xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi

PPTX 2,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1734437715.pptx xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi reja: 1. xiva xonligi davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot 2. xiva xonligi davrida bunyodkorlik ishlari 3. naqsh va tasvirlarning oʻziga xosligi xiva xonligi (yoki xorazm xonligii) – oʻzbek davlatchiligi tarixi bosqichlaridagi oʻrta osiyoda mavjud boʻlgan uchta oʻzbek xonliklaridan biri (1512—1920 yillarda). poytaxti – vazir, koʻhna urganch, xvi asrning 70-yillaridan boshlab – xiva shahri . elbarsxon (1511—16) bilan birga dashti qipchoqdan xorazmga kelgan qabilalar oʻtroqlashganlar. uning davrida xorazmliklar turkmanistonning janubiy qismi, eron shimolidagi saraxs, orol va mangʻishloqni egallashgan. yangi yerlarni elbarsxon oʻgʻillari va ukasi, qarindoshlariga boʻlib berishi natijasida mayda hokimliklar paydo boʻlgan. elbarsxon vafotidan keyin uzluksiz oʻzaro nizolar sababli xonlar tez-tez almashib turgan. 16-asrda xiva xonligini sulton hojixon (1516), husaynqulixon (1516), soʻfiyonxon (1516—22), bujaqaxon (1522—26), avaneshxon (1526—38), alixon (1538—47), akatoyxon (1547—56), yunusxon (1556—57), doʻstxon (1557—58), hoji …

ng chegarasi janubda eron va marvgacha, shimolda ural daryosigacha boʻlgan yerlarga choʻzilgan, sharqda buxoro amirligi, gʻarbda esa kaspiy dengizi qirgʻoqlarigacha yetgan. ruslar bosqinidan keyin amudaryoning chap qirgʻogʻida 62237,2 km² yer maydoniga ega kichik vassal davlatga aylanib qolgan. aholisining soni ham doimo oʻzgarib turgan. oʻrtacha 1 mln. kishi atrofida aholi yashagan. uning koʻpchiligini oʻzbeklar, turkmanlar, qoraqalpoqlar, kam sonli forslar, arablar, ruslar va boshqalar tashkil qilgan. hozirgi xiva shahrida saqlanib qolgan qad. meʼmorlik inshootlari, asosan, xonliklar davrida qurilgan. bularga anushaxon hammomi, shergʻozixon madrasasi, muhammad aminxon madrasasi, koʻhna ark, toshxovli, karvonsaroy, islomxoʻja minorasi, qalʼa devori, nurillaboy saroyi va boshqa kiradi. ichan qalʼa "muhammad amin xon madrasasi" muhammad aminxon madrasasi – xivadagi meʼmoriy yodgorlik (1852—55). muhammad aminxon qurdirgan. ichan qalʼaning gʻarbiy qismida joylashgan. 1852—1855-yillarda oʻzbek hukmdori muhammad aminxon mablagʻi va farmoni bilan barpo etilgan. muhammad aminxon madrasasi boshqa xiva madrasalariga nisbatan eng katta va koshinli qoplamaga ega. madrasa ikki qavatli. birinchi qavatidagi hujralar dahlizli, …

inoda xiva meʼmorlik maktabiga xos uslublarning eng yaxshi namunalari qoʻllangan. bosh tarzidagi miyonsaroy 2 oshyonli, 5 gumbazli boʻgʻimlarga ajratilgan. yogʻoch oʻymakorligida ishlangan eshik va panjaralar noyob sanʼat asari hisoblanadi. umumiy tarhi – 77×60,0 m; hovli 38,0×38,0 m; masjid 9,4×8,4 m; darsxona 5,6×5,6 m. madrasa taʼmirlanib, mehmonxona uchun moslashtirilgan, oʻtmishda yirik oʻquv dargohi va shahar devonxonasi boʻlgan. madrasa kichik yogʻoch koʻprik orqali kalta minor bilan bogʻlangan madrasaning ichki koʻrinishi olloqulixon (1825-1842) davrida xiva uzunligi 6 kilometr boʻlgan devor bilan oʻralgan. xivaning hozirgi meʼmoriy qiyofasining asosi 18-asr oxiridan 20-asrgacha shakllangan. xiva meʼmoriy ansambli oʻzining yaxlitligi bilan ajralib turadi. uning ichida dastlab ichan qal’a qurilgan boʻlib, unda xon saroyi, xon oilasi uchun turar joy, maqbara, madrasa va masjidlar joylashgan. ichan qal’aning umumiy maydoni 26 gektar, devorining uzunligi 2200 metrni tashkil qiladi[2]. u ikki koʻchadan oʻtgan, shaharga toʻrtta darvoza orqali kiriladi. hunarmandlar va savdogarlar yashaydigan qism dishan qalʼa deb nomlangan. u yerda doʻkonlar va …

ngi urganch hozirgi xorazm viloyatining markazi. bugungi kunda ko‘hna xiva shahrini bu me'moriy yodgorlik obidasiz tasavvur etish qiyin. kalta minor shahar ramziy belgisi sifatida tan olingan. uning o‘lchami va noyob bezaklari har bir shaxsni hayratga solmasdan qo‘ymaydi. minora poydevori 15 metr chuqurlikda, uning diametr asosi 14,5 metrni, balandligi 29 metrni tashkil topadi. minora hozirgi paytda kesik konus shaklida bo‘lib hozirni o‘zida ham haybatli ko‘rinishga ega. dinamik qisqarishiga qarab xulosa qilinadigan bo‘lsa, bitganidan so‘ng uning balandligi 100 metrga yaqin bo‘lib o‘rta osiyoda eng katta va baland minora bo‘lishi mumkin edi. minorada asosan geometrik naqshlar (gireh) ko‘p qo‘llanilgan minoraga ikkinchi qavatdan ko‘tarilish mumkin, ya'ni minoraga yog‘och zinapoya orqali chiqiladi. minora 1853 yilda muhammad aminxon tomonidan qurila boshlangan va 1855 yil shimoliy eronga yurish paytida xonning o‘ldirilishi va abdullaxonning taxtga o‘tirishi bilan qurilish ishlari to‘xtab qolgan. lekin uning balandligi yana 70 metrga qad rostlashi kerak edi. ba'zi bir manbalarda 110 metrga yetkazilishi qayd …

honakohmaqbara, oʻngda ayvon, soʻlda supa va qorixona joylashgan. xonakoh peshtogʻidagi gʻishtlar orasida sirkor bandlar bogʻlangan, ikki chekkasidagi guldasta morpech shaklida. gumbazning naqshin bezaklari, asosan, moviy rang sirli sopollardan terilgan. bino ichkarisi nafis bezatilgan. uning izorasidan tortib gumbazli qubbasigacha oq va moviy naqshli. bezaklar orasidagi kitobaga paxlavon mahmud ruboiylari bitilgan. xonaqohning gʻarbiy eshigi orqali ziyoratxonaga oʻtiladi. unda pahlavon mahmudning sirkor sagʻanasi joylashgan. p.pahlavon mahmud majmuasidagi asosiy binolar odina muhammad murod boshchiligida qurilgan. bezaklarini mulla nurmuhammad k,alan-dar oʻgʻli, soʻfimuhammad abdujabbor oʻgʻli va abdulla „jin“lar bajargan. ziyoratxona eshigi (1810), tashqari eshik (1894) usta nurmuhammad tomonidan ishlangan. 1960 yilda usta roʻzimat masharipov ishtirokida qorixona va ayvon taʼmir etilgan. p.pahlavon mahmud majmuasida 19-asr xiva meʼmorligi us-lubi yorqin namoyon boʻlgan. foydalanilgan adabiyotlar: zohidov p. sh. xiva. qoʻllanma. – toshkent: o‘zbekiston kompartiyasi mk nashriyoti, 1980. – 64 b. ya.gʻ.gʻulomov xiva shahrining yodgorliklari , sssr fanlar akademiyasi uv materiallari, 1941 y. jukovskiy s.v. rossiya bilan buxoro va xiva …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi" haqida

1734437715.pptx xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi reja: 1. xiva xonligi davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot 2. xiva xonligi davrida bunyodkorlik ishlari 3. naqsh va tasvirlarning oʻziga xosligi xiva xonligi (yoki xorazm xonligii) – oʻzbek davlatchiligi tarixi bosqichlaridagi oʻrta osiyoda mavjud boʻlgan uchta oʻzbek xonliklaridan biri (1512—1920 yillarda). poytaxti – vazir, koʻhna urganch, xvi asrning 70-yillaridan boshlab – xiva shahri . elbarsxon (1511—16) bilan birga dashti qipchoqdan xorazmga kelgan qabilalar oʻtroqlashganlar. uning davrida xorazmliklar turkmanistonning janubiy qismi, eron shimolidagi sa...

PPTX format, 2,1 MB. "xiva xonligida bunyod etilgan me’moriy yodgorliklaridagi naqshlar va tasvirlarning nafisligi va o’ziga xosligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xiva xonligida bunyod etilgan m… PPTX Bepul yuklash Telegram