xiva meê¼moriy ansambli oê»zining yaxlitligi bilan ajralib turadi. uning ichida dastlab ichan qalâa qurilgan boê»lib, unda xon saroyi, xon oilasi uchun turar joy, maqbara, madrasa va masjidlar joylashgan. ichan qalâaning umumiy maydoni 26 gektar, devorining uzunligi 2200 metrni tashkil qiladi[2]. u ikki koê»chadan oê»tgan, shaharga toê»rtta darvoza orqali kiriladi. hunarmandlar va savdogarlar yashaydigan qism dishan qalê¼a deb nomlangan. u yerda doê»konlar va savdo …

ra va karvonsaroy qoldiqlari joylashgan. yangi urganch hozirgi xorazm viloyatining markazi. bugungi kunda koâhna xiva shahrini bu me'moriy yodgorlik obidasiz tasavvur etish qiyin. kalta minor shahar ramziy belgisi sifatida tan olingan. uning oâlchami va noyob bezaklari har bir shaxsni hayratga solmasdan qoâymaydi. minora poydevori 15 metr chuqurlikda, uning diametr asosi 14,5 metrni, balandligi 29 metrni tashkil topadi. minora hozirgi paytda kesik konus shaklida boâlib hozirni oâzida ham haybatli koârinishga ega. dinamik qisqarishiga qarab xulosa qilinadigan boâlsa, bitganidan soâng uning balandligi 100 metrga yaqin boâlib oârta osiyoda eng katta va baland minora boâlishi mumkin edi. minorada asosan geometrik naqshlar (gireh) koâp qoâllanilgan minoraga ikkinchi qavatdan koâtarilish mumkin, ya'ni minoraga yogâoch zinapoya orqali chiqiladi. minora 1853 yilda muhammad aminxon tomonidan qurila boshlangan va 1855 yil shimoliy eronga yurish paytida xonning oâldirilishi va abdullaxonning taxtga oâtirishi bilan qurilish ishlari toâxtab qolgan. lekin uning balandligi yana 70 metrga qad rostlashi kerak edi. ba'zi bir …

orqali kiriladi, ichkari sahniga gê»isht terilgan. chetida quduq, kichik hovli qarshisida pesh-tokli honakohmaqbara, oê»ngda ayvon, soê»lda supa va qorixona joylashgan. xonakoh peshtogê»idagi gê»ishtlar orasida sirkor bandlar bogê»langan, ikki chekkasidagi guldasta morpech shaklida. gumbazning naqshin bezaklari, asosan, moviy rang sirli sopollardan terilgan. bino ichkarisi nafis bezatilgan. uning izorasidan tortib gumbazli qubbasigacha oq va moviy naqshli. bezaklar orasidagi kitobaga paxlavon mahmud ruboiylari bitilgan. xonaqohning gê»arbiy eshigi orqali ziyoratxonaga oê»tiladi. unda pahlavon mahmudning sirkor sagê»anasi joylashgan. p.pahlavon mahmud majmuasidagi asosiy binolar odina muhammad murod boshchiligida qurilgan. bezaklarini mulla nurmuhammad k,alan-dar oê»gê»li, soê»fimuhammad abdujabbor oê»gê»li va abdulla âjinâlar bajargan. ziyoratxona eshigi (1810), tashqari eshik (1894) usta nurmuhammad tomonidan ishlangan. 1960 yilda usta roê»zimat masharipov ishtirokida qorixona va ayvon taê¼mir etilgan. p.pahlavon mahmud majmuasida 19-asr xiva meê¼morligi us-lubi yorqin namoyon boê»lgan. foydalanilgan adabiyotlar: zohidov p. sh. xiva. qoê»llanma. â toshkent: oâzbekiston kompartiyasi mk nashriyoti, 1980. â 64 b. ya.gê».gê»ulomov xiva shahrining yodgorliklari , sssr fanlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi"

1734437715.pptx xiva xonligida bunyod etilgan meâmoriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va oâziga xosligi reja: 1. xiva xonligi davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot 2. xiva xonligi davrida bunyodkorlik ishlari 3. naqsh va tasvirlarning oê»ziga xosligi xiva xonligi (yoki xorazm xonligii) â oê»zbek davlatchiligi tarixi bosqichlaridagi oê»rta osiyoda mavjud boê»lgan uchta oê»zbek xonliklaridan biri (1512â1920 yillarda). poytaxti â vazir, koê»hna urganch, xvi asrning 70-yillaridan boshlab â xiva shahri . elbarsxon (1511â16) bilan birga dashti qipchoqdan xorazmga kelgan qabilalar oê»troqlashganlar. uning davrida xorazmliklar turkmanistonning janubiy qismi, eron shimolidagi saraxs, orol va mangê»ishloqni egallashgan. yangi yerlarni elbarsxon oê»gê»illari va ukasi, ...

Формат PPTX, 2,1 МБ. Чтобы скачать "xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xiva xonligida bunyod etilgan m… PPTX Бесплатная загрузка Telegram