томас гоббснинг сиёсий назарияси

DOC 67,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1354707008_40572.doc томас гоббснинг сиёсий назарияси www.arxiv.uz режа: 1. томас гоббс – буюк инглиз сиёсатшуноси. 2. гоббс сиёсий фанларнинг амалий ахамияти тугрисида. 3. гоббс давлатнинг мохияти тугрисида. таянч тушунчалар: табиий жисм, сухний жисм, сиёсий фанлар, давлат, табиий хукук табиий холат, гражданлик холати, гражданлик конунлари, демократия, аристократия, монархия, давлатнинг суверен хукуки. т. гоббс (1588 – 1679) – буюк файласуф, англияда xvii аср буржуа революциялари даврининг сиёсий мутафаккири. у кишлок рухонийси оиласида дунёга келди. 1608 йили оксфорд университетини тамомлади, санхат ва логикадан дарс бера бошлади. аристократлар оиласида укитувчилик килди. революция даврида англияни тарк этиб, франциянинг париж шахрида яшади. англия киролининг тахт ворисига математика ва фалсафадан дарс берди. европага килган саёхатлари даврида англиянинг ижтимоий – сиёсий хаётининг европанинг катор давлатлари билан киёслаш имкониятига эга булди. унинг энг мухим асарлари сифатида «табиий ва сиёсий конунлар элементлари», «жисм тугрисида», «инсон тугрисида», «граждан тугрисида» (1642 йил) ва «левиафан ёки материя, форма ва черков ва граждан давлатининг хокимияти» …
2
. давлат инсон томонидан яратилган «сунхий жисм» таркибига киради. табиий жисмлар мохиятини билиш табиат фалсафасининг вазифасидир. сунхий равишда яратилган «сиёсий жисм» мохиятини билиш эса сиёсий фанлар (давлат фалсафаси)нинг вазифасидир. сиёсий фанлар амалий ахамиятга эга булиб, урушларнинг олдини олишга, конлар тукилишини бартараф этишга ёрдам беради, бу эса халкларнинг фаровон ва тинч яшашини тахминлашга имкон беради. гоббс амалий сиёсатни сиёсий фанларга асосаланиб амалга ошириш зарур, деб хисоблади. бирок, бунинг учун фалсафанинг далиллари, коида ва хулосалари худди математикадаги сингари аник ва ишончли булиши лозим. гоббснинг фикрича, социал сиёсий хаёт асоси, уни харакатга келтирувчи куч инсон эхтиёжлари, унинг моддий ва махнавий манфаатларидир. бу эхтиёжларни кондириш учун кишилар сунхий ташкилотлар (жисмлар) ни яратадилар. гоббс инсон эхтиёжлари ва манфаатлари системасида хокимият, уни кулга киритиш алохида мухим урин тутишини курсатди. худди ана шу хокимият атрофида манфаатлар уйини авж олади, бу эса сиёсатни катхий фан сифатида ривожлантиришга халакит беради. гоббс «лвиафан» асарида: «агар учбурчаги квадратнинг икки бурчагига тенгдир, …
3
биатидаги акл билангина эмас, балки худбинлик, бойликка учлик, хокимиятпарварлик, хиссий лаззатланиш билан тукнашади. бу эса охири окибатда умумий уруш холатини келтириб чикаради: бу жамиятнинг табиий холатига айланади. жамиятнинг бундай табиий холатини бартараф этишнинг шарти табиий конунлар: уз – узини хокимият конуни, тинчликка интилиш, хар бир кишининг тинчлик талаблари даражасида уз хукукларидан воз кечиши, муаян шахслар (гурухлар)га уз хукукни утказиш, умумий мажбуриятни сузсиз бажариш. бирок бу конунлар уз – узидан ишламайди. факат давлатгина кишиларни ана шу мажбуриятларни бажаришга мажбур килиши мумкин. давлатнинг асосий максади – умумий уруш холатини бартараф этиш, тинчлик, хавфсизлик, интизом ва хамкорликдаги мехнатни тахминлашдир. далат уз максадига хамманинг бажариши мажбур булган гражданлик конунларини чикариш оркали эришади. табиий конунлар купчиликка махкулрокдир. чунки гражданлик конунлари кишиларнинг зарур хулк – атворини кахтий лимитлаштиради. табиий конунлар кишиларнинг акл – идрокига таянса, гражданлик конунлари кучга таянади. бирок, уларнинг мазмуни бир хилдир. бу билан гоббс биринчи булиб хукук ва конун уртасидаги тафовутни курсатди. давлатнинг …
4
келишуви билан ёки куч ишлатиш йули билан хам урнатилаши мумкин. олий хокимиятнинг кимга ишониб топширилишига боглик равишда сиёсий давлат уч хил принципда булиши мумкин: демократик, аристократик, монархик. демократия шароитида олий хокимият йигилишига тегишли булади, унда хар бир граждан овоз бериш хукукига эга булади, карор эса купчиликнинг озози билан кабул килинади. йигилишлар чакиришдаги даврнинг бузилиши давлатни халокатга олиб келади. аристократик давлатда олий хокимият йигишга тегишли булади унда барча гражданлар хам катнаша олмайди, факат овоз бериш хукукига эга булган гражданларгина катнашадилар. оптиматлар (овоз бериш хукукига эга булган гражданлар) халк олдида хам, гражданлар олдида хам хисобот бермайдилар. монархияда хокимият факат битта одамга тегишли булади, у хам хеч кимга хисобот бермайди. бундай давлада халк мажбурияти факат битта монархга буйсунишдир. давлатнинг барча типлари учун хос булган умумий хусусият олий хокимиятнинг мутлоклик характери ва халкнинг унга сузсиз буйсунишидир. гоббс давлатнинг хар бир тилини тахлил килар экан, монархияни ёклади. монархик давлатда солик йигимлари унча огир эмас, гражданлар …
5
конуни билан боглик эмас; уз кули остидагиларнинг хаёти ёки улимини монаполия килиб олган. айни бир вактда давлат халкни махрифатли килишга мажбурдир. давлат яхши конунлар чикаришга, барча табакаларга нисбатан адолатли булишга, кул остидагилардан бир хилда солик ундиришга, хар кандай хунармандчилик, дехкончилик, савдо – сотикни рагбатлантиришга, барча соглом гражданларни мехнат килишга мажбур этади. давлат учун энг катта хавф хокимиятга карши кузгалондир, давлатнинг мухим вазифаси бунинг олдини олишдир. бунда яхшилик ва ёмонлик сингари ахлокий категориялар вактинчалик ва вазиятга боглик булган кадриятлардир. яхшилик – хокимиятни мустахкамлайдиган барча нарсалардир. давлатга карши булган барча нарсалар ёмондир. кишилар ижтимоий шартнома тузиш билан бошкариш шаклини узгартириш, олий хокимиятдан озод булиш, давлат карорига карши эхтироз билдириш имкониятини йукотдилар. гоббс давлат табиий конунларни поймол этган вактда ахоли ихтиёрида кузголон кутариш хукуки колишини курсатди. гоббс мутасил равишда хукук ва конуни чеклар экан ахоли факат хаёт учунгина эмас, балки конун томонидан тахкикланмаган хар кандай хатти харакатни амалга ошириш хукукига эга эканлигини хам …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"томас гоббснинг сиёсий назарияси" haqida

1354707008_40572.doc томас гоббснинг сиёсий назарияси www.arxiv.uz режа: 1. томас гоббс – буюк инглиз сиёсатшуноси. 2. гоббс сиёсий фанларнинг амалий ахамияти тугрисида. 3. гоббс давлатнинг мохияти тугрисида. таянч тушунчалар: табиий жисм, сухний жисм, сиёсий фанлар, давлат, табиий хукук табиий холат, гражданлик холати, гражданлик конунлари, демократия, аристократия, монархия, давлатнинг суверен хукуки. т. гоббс (1588 – 1679) – буюк файласуф, англияда xvii аср буржуа революциялари даврининг сиёсий мутафаккири. у кишлок рухонийси оиласида дунёга келди. 1608 йили оксфорд университетини тамомлади, санхат ва логикадан дарс бера бошлади. аристократлар оиласида укитувчилик килди. революция даврида англияни тарк этиб, франциянинг париж шахрида яшади. англия киролининг тахт ворисига математика ва ...

DOC format, 67,5 KB. "томас гоббснинг сиёсий назарияси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.