suv manbalari va ulardan foydalanish

DOC 63.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1683712987.doc suv manbalari va ulardan foydalanish reja: 1. suv resurslari. suv xo‘jaligi va uning tarmoqlari. suv xo‘jaligi tadbirlarini umumiyligi 2. gidrotexnika inshootlarini atrof-muhitga ta’siri. gidrotexnika inshootlarini loyixalash, qurish va undan foydalanish davrida suv manbalari va atrof-muhitni himoya qilishning asosiy masalalari suv resurslari. suv xo‘jaligi va uning tarmoqlari. suv xo‘jaligi tadbirlarini umumiyligi mamlakatimiz iqtisodiy rivojlanishini ta’minlashda suv resurslari g‘oyat katta rol o‘ynaydi. suv xalq xo‘jaligining barcha tarmoqlarida va aholining hayot faoliyatida ishlatiladi. markaziy osiyo davlatlarini suv bilan ta’minlaydigan asosiy suv zahiralari chotqol, pomir – oloy va tyanshan tizma tog‘larida joylashgan. markaziy osiyo davlatlari suv zahirasining 70 – 80 % tojikiston, qirg‘iziston va qozog‘iston davlatlarining tog‘li hududlarida joylashgan. shu hududlarda bir yilda 126,9 mlrd. м3 suv shakillanadi. bugungi kunda markaziy osiyo davlatlari territoriyalarida joylashggan 8 mln. gektarga yaqin yerda sug‘orma dexqonchilik qilinmoqda. orol dengizi havzasida shakillanadigan umumiy suv miqdori har bir gektar sug‘oriladigan yerga 15750 м3 dan to‘g‘ri keladi. o‘zbekiston respublikasida bir …
2
atijasida shakillanadi. qorlarni erishi va yomg‘ir yog‘ishi natijasida tuyinadigan daryolarda eng katta suv sarf bahor fasliga to‘g‘ri keladi. amudaryo va sirdaryoning esa asosiy suv manbai muzliklar hisoblanadi va bu daryolarda suvning katta sarfi yoz faslida oqadi. daryo suvlarining yil fasllari bo‘ylab notekis taqsimlanishi suv resurslaridan foydalanishni qiyinlashtiradi. suv tanqisligi, suv resurslarning asosiy qismi, ekinlarni sug‘orishga ketadigan qurg‘oqchil mintaqada ayniqsa keskin seziladi. suv tanqisligini yumshatish maqsadida orol dengizi havzasida qator suv omborlari va bir qancha yirik kanallar qurildi. bularga toktagul suv ombori (19,5 mlyard м3), andijon (1,75 mlyard м3) va chorvoq (2,0 мlyard м3), qayraqqum (3,7 mlrd м3) va boshqa suv omborlarini qurilishi orol dengizi havzasida joylashgan respublikalarda vegitatsiya davrida yuzaga keladigan suv tanqisligini birmuncha yumshatishga yordam beradi. respublikamiz territoriyasida mavjud bo‘lgan unumdor yerlardan foydalanish maqsadida «katta farg‘ona», «katta andijon», «katta namangan», «janubiy mirzacho‘l», «parkent», «toshkent» va boshqa kanallar qurildi. bugungi kunda respublikamiz territoriyasida qurilgan kanal va suv omborlar qishloq xo‘jaligi, …
3
emasi bo‘yicha amalga oshiriladi. bugungi kunda deyarli barcha yirik havzalarda suv xo‘jaligini rivojlantirish holatini va istiqbollarini harakterlovchi suv xo‘jaligi sxemalari mavjuddir. sanoatning rivojlanishi, qishloq xo‘jaligini intensivlash darajasining yuksalishi, aholi sonining o‘sishi bilan chuchuk suv iste’moli yil sayin oshib bormoqda. 1950 yilda umumiy suv olish mamlakat bo‘yicha 40 km3 ni tashkil etgan bo‘lsa, 1960 yilda 50 km3 ni. 1970 yilda 55 km3 ni, 1980 yilda 57 km3 ni, 1985 yilda 60 km3 ni va 2002 yilda esa 56 km3 ni tashkil etdi. suv iste’moli jadal sur’atlarda ko‘payib bormoqda, 50 yil ichida u 1,5 marta o‘sdi. yaqin kelajakda suvga bo‘lgan ehtiyoj yanada oshadi. suv bilan ta’minlash – bu suvni iste’molchilarga yetkazib berishdir. hududiy ishlab chiqaruvchi kuchlarining rivojlanishi, mehnat resurslarining mavjudligi va joylashishi suv ta’minoti bilan bog‘liq bo‘ladi. suv bilan ta’minlash suvning sifatiga suv xo‘jaligi komplek-sining boshqa turlariga bo‘lganidan ko‘ra yuqoriroq talablar qo‘yadi. suv iste’molchilarini kommunal, sanoat, qishloq xo‘jalik va boshqa turlari mavjud. …
4
i sohalari suv resurslariga turlicha talablar qo‘yadi. suv gidroenergetika sohasi uchun energiya manbai, transporti sohasi uchun xarakatlanish yo‘li, baliq xo‘jaligi uchun esa baliq yetishtiruvchi xavza xisoblanadi. suv resurslaridan kompleks foydalanish suvdan foydalanish samaradorligini oshiradi. shuningdek, suv xo‘jaligi tadbirlariga tor idoraviy yondashuvga chek qo‘yadi, ularning xalq xo‘jaligidagi ahamiyati to‘la hisobga olinadi, suvlarni ifloslanish va tugab qolishdan saqlash bo‘yicha talablarga albatta rioya qilinadi. gidrotexnika inshootlarini atrof-muhitga ta’siri. gidrotexnika inshootlarini loyixalash, qurish va undan foydalanish davrida suv manbalari va atrof-muhitni himoya qilishning asosiy masalalari gidrotexnika inshootlarining suv oluvchi, suvni tusuvchi (to‘g‘on), suvni saqlovchi (suv ombori) va boshqa turlari mavjud bo‘lib ular atrof – muhitga xar xil ta’sir ko‘rsatadi. bu inshootlardan atrof – muhitga eng ko‘p ta’sir etuvchisi suv omborlari hisoblanib, ularni loyixalash jarayonida quyidagilarga etibor qilinishi lozim: suv omborini qurishning birinchi bosqichi uning havzasi uchun joyni qidirish va hisobiy sathlar otmetkalarini aniqlashdan iborat. suv omborining topografik tavsifi bo‘lib batigrafik egri chiziqlar: sig‘im egri …
5
g ko‘tarilishi qo‘shimcha dimlanish zonasini ham hisobga olganda, daryoga yo‘nalgan grunt suvlari oqimi sathini ko‘tarilishiga olib keladi. bu ko‘tarilish daryodan bir necha va ba’zida o‘nlab kilometrga (gruntlarning suv o‘tkazuvchanligi va daryoda sath dimlanishiga bog‘liq holda) tarqaladi. suv ombori boshida va xo‘jalik faoliyatini yuritish chegaralangan yoki cheklangan suv bosadigan zonada qo‘shimcha suv dimlanishi dinamikasini bashoratlash loyihaning ajralmas qismi bo‘lishi kerak. 2. iqtisodiy nuqtai nazardan shunday variant tanlanadiki, bunda to‘g‘on stvori, nds, ishlash rejimi, himoyalash tadbirlari va sh.k., suv ombori chegarasidagi qurilish va tadbirlar jami xarajatining birlik mahsulotga (1 m3 foydali sig‘im, 1 kvt soat elektr energiyasi va b.) nisbati eng kichik bo‘lishi lozim. bundan tashqari samaradorlik va zararning boshqa tomonlarini ham hisobga olish lozim, masalan kema qatnovini tashkil qilish va yaxshilash imkoniyati, suv ta’minotini yaxshilash, rekreasion va ijtimoiy effekt, baliqlar ko‘chish yo‘lini va kema qatnovini to‘sish, qirg‘oqqa yaqin ekinzor va o‘rmon massivlariga ta’sir etish va sh.k. 3. suv ombori havzasini tashkil …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "suv manbalari va ulardan foydalanish"

1683712987.doc suv manbalari va ulardan foydalanish reja: 1. suv resurslari. suv xo‘jaligi va uning tarmoqlari. suv xo‘jaligi tadbirlarini umumiyligi 2. gidrotexnika inshootlarini atrof-muhitga ta’siri. gidrotexnika inshootlarini loyixalash, qurish va undan foydalanish davrida suv manbalari va atrof-muhitni himoya qilishning asosiy masalalari suv resurslari. suv xo‘jaligi va uning tarmoqlari. suv xo‘jaligi tadbirlarini umumiyligi mamlakatimiz iqtisodiy rivojlanishini ta’minlashda suv resurslari g‘oyat katta rol o‘ynaydi. suv xalq xo‘jaligining barcha tarmoqlarida va aholining hayot faoliyatida ishlatiladi. markaziy osiyo davlatlarini suv bilan ta’minlaydigan asosiy suv zahiralari chotqol, pomir – oloy va tyanshan tizma tog‘larida joylashgan. markaziy osiyo davlatlari suv zahirasining 70 – ...

DOC format, 63.0 KB. To download "suv manbalari va ulardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: suv manbalari va ulardan foydal… DOC Free download Telegram