жамиятнинг ижтимоий тузилиши масалаларини ўрганиш

DOC 141,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1459787454_64244.doc жамиятнинг ижтимоий тузилиши масалаларини ўрганиш режа: 1.жамиятдаги ижтимоий гуруҳлар таснифи. 2.ўзбекистонда мулкдорлар табақасининг пайдо бўлишини ўрганиш. 3.оила-жамият тизимининг ажралмас қисмидир. одатда ижтимоий тузилиш икки хил маънода – кенг ва тор маънода қаралади. кенг маънода ижтимоий тузилиш умуман жамиятнинг тузилиши, унинг асосий қисмларининг ўзаро алоқаси тизими сифатида талқин қилинади. тор маънода бу атама умумий белгилари ва манфаатлари билан бирлашган ижтимоий бирликларни англатади. ижтимоий бирликларга синфлар, стратлар (табақалар, қатламлар), касбий ва соҳавий гуруҳлар, элатлар, миллатлар, миллатлараро ва минтақавий бирлашмалар, демографик гуруҳлар, кишиларнинг шаҳардаги ва қишлоқдаги ҳаёт фаолияти шакллари, меҳнат, оила ва бошқаларга оид тузилмалар киради. жамиятнинг ижтимоий соҳаси – бу кишиларнинг турли-туман ижтимоий бирликлар орқали мураккаб ўзаро алоқалари тизими бўлса, ижтимоий муносабатлар – уларнинг объектив равишда мавжуд бўлган мулкий, касбий, демографик, этник, миллий ва бошқа фарқлари асосидаги алоқаларидир. жамиятнинг ижтимоий тузилиши ҳар хил турдаги ижтимоий бирликлар ва улар ўртасидаги муносабатлар мажмуидир. сўнгги ўн йилликларда ижтимоий гуруҳлар ва қатламларнинг мазмунида, уларнинг ўзаро …

- катта гуруҳлар (синфлар, миллатлар, касб ва соҳага оид гуруҳлар ва ҳоказо); - ўрта гуруҳлар (ҳудудий бирликлар, жойлашувга оид тузилмалар, ташкилотлар ва ҳоказо); - кичик гуруҳлар (талабалар гуруҳи, ишлаб чиқариш бригадаси, спорт командаси, оила ва ҳоказо). катта гуруҳ – бу иқтисодий, маданий, ҳудудий, сиёсий ва бошқа алоҳида олинган ёки бирга қўшилган муайян белгиларига кўра фарқланадиган кишиларнинг ижтимоий бирлиги. масалан, миллат – кишиларнинг саноат ишлаб чиқариш муносабатлари асосида тарихий шаклланган полиэтник, сиёсий ва ижтимоий-маданий бирлиги бўлиб, ягона ҳудудга, иқтисодий алоқаларга, адабий тилга, маданиятининг ўзига хос хусусиятларига, ўз-ўзининг моҳиятини англаш имконига ва менталитетга эга бўлиши билан характерланади. ўрта гуруҳ – бу қуйидаги хусусиятлар хос бўлган ижтимоий бирликдир: шаҳар ёки қишлоқдаги яшаш жойининг умумийлиги, турмуш ва касб фаолиятининг умум қабул қилинган тарзи, миллий бойликка қўшган ҳиссаси, бирликнинг уюшганлиги, қўйилган вазифаларни бажара олиш қобилияти ва бошқалар. масалан, ташкилот (партиялар, касаба уюшмалари, парламентлар, банклар, ишлаб чиқариш бирлашмалари ва ҳоказо) – бу, энг аввало, низомли ҳамжамиятлар …

ланиб кетади ва фаолиятини тўхтатади), бироқ бир-бири билан боғлиқ бўлган ҳолда жамият ҳаётининг у ёки бу жиҳатларига таъсир кўрсатади. иккинчи томондан, жамият ушбу гуруҳларнинг барчасидан ҳаёт ва фаолиятнинг ҳамма учун мажбурий бўлган қонунийлик, инсонийлик, ватанпарварлик каби меъёрларига амал қилишни талаб қилади. бундан келиб чиқиб, вебернинг синфий-статус модели қуйидаги синф турларини ўз ичига олади: - мулкдорлар синфи (синфий мавқеи улар мулкининг ҳажмига боғлиқ бўлади); - манфаатпарастлар (таъмагир, юлғичлар) синфи (устунлик индивидларнинг бозордаги хизматларни эксплуатация қилиш имкониятларига берилади); - ижтимоий синф (ранг-баранг синфий мавқеларга эга бўлган кишиларни бирлаштиради). жамиятнинг ижтимоий табақаланишига оид яна бир модель э.райтнинг синфий модели бўлиб, бунда буржуазия синфи, кичик буржуазия синфи ва ишчилар синфи фарқланади. табақаланиш мулкчилик, алмашинув ва ҳокимият муносабатлари асосида амалга ошади. райт асосий синфлардан ташқари, ишбилармонлар, ярим мустақил ходимлар, менеджерлар ва назорат қилувчи шахсларни ўз ичига олган оралиқ табақаларни ҳам ажратади. кўриниб турибдики, синфлар бир хил таркибда бўлмайди, балки иқтисодий, маданий, ахлоқий ва бошқа хусусиятлари …

(лот. stratum – қатлам, қават) деб аталади. жамиятнинг стратификациявий тузилиши ҳақидаги қарашлар унинг синфий тузилиши тўғрисидаги ғояга муқобил сифатида пайдо бўлган. чунки синфий тузилишда жамиятни горизонтал ва вертикал хилма-хиллиги нуқтаи назаридан тадқиқ қилишга ўрин бўлмайди ва унда янада кенгроқ кўламдаги белгиларга кўра (таълим, психология, бандлик, турмуш шароитлари, даромадлар, партияларга мансублик, малака ва ҳоказо) ижтимоий бўлинишнинг тўлиқроқ манзарасини олиш мумкин эмас. жамиятнинг стратификациявий бўлиниши тарафдорлари синфий фарқлар кўламини, хусусан, мулкка муносабат билан бевосита боғлиқ бўлмаган фарқларни ҳам қўшган ҳолда кенгайтиришга уринадилар. шунинг учун ижтимоий стратификация назарияси жамиятни ижтимоий статуси, мулкий аҳволи, малакаси, ижтимоий роли ва бошқалари билан фарқ қиладиган ижтимоий қатламларга бўлишдан иборат. хусусан, баъзи олимлар (масалан, т.заславская гуруҳи) бизнинг давримиздаги жамият юқори, ўрта, таянч, қуйи ва “ижтимоий тубан” деб номланувчи ижтимоий қатламлардан иборатлигини айтадилар. юқори қатлам деганда, энг аввало, ҳукмрон қатлам тушунилади. унга асосий ишлаб чиқариш воситалари ва капитал эгалари, шунингдек давлат тузилмалари, фирмалари ва бошқаларни бошқаришда етакчи ўринларни эгаллаган …

м –фаолиятнинг чекланган имкониятлари билан ажралиб турадиган кишилар гуруҳлари бўлиб, бозор муносабатларига ўтишнинг кескин шароитларига оғир мослашади. булар нафақахўрлар, ишсизлар, қочоқлар, меҳнат бозорида эҳтиёж бўлган касб-ҳунари йўқ кишилар ва жуда кам даромадга эга бошқа ижтимоий гуруҳлар. “ижтимоий тубан қатлам” – ўғрилар, бандитлар, бузуқилар уйи эгалари, ароқхўрлар, гиёҳвандлар, муайян яшаш жойига эга бўлмаганлар ва бошқалар, яъни ижтимоий мавқеи ва даромад топиши кўпроқ ноқонуний хусусиятга эга бўлган кишилар. ижтимоий стратификация ғоясига амал қилувчи баъзи социологлар муайян гуруҳлардаги кишилар эгаллаб турган ижтимоий роллар ва ўринларга эътибор қаратадилар. бошқа социологлар ижтимоий стратификациянинг одатда учта таркибий қисмни (касбнинг обрўси, маълумот даражаси, даромад ҳажми) ўз ичига олувчи ижтимоий-иқтисодий мавқе тушунчаси билан боғлиқ бўлган объектив мезонлари орқали иш кўрадилар. учинчилари эса еттита даражали вертикал стратификацияни қўллаб, жамиятни фақат ижтимоий-иқтисодий мавқе жиҳатидан табақаларга бўладилар: 1. профессионаллар, маъмурлар олий синфи; 2. ўрта даражадаги техник мутахассислар; 3. тижоратчилар синфи; 4. майда буржуазия; 5. раҳбарлик вазифаларини бажарувчи техниклар ва ишчилар; 6. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "жамиятнинг ижтимоий тузилиши масалаларини ўрганиш"

1459787454_64244.doc жамиятнинг ижтимоий тузилиши масалаларини ўрганиш режа: 1.жамиятдаги ижтимоий гуруҳлар таснифи. 2.ўзбекистонда мулкдорлар табақасининг пайдо бўлишини ўрганиш. 3.оила-жамият тизимининг ажралмас қисмидир. одатда ижтимоий тузилиш икки хил маънода – кенг ва тор маънода қаралади. кенг маънода ижтимоий тузилиш умуман жамиятнинг тузилиши, унинг асосий қисмларининг ўзаро алоқаси тизими сифатида талқин қилинади. тор маънода бу атама умумий белгилари ва манфаатлари билан бирлашган ижтимоий бирликларни англатади. ижтимоий бирликларга синфлар, стратлар (табақалар, қатламлар), касбий ва соҳавий гуруҳлар, элатлар, миллатлар, миллатлараро ва минтақавий бирлашмалар, демографик гуруҳлар, кишиларнинг шаҳардаги ва қишлоқдаги ҳаёт фаолияти шакллари, меҳнат, оила ва бошқаларга оид тузилмал...

Формат DOC, 141,0 КБ. Чтобы скачать "жамиятнинг ижтимоий тузилиши масалаларини ўрганиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: жамиятнинг ижтимоий тузилиши ма… DOC Бесплатная загрузка Telegram