umumiy sotsiologiyada gender muammosi

DOC 69.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483550861_67216.doc umumiy sotsiologiyada gender muammosi reja: 1. ijtimoiylashuv jarayonlarida gender masalalari. 2. gender oâxshashlik boâyicha nazariyalar. 3. mehnatdagi tengsizlik va uning oldini olish chora tadbirlari. 4. ayollar harakatining oâziga xos tarzda namoyon boâlishi. ilmda gender belgisi boâyicha farqlar kay tarzda rivojlanishiga bagâishlangan qator tadqiqotlar oâtkazildi. gender kamsitishning aksariyat shakllari yuqorida aytib oâtilgan tugâuruqxonadagi gaplardan qoâra nozikroq, ammo shunday boâlsada, ular juda rivojlangan va keng tarqalgan. ona va bola oârtasidagi munosabatlarni oârganish shuni koârsatadiki, oâgâil va qiz bilan ota-onalar, hyech qanday farq qilishmayotganligiga ishonch hosil qilgan boâlsalar ham, turlicha muomala qilishadi. kattalardan bolani tavsiflashni soârashganda, javoblar ularning fikricha bola qaysi jinsga mansubligiga qarab farqlanardi. bir tajriba davomida beshta yosh ona ustidan kuzatuv olib borildi. erkaklar xukmronligi erkaklar va ayollarning turli jamiyatlardagi vazifasi farqlansa-da, hozirgacha ayollar ustunlik qiladigan jamiyat uchramagan. barcha joyda ayollarning birinchi gadsagi vazifasi bola tarbiyasi va uy-roâzgâor ishlari hisoblangan, siyosiy va harbiy faoliyat esa erkaklar ixtiyorida qolgan. dunyoda erked* …

tibor qaratadi. onaning bolasiga tabiiy yaqinligi shunga olib keladiki, u keyinchalik ham bolasiga gâamxoârlik qilishda davom etadi. ayollarning bu vazifasi barcha madaniyatlarga xos: shuning uchun ayollar uchun uy ishi asosiydir. fransuz yozuvchisi simona de bovuar aytganidek, ayollar ijtimoiy hayotda ishtirok etmay qoâygani uchun ikkinchi darajali jinsga aylanib qolganlar. erkaklarning ayollardan ustunligi jismoniy kuchi yoki akli tufayli emas. ayollar homiladorlikning oldini olishda faqat oâz jinsi xususiyatlarigagina tayanishi mumkin edi. koâp farzand koârish va uy-roâzgâor ishlarining koâpligi ularni erkaklarga qaram kilib qoâyar edi. xotin-kizlar va ish joyi: tarixiy sharh sanoatgacha boâlgan jamiyatning aksariyat qatlamlari uchun (zamonamizdagi â«uchinchi dunyoâ» mamlakatlari uchun) ishlab chiqarish faoliyati va uy roâzgâor ishi ajratilgan emas edi. ishlab chiqarish uyda yoki uy yaqinida olib borilar edi. oârta asrlar yevropasida oilaning barcha aâzolari birga dehqonchilik qilar yoki hunarmandchilik bilan shugâullanar edi. shaharlarda ustaxonalar uy ichida joylashgan boâlib, barcha ishlab chiqarish bilan mashgâul boâlar edi. masalan, gazmol toâqipshi olsak, bolalardan tortib, …

ishga yollash davom etgan. bunday chegaralash tartibi yoâq boâlgach, uy bilan ishning farqi yaqqol namoyon boâldi. ayollar uydagi mulk deb qaraladigan boâddi. jamiyatning turli qatlamlarida ayol kishining joyi â uyda degan qarashga turlicha munosabat mavjud edi. boy ayollar xizmatkor va enaga yollar, kambagâallar esa qiynalar edi. ular ham uyda ishlar, ham ishlab, ham eriga qarashishi kerak edi. xix asrning ikkinchi yarmigacha ayollar ijtimoiy mehnatga keng jalb etilmagan edi. 1910 yilgacha buyuk britaniyada ish-laydigan ayollarnysh uchdan biri yoki xizmatkor yoki enaga edi. asosan, turmushga chiqmagan qizlar ishlar edi; ularning oyli-gi ota-onasiga joânatilar edi. erga tekkach ular ishdan boâshar edi. oâshandan buyon ishchilar orasida ayollar soni doimiy ravishda ortib bordi. birinchi jahon urushida ishchi kuchining yetishmasligi bunga muhim omil boâldi. urush paytida ayollar erkaklar bajaradigan koâp ishlarni qilishgan. urushdan qaytgach, erkaklar yana oâz oârinlarini egallashdi, biroq ortga yoâl yoâq edi. bugungi kunda yevropa mamlakatlarining aksariyatida, jumladan, buyuk britaniyada 16 yoshdan 60 yoshgacha …

. idora xizmatining moxiyati va nufuzida oâzgarishlar boâlgani bunga yaxshi misoldir. 1850 yilda buyuk britaniyada klerklarning 99%i erkaklar edi. xizmatchi boâlish degani, odatda, masâuliyatli.davozimni egallash, hisob-kitob ishlarini bilish va kerak boâlsa, boshqaruvchi vazifasi-ni zimmaga olishni nazarda tutar edi. fransiyadagi dastlabki feminizm ayollar huquqini himoya qiluvchi dastlabki faol guruhlar 1789 yilgi fransuz inqilobidan keyin paydo boâlgan edi. xviii asrning 90-yillarida tenglik va ozodlik gâoyalari taâsirida qator shaharlarda bir necha ayollar klublari tashkil etiladi. ularda ayollar toâplanib, taâlim, mehnat, jamiyat ish-larini boshqarishda ishtirok etishga daâvat qiluvchi siyosiy dasturlar ishlab chiqishgan. shunday klublardan birining rah-bari mari juz â«ayollar huquklari deklarasiyasiâ» deb nomlangan chaqiriq yaratgan. bu hujjat inkilobning asosiy konstitusiyaviy hujjati boâlgan â«inson va fuqaro huquqlari deklarasiyasiâ»ga asoslangan edi. chaqiriqning muallifi taâkidlashicha, erkinlik va teng fuqarolik huquqi faqat erkaklarga tegishli boâlib, jamiyatning yarmi ana shunday ustuvorliklardan mahrum boâlgan sharoitda haqiqiy tenglikka erishib boâlmaydi. inqilob rahbarlari bu chaqiriqqa qoâshilmadi va mari juz qatl etildi. ayollar …

boradagi hujjatlarga koâplab ayollar imzo chekkan. ayni paytda rasmiy siyosiy huquqlarga ega boâlmay turib, ayol-lar siyosiy taâsir koârsata olmas edi. 1840 yilda londonda oâtkazilgan qullikka qarshi kurash masalasiga bagâishlangan, umumjahon konferensiyasida bironta ayol ishtirok etmagan. bu fakt ayollarni jinslar tengsizligi muammosiga murojaat etishiga sabab boâldi. 1848 yilda aqsh xotin-qizlar harakati yetak-chilari uchrashib, amerikaliklarning â«mustaqillik deklarasiyasiâ»ga oâxshash â«hissiyotlar deklarasiyasini qabul qilishdi. â«bizningcha, shu narsa tabiiyki, barcha ayollar va erkaklar teng huquqli qilib yaralganâ». ushbu hujjatda ayollargamboâlgan adolatsiz munosabat misollari keltirilgan, biroq bu davr ayollarning ijtimoiy va siyosiy ahvolida sezilarli oâzgarishlarga olib kelmadi. qullik barham topgach, kongress fakat ozod etilgan qul-erkaklargagina saylov huquqini berdi. aqshda xotin-qizlar harakatining dastlabki davrida qora tanli amerikaliklar muhim rol oâynadi, vaholanki oq tanli amerikalik ayollar ularga qarshi chiqar edi. sojuner tras qora tanli ayol boâlib, u ham qullikka hamda ayoyalkrt ovoz berip dan mahrum etishga qarshi kurashgan edi. u oâggan asrning 50-yillarida indiana shtatida ehtiros bilan nutq …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy sotsiologiyada gender muammosi"

1483550861_67216.doc umumiy sotsiologiyada gender muammosi reja: 1. ijtimoiylashuv jarayonlarida gender masalalari. 2. gender oâxshashlik boâyicha nazariyalar. 3. mehnatdagi tengsizlik va uning oldini olish chora tadbirlari. 4. ayollar harakatining oâziga xos tarzda namoyon boâlishi. ilmda gender belgisi boâyicha farqlar kay tarzda rivojlanishiga bagâishlangan qator tadqiqotlar oâtkazildi. gender kamsitishning aksariyat shakllari yuqorida aytib oâtilgan tugâuruqxonadagi gaplardan qoâra nozikroq, ammo shunday boâlsada, ular juda rivojlangan va keng tarqalgan. ona va bola oârtasidagi munosabatlarni oârganish shuni koârsatadiki, oâgâil va qiz bilan ota-onalar, hyech qanday farq qilishmayotganligiga ishonch hosil qilgan boâlsalar ham, turlicha muomala qilishad...

DOC format, 69.5 KB. To download "umumiy sotsiologiyada gender muammosi", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy sotsiologiyada gender mu… DOC Free download Telegram