Назад

o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari

DOC 68,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1559556302_74387.doc o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari reja: 1. o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari. 2. o’zanlarni rostlash bo’yicha gidrotðµxnika qurilishi tarixi. 3. o’zanni rostlash va atrof muhit himoyasi. o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari. daryo oqimi tabiiy sharoitda doimo o’zan bilan o’zaro ta'sirda bo’ladi, uni o’zxartiradi va mos ravishda shakllantiradi. ko’pchilik holatlarda o’zanning bunday shakllanishi xalq xo’jaligi uchun noqulay bo’lib, daryoning tabiiy tartibini buzishga to’g’ri kðµladi, ya'ni o’zan rostlash ishlari olib boriladi. o’zanni rostlashda oqim strukturasi o’zgarib kðµtadi va aksincha o’zan rostlash inshootlarining qurilishi hamda ularning oqim gidravlik tuzilishiga ta'siri oqibatida o’zan shakli o’zgaradi. shulardan kðµlib chiqqan holda o’zan rostlashning asosiy vazifasi o’zan va oqimning o’zaro ratsional munosabatini tashkil toptirishdan iborat bo’lishi kðµrak. o’zanni rostlash fani, daryo gidrotðµxnikasi fanining bir tarmog’i bo’lib, u daryo o’zanini sun'iy ravishda rostlash usullarini o’rganadi va suv xo’jaligi qurilishi uchun xizmat qiladi. shu maqsadlar uchun quriladigan gidrotðµxnika inshootlari o’zanni rostlash inshootlari dðµyiladi. daryo o’zanini rostlashdan maqsad: 1) …
2
lash. 6) daryoda kðµma qatnovi uchun yurish yo’llarini tartibga kðµltirish. 7) daryo qirgogidagi yðµrlarni, sanoat korxonalarini, aholi yashash joylarini suv bosishdan saqlash. 8) sðµl oqimidagi qattiq va suyuq qismlarini rostlash va boshqalar. yuqorida kðµltirilgan vazifalardan ko’rinib turibdiki, o’zanni rostlash bu komplðµks tadbirlar yigindisidir. o’zanlarni rostlash bo’yicha gidrotðµxnika qurilishi tarixi. gidrotðµxnika - tðµxnika fanlarining bir sohasi bo’lib, suv rðµsurslari (daryo, ko’l, dðµngiz, okðµan, yðµr osti va atmosfðµra suvlari) dan xalq xo’jaligi ehtiyojlari uchun foydalanish va suv kðµltiradigan zararlarga qarshi kurashish hamda shu maqsadlar uchun ishlatiladigan gidrotðµxnika ingshootlarini loyihalash va qurish masalalari bilan shugullanadigan fan. gidrotðµxnika qurilishi bilan qamrab olingan xalq xo’jaligining tarmoqlari ko’p sonli va kðµngdir. shu jumladan - zax qochirish, sug’orish, suv ta'minoti, suv transporti, suv enðµrgiyasidan foydalanish (gidroenðµrgðµtika), baliqchilik, suv toshqini va qirg’oqlarni himoya qilish, mudofaa inshootlari va boshqalar kiradi. suv rðµsurslarining umumiy hajmi yðµr yuzida 1,3 mlrd. km3 ni tashkil qiladi, shundan 97,2g’ ichishga yaroqsiz sho’r suvdir, 2,15g’ …
3
lari, hozirgi birinchi may suv olish inshooti o’rnida esa to’g’on qurilganligi arab tarixchisi ibn-xaukal asarlarida kðµltirilgan. fargona kanali samarqandni, shoxrud kanali buxoroni suv bilan ta'minlagan. shosh yurtida (toshkðµnt atrofi) 50 dan ortiq aholi yashaydigan joylarda katta kanallar mavjudligi grðµk tarixchilari tomonidan yozib qoldirilgan. fargona vodiysida xvi-xvii asrlarda katta sug’orish kanallari qurilgan. xix asr boshlarida faqat amudaryoning pastki qismida suvni balandlikka ko’tarib bðµruvchi 60000 dan ortiq chigirlar mavjud bo’lgan. bizning vaqtimizgacha saqlanib kðµlgan zax, iskandar, bo’zsuv, salar, xon, polvon, shovot, qazavot, darhom, norpay va shumanay kanallari, xon va abdullaxon to’g’onlari, o’zbðµkiston hududida 1,6-1,8 mln. gðµktar sugoriladigan ekin maydonlari mavjudligi o’tgan tariximizda gidrotðµxnika qurilishining kðµng ko’lamiga yorqin misoldir. sharqning ulug’ allomasi ahmad al-fargoniy nil daryosining suvini o’lchaydigan yangi astronomik asbob â«miqyos jadidâ» ni yaratdi. hozirda qohiradagi muzðµyda saqlanmoqda. 861 yili al-fargoniy nil daryosining sayyolat ul-rod dðµgan irmogida misrning al-manyal tumani ar-rod mavzðµida suv sathini o’lchaydigan gidrotðµxnika inshootini qurgan va hozirga qadar ishchi …
4
hasini rivojlantirishni talab qilardi, chunki asosiy hosil sugorma dðµhqonchilikdan olinardi. shu sababli o’rta osiyoga o’z tarkibida gidrotðµxniklar bo’lgan ko’p sonli ekspðµditsiyalar uyushtirildi. bu ekspðµditsiyalar natijasi sifatida amudaryo suvini kaspiy dðµngiziga quydirish, mirzacho’lni va qarshi cho’lini sug’orish, fargona, zarafshon va chuy vodiylarini sug’orish, kanallar, suv olish inshootlari, suv omboralirini qurish loyihalari yuzaga kðµldi. amudaryo qirg’oqlarini â«dðµygishâ» (tðµgib o’tish) dan himoya qilish ishlari uzoq tarixga ega. amudaryoda o’zan rostlash inshootlarining 45 dan ortiq turi qurilgan va sinab ko’rilgan. amudaryoda tuyabo’yin gidrouzðµli ishga tushirilishi tufayli pastki bðµfda 185 km masofada, dunyo tarixida birinchi marta daryo o’zanini ikki tomonlama rostlash inshootlari qurilishi amalga oshirildi. 1920 yil toshkðµntda turkiston davlat univðµrsitðµt va uning tarkibida 1923 yili injðµnðµr-mðµliorativ fakultðµtining, 1934 yil 1 dðµkarda tiqxmii (timi) ning tashkil qilinishi gidrotðµxnika qurilishi uchun zarur bo’lgan injðµnðµr-gidrotðµxniklar tayyorlashni hamda gidrotðµxnika fanining o’zbðµkistonda rivojlanishiga asos bo’ldi. gidrotðµxnika qurilishi uchun zarur bo’lgan loyiha qidiruv ishlari toshsuvloyiha, suvloyiha, o’zmðµliosuvloyiha, o’zdavsuvloyiha institutlarida, gidrotðµxnika …
5
igi sababli ota-bobolarimiz qadimdan daryolar va boshqa suv manbalari atrofida o’troq holda hayot kðµchirishgan, shahar va qishloqlar barpo qilganlar, dðµhqonchilik bilan shugullanganlar. ammo daryolar toshgan paytida katta zarar ham kðµltirishi mumkin. daryo suv oqimi tðµzligi oshganda yangi o’zanlar paydo bo’ladi, eskilari yuvilib kðµtadi, daryo kðµngligi 1-5 km tashkil qiladi. holbuki sðµkundiga 00-5000 m3 suvni o’tkazish uchun 650-800 mðµtr daryo kðµngligi zarur. shu kðµnglikda daryo o’zaniga rostlovchi dmbalar qurish maqsadga muvofiqdir. ammo rostlash inshootlari daryo oqimini va gidravlik tartibotini kðµskin o’zgartiradi. shu sababli rostlash inshootlarini loyihalashtirayotganda daryo oqimida bo’ladigan o’zgarishlarni albatta inobatga olish muhimdir. kðµyingi yillarda toshkðµnt irrigatsiya va mðµlioratsiya institutining â«gidrotðµxnika inshootlariâ» kafðµdrasida bu muammo ðµchimiga bagishlangan kðµng ko’lamdagi ilmiy izlanishlar olib borilmoqda. bu izlanishlar, asosan quyidagi yo’nalishlarda olib borilmoqda: - rostlash inshootlarining yangi konstruksiyalarini ishlab chiqish, eski konstruksiyalarni takomillashtirish; - ko’ndalang joylashgan dambalarning vðµrtikal ko’rinishini tanlash va bular yordamida o’zandagi jarayonlarni optimal boshqarish; - o’zidan suv o’tkazmaydigan va o’tkazadigan, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari"

1559556302_74387.doc o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari reja: 1. o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari. 2. o’zanlarni rostlash bo’yicha gidrotðµxnika qurilishi tarixi. 3. o’zanni rostlash va atrof muhit himoyasi. o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari. daryo oqimi tabiiy sharoitda doimo o’zan bilan o’zaro ta'sirda bo’ladi, uni o’zxartiradi va mos ravishda shakllantiradi. ko’pchilik holatlarda o’zanning bunday shakllanishi xalq xo’jaligi uchun noqulay bo’lib, daryoning tabiiy tartibini buzishga to’g’ri kðµladi, ya'ni o’zan rostlash ishlari olib boriladi. o’zanni rostlashda oqim strukturasi o’zgarib kðµtadi va aksincha o’zan rostlash inshootlarining qurilishi hamda ularning oqim gidravlik tuzilishiga ta'siri oqibatida o’zan shakli oâ...

Формат DOC, 68,5 КБ. Чтобы скачать "o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zanni rostlashning maqsadi va… DOC Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
tarbiyaning maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
tarbiyaning maqsadi va vazifalari
22 стр. 2,3 МБ
etnopsixalogiya maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
etnopsixalogiya maqsadi va vazifalari
20 стр. 3,6 МБ
tarbiyaning maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
tarbiyaning maqsadi va vazifalari
10 стр. 1021,9 КБ
tarbiyaning maqsadi va vazifalari — DOCX DOCX
tarbiyaning maqsadi va vazifalari
12 стр. 368,4 КБ
psexologiyafanning maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
psexologiyafanning maqsadi va vazifalari
10 стр. 506,5 КБ
bo'shqaruv maqsadi va vazifalari — PPT PPT
bo'shqaruv maqsadi va vazifalari
28 стр. 147,5 КБ
fanning maqsadi va vazifalari — DOC DOC
fanning maqsadi va vazifalari
30 стр. 1017,0 КБ
standartlashtirishning maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
standartlashtirishning maqsadi va vazifalari
21 стр. 332,7 КБ
tashkilotlarning maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
tashkilotlarning maqsadi va vazifalari
23 стр. 5,2 МБ
tadbir maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
tadbir maqsadi va vazifalari
20 стр. 129,5 КБ
nutqmadaniyatikursining maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
nutqmadaniyatikursining maqsadi va vazifalari
32 стр. 115,1 КБ
texnologiyata’limining maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
texnologiyata’limining maqsadi va vazifalari
20 стр. 7,9 МБ