o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari

DOC 68.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1559556302_74387.doc oâzanni rostlashning maqsadi va vazifalari reja: 1. oâzanni rostlashning maqsadi va vazifalari. 2. oâzanlarni rostlash boâyicha gidrotðµxnika qurilishi tarixi. 3. oâzanni rostlash va atrof muhit himoyasi. oâzanni rostlashning maqsadi va vazifalari. daryo oqimi tabiiy sharoitda doimo oâzan bilan oâzaro ta'sirda boâladi, uni oâzxartiradi va mos ravishda shakllantiradi. koâpchilik holatlarda oâzanning bunday shakllanishi xalq xoâjaligi uchun noqulay boâlib, daryoning tabiiy tartibini buzishga toâgâri kðµladi, ya'ni oâzan rostlash ishlari olib boriladi. oâzanni rostlashda oqim strukturasi oâzgarib kðµtadi va aksincha oâzan rostlash inshootlarining qurilishi hamda ularning oqim gidravlik tuzilishiga ta'siri oqibatida oâzan shakli oâzgaradi. shulardan kðµlib chiqqan holda oâzan rostlashning asosiy vazifasi oâzan va oqimning oâzaro ratsional munosabatini tashkil toptirishdan iborat boâlishi kðµrak. oâzanni rostlash fani, daryo gidrotðµxnikasi fanining bir tarmogâi boâlib, u daryo oâzanini sun'iy ravishda rostlash usullarini oârganadi va suv xoâjaligi qurilishi uchun xizmat qiladi. shu maqsadlar uchun quriladigan gidrotðµxnika inshootlari oâzanni rostlash inshootlari dðµyiladi. daryo oâzanini rostlashdan maqsad: 1) …

lash. 6) daryoda kðµma qatnovi uchun yurish yoâllarini tartibga kðµltirish. 7) daryo qirgogidagi yðµrlarni, sanoat korxonalarini, aholi yashash joylarini suv bosishdan saqlash. 8) sðµl oqimidagi qattiq va suyuq qismlarini rostlash va boshqalar. yuqorida kðµltirilgan vazifalardan koârinib turibdiki, oâzanni rostlash bu komplðµks tadbirlar yigindisidir. oâzanlarni rostlash boâyicha gidrotðµxnika qurilishi tarixi. gidrotðµxnika - tðµxnika fanlarining bir sohasi boâlib, suv rðµsurslari (daryo, koâl, dðµngiz, okðµan, yðµr osti va atmosfðµra suvlari) dan xalq xoâjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish va suv kðµltiradigan zararlarga qarshi kurashish hamda shu maqsadlar uchun ishlatiladigan gidrotðµxnika ingshootlarini loyihalash va qurish masalalari bilan shugullanadigan fan. gidrotðµxnika qurilishi bilan qamrab olingan xalq xoâjaligining tarmoqlari koâp sonli va kðµngdir. shu jumladan - zax qochirish, sugâorish, suv ta'minoti, suv transporti, suv enðµrgiyasidan foydalanish (gidroenðµrgðµtika), baliqchilik, suv toshqini va qirgâoqlarni himoya qilish, mudofaa inshootlari va boshqalar kiradi. suv rðµsurslarining umumiy hajmi yðµr yuzida 1,3 mlrd. km3 ni tashkil qiladi, shundan 97,2gâ ichishga yaroqsiz shoâr suvdir, 2,15gâ …

lari, hozirgi birinchi may suv olish inshooti oârnida esa toâgâon qurilganligi arab tarixchisi ibn-xaukal asarlarida kðµltirilgan. fargona kanali samarqandni, shoxrud kanali buxoroni suv bilan ta'minlagan. shosh yurtida (toshkðµnt atrofi) 50 dan ortiq aholi yashaydigan joylarda katta kanallar mavjudligi grðµk tarixchilari tomonidan yozib qoldirilgan. fargona vodiysida xvi-xvii asrlarda katta sugâorish kanallari qurilgan. xix asr boshlarida faqat amudaryoning pastki qismida suvni balandlikka koâtarib bðµruvchi 60000 dan ortiq chigirlar mavjud boâlgan. bizning vaqtimizgacha saqlanib kðµlgan zax, iskandar, boâzsuv, salar, xon, polvon, shovot, qazavot, darhom, norpay va shumanay kanallari, xon va abdullaxon toâgâonlari, oâzbðµkiston hududida 1,6-1,8 mln. gðµktar sugoriladigan ekin maydonlari mavjudligi oâtgan tariximizda gidrotðµxnika qurilishining kðµng koâlamiga yorqin misoldir. sharqning ulugâ allomasi ahmad al-fargoniy nil daryosining suvini oâlchaydigan yangi astronomik asbob â«miqyos jadidâ» ni yaratdi. hozirda qohiradagi muzðµyda saqlanmoqda. 861 yili al-fargoniy nil daryosining sayyolat ul-rod dðµgan irmogida misrning al-manyal tumani ar-rod mavzðµida suv sathini oâlchaydigan gidrotðµxnika inshootini qurgan va hozirga qadar ishchi …

hasini rivojlantirishni talab qilardi, chunki asosiy hosil sugorma dðµhqonchilikdan olinardi. shu sababli oârta osiyoga oâz tarkibida gidrotðµxniklar boâlgan koâp sonli ekspðµditsiyalar uyushtirildi. bu ekspðµditsiyalar natijasi sifatida amudaryo suvini kaspiy dðµngiziga quydirish, mirzachoâlni va qarshi choâlini sugâorish, fargona, zarafshon va chuy vodiylarini sugâorish, kanallar, suv olish inshootlari, suv omboralirini qurish loyihalari yuzaga kðµldi. amudaryo qirgâoqlarini â«dðµygishâ» (tðµgib oâtish) dan himoya qilish ishlari uzoq tarixga ega. amudaryoda oâzan rostlash inshootlarining 45 dan ortiq turi qurilgan va sinab koârilgan. amudaryoda tuyaboâyin gidrouzðµli ishga tushirilishi tufayli pastki bðµfda 185 km masofada, dunyo tarixida birinchi marta daryo oâzanini ikki tomonlama rostlash inshootlari qurilishi amalga oshirildi. 1920 yil toshkðµntda turkiston davlat univðµrsitðµt va uning tarkibida 1923 yili injðµnðµr-mðµliorativ fakultðµtining, 1934 yil 1 dðµkarda tiqxmii (timi) ning tashkil qilinishi gidrotðµxnika qurilishi uchun zarur boâlgan injðµnðµr-gidrotðµxniklar tayyorlashni hamda gidrotðµxnika fanining oâzbðµkistonda rivojlanishiga asos boâldi. gidrotðµxnika qurilishi uchun zarur boâlgan loyiha qidiruv ishlari toshsuvloyiha, suvloyiha, oâzmðµliosuvloyiha, oâzdavsuvloyiha institutlarida, gidrotðµxnika …

igi sababli ota-bobolarimiz qadimdan daryolar va boshqa suv manbalari atrofida oâtroq holda hayot kðµchirishgan, shahar va qishloqlar barpo qilganlar, dðµhqonchilik bilan shugullanganlar. ammo daryolar toshgan paytida katta zarar ham kðµltirishi mumkin. daryo suv oqimi tðµzligi oshganda yangi oâzanlar paydo boâladi, eskilari yuvilib kðµtadi, daryo kðµngligi 1-5 km tashkil qiladi. holbuki sðµkundiga 00-5000 m3 suvni oâtkazish uchun 650-800 mðµtr daryo kðµngligi zarur. shu kðµnglikda daryo oâzaniga rostlovchi dmbalar qurish maqsadga muvofiqdir. ammo rostlash inshootlari daryo oqimini va gidravlik tartibotini kðµskin oâzgartiradi. shu sababli rostlash inshootlarini loyihalashtirayotganda daryo oqimida boâladigan oâzgarishlarni albatta inobatga olish muhimdir. kðµyingi yillarda toshkðµnt irrigatsiya va mðµlioratsiya institutining â«gidrotðµxnika inshootlariâ» kafðµdrasida bu muammo ðµchimiga bagishlangan kðµng koâlamdagi ilmiy izlanishlar olib borilmoqda. bu izlanishlar, asosan quyidagi yoânalishlarda olib borilmoqda: - rostlash inshootlarining yangi konstruksiyalarini ishlab chiqish, eski konstruksiyalarni takomillashtirish; - koândalang joylashgan dambalarning vðµrtikal koârinishini tanlash va bular yordamida oâzandagi jarayonlarni optimal boshqarish; - oâzidan suv oâtkazmaydigan va oâtkazadigan, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari"

1559556302_74387.doc oâzanni rostlashning maqsadi va vazifalari reja: 1. oâzanni rostlashning maqsadi va vazifalari. 2. oâzanlarni rostlash boâyicha gidrotðµxnika qurilishi tarixi. 3. oâzanni rostlash va atrof muhit himoyasi. oâzanni rostlashning maqsadi va vazifalari. daryo oqimi tabiiy sharoitda doimo oâzan bilan oâzaro ta'sirda boâladi, uni oâzxartiradi va mos ravishda shakllantiradi. koâpchilik holatlarda oâzanning bunday shakllanishi xalq xoâjaligi uchun noqulay boâlib, daryoning tabiiy tartibini buzishga toâgâri kðµladi, ya'ni oâzan rostlash ishlari olib boriladi. oâzanni rostlashda oqim strukturasi oâzgarib kðµtadi va aksincha oâzan rostlash inshootlarining qurilishi hamda ularning oqim gidravlik tuzilishiga ta'siri oqibatida oâzan shakli oâ...

DOC format, 68.5 KB. To download "o’zanni rostlashning maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zanni rostlashning maqsadi va… DOC Free download Telegram