me’moriy yodgorliklaridagi (girix) naqshlar tahlili

PDF 6 pages 873.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 873.5 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

4-mavzu: me’moriy yodgorliklaridagi (girix) naqshlar tahlili. reja: 1. o‘zbekiston qadimiy me’moriy yodgorliklaridagi geometrik naqshlar tahlili. 2. girix naqshlarini chizish tartibi. o‘quv mashg`ulotining maqsadi: talabalarga o‘zbekistondagi me’moriy obidalar, ularning geometrik tahlili va chizish tartibini o‘rgatish. vizual amaliy materiallar 1. o‘zbekiston qadimiy memoriy yodgorliklaridagi geometrik naqshlar tahlili. bizda avvalo bobokalonlarimiz chizma bilan ishlaganliklari haqida so‘z yuritsak oddiy grafik tasvirlashda ishlaganliklariga ming yillardan oshib ketgan. ular o‘z asarlarida chizmalardan mohirona foydalanishgan. bunga misol qilib ibn sinoning “donishnoma”sini ko‘rsatish mumkin. “donishnoma”ning geometriyaga bag‘ishlangan bobida chizmachilik asboblaridan serkul va chizg‘ich bilan ishlaydigan masalalarni bajarish tartibini yoritib bergan. mexanika bilan bog‘liq bobida esa chizg‘ich, richag, blok, pona, vintga o‘xshagan oddiy moslamalarni tuzilishi va yaqqol tasviri grafik tasvirlarda ko‘rsatib berilgan. dizaynda esa hammamizga mag‘lumki, o‘tmish qadriyatlarimiz halqimizning bebaho madaniy merosidir. ko‘hna samarqand, buxoro, xiva, shaxrisabz, turkiston kabi shaharlarni ko‘z oldimizga keltirar ekanmiz, dastlab o‘sha muqaddas qadamjolardagi turli davrlarda bunyod etilgan o‘tmishning bebaho me’moriy yodgorliklari ko‘z oldimizda gavdalanadi. …

2 / 6

vatdan iborat bo‘lgan. bosh fasad janubga qaragan, darvozadan kiraverishda chapda masjid, o‘ngda darsxona joylashgan. masjid va darsxonaning usti o‘zaro kesishgan ravoqlar ustiga o‘rnatilgan qo‘sh ichki va tashqi gumbazlardan iborat bo‘lgan. peshtoq sirkor parchin va jilva naqshlar bilan bezatilgan. xviii asrga kelib qarovsiz qolgan madrasa karvonsaroy sifatida foydalanilgan. 1830-1831 yillarda toshkent hokimi lashkar beglarbegining davrida darsxona va masjid o‘ngidagi nurab to‘kila boshlagan zangori gumbazlari va ikkinchi qavatning g‘ishtlari ko‘chirib olinib, hozirgi kunda buzilib ketgan beglarbegi madrasasi (bozorning yuqori qismida)ning qurilishida ishlatilgan. tillaqori madrasa – samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik. registon ansamblitsa ulugʻbek davrida bunyod etilgan mirzoyi karvonsaroyi (15-a.) oʻrnida samarqand hokimi yalangtoʻshbiy bahodir madrasa va jome masjid qurdirgan (1641—46). karvonsaroy asosi ustiga madrasa (shim. sharqiy qismida), hujralar oʻrnida peshtoq gumbazli masjid (gʻarbida) joylashgan. dastlab “yalangtoʻshbiy kichik madrasasi” deb nomlangan. keyinchalik masjid bezagida boshqa bir obida qurilishiga еtadigan miqdorda oltin sarflangani uchun “tillakori” (tilladan ishlov berilgan) deb yuritila boshlagan. t.m.dan shahar jome masjvdi va …

3 / 6

4.2-rasm. ulugʻbek madrasasi – samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (1417— 22). registon ansamblining gʻarbida joylashgan. 2 qavatli, toʻgʻri toʻrtburchak tarxli (56×81 m). bosh tarzi maydonga qaragan, mahobatli peshtoq mujassamotida keng toqili ravoq (bal. 16,5 m), uning 2 yonida guldastalar (bal. 32 m) bor. ravoq tepasidagi yulduzli osmon aks etgan qanos bezaklari oʻziga xosdir. guldasta tepasi muqarnas, sharafalar bilan yakunlangan. peshtoq ravogʻi cheti morpech shaklida, tokchasidagi namoyonlar oʻziga xos uslubda pardozlangan. peshtogʻi, guldastasi va tashqi devorlarida girih naqshining turli betakror namunalari aks etgan. ganchkori panjaralar orqali xonaga yorugʻlik tushib turadi. moviy va koʻk koshin hamda sopol gishtlar vositasida samarqanddagi ulugbek madrasas geometrik naqshlar bilan bezatilgan devor satqi yozuvlar bilan oʻzaro uygʻunlashib, koʻzga yaqqol tashlanib turadi. peshtoq orqali chorsi hovli (30×30 m)ga oʻtiladi. hovli atrofi 2 qavatli hujralar (48 ta) bilan oʻralgan, har bir qujra qaznoq, yotoqxona, umumiy xonadan iborat. madrasaning shim. va jan. tarzlari oʻrtasida tashqi tomondan alohida peshtoqlar bor. 4.3-rasm. 2. girix …

4 / 6

me’moriy yodgorliklaridagi (girix) naqshlar tahlili - Page 4

5 / 6

me’moriy yodgorliklaridagi (girix) naqshlar tahlili - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "me’moriy yodgorliklaridagi (girix) naqshlar tahlili"

4-mavzu: me’moriy yodgorliklaridagi (girix) naqshlar tahlili. reja: 1. o‘zbekiston qadimiy me’moriy yodgorliklaridagi geometrik naqshlar tahlili. 2. girix naqshlarini chizish tartibi. o‘quv mashg`ulotining maqsadi: talabalarga o‘zbekistondagi me’moriy obidalar, ularning geometrik tahlili va chizish tartibini o‘rgatish. vizual amaliy materiallar 1. o‘zbekiston qadimiy memoriy yodgorliklaridagi geometrik naqshlar tahlili. bizda avvalo bobokalonlarimiz chizma bilan ishlaganliklari haqida so‘z yuritsak oddiy grafik tasvirlashda ishlaganliklariga ming yillardan oshib ketgan. ular o‘z asarlarida chizmalardan mohirona foydalanishgan. bunga misol qilib ibn sinoning “donishnoma”sini ko‘rsatish mumkin. “donishnoma”ning geometriyaga bag‘ishlangan bobida chizmachilik asboblaridan serkul va chizg‘ich b...

This file contains 6 pages in PDF format (873.5 KB). To download "me’moriy yodgorliklaridagi (girix) naqshlar tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: me’moriy yodgorliklaridagi (gir… PDF 6 pages Free download Telegram