sotsial munosabatlar sotsiologiyasi

DOC 57,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1584191335.doc sotsial munosabatlar sotsiologiyasi reja: 1. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi 2. fan va talim sotsiologiyasi. 3. jamiyat va davlatning sotsial mohiyati. 4. sotsologiyada shaxs tushunchasi va uning shaqllanish asoslari. 5. sotsial guruhlarning asosiy belgilari va turlari. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi kishilar o’z xayot faoliyatlari davomida birlashadigan guruhlar masalasi nafaqat sotsial psixologiya fanining, balki sotsiologiyaning ham muhim masalasi bo’lib hisoblanadi. ijtimoiy munosabatlar asosan sotsial guruhlar o’rtasidagi munosabatlarda namoyon bo’ladi. kishilik jamiyatida nihoyatda ko’p turli-tuman jamoalar, uyushmalar, birliklar, tashkilotlar mavjud. inson butun xayoti davomida gox extiyojdan, gox manfaat yuzasidan, ba’zan majburiylikdan, ba’zan o’zi xoxlamagan holatda yuqorida ta’kidlangan guruhlarga a’zo bo’ladi va ularning vakili bo’lib qoladi. mana shu kishilik jamoalarini qandaydir mezon (belgi, xususiyat) bilan nisbatan ma’lum guruhlarga ajratish - sotsiologik taxlilning g’oyat muhim va jiddiy masalasidir. oldindan shuni qayd qilib o’tish lozimki, garchi “sotsial guruh” termini sotsial tadqiqotlarda keng ko’lamda qo’llanilsa ham, lekin sotsiologik tushunchalar kategoriyasiga muvofiq keladigan maqomiga va nazariy asosiga ega emas. …
2
umumiy belgilar, faoliyatlarining xilma-xilligi yoki biror shart, holatlar bilan birlashadilar va ma’lum ma’noda o’zlarini mavjud birlik vakili ekanliklarini xis qiladilar. masalan, talaba o’zini talabalar guruhining a’zosi sifatida xis qiladi. ilmiy adabiyot bilan tanishish “sotsial guruh” terminini, birinchidan, juda keng qo’llanilayotganligini, ikkinchidan turli hodisalarga nisbatan ishlatilayotganligini ko’rsatayapti, qaysi nuqtai nazardan qarashlaridan qat’iynazar, konkret ijtimoiy fan vakillari guruhlarni sotsial-iqtisodiy, sotsial-demografik, sotsial-psixologik va boshqa guruhlarga ajratadilar. guruh - bu xatti-harakatlari rasmiy va norasmiy institutlar tomonidan boshqariladigan, ma’lum norma va qadriyatlarga ega bo’lgan, boshqa birliklardan o’zining xususiyatlari bilan farq qiladigan, bir-birlari bilan ijtimoiy munosabatlar sistemasi bilan boglangan kishilar yigindisidan iborat bo’lgan sotsial birlikdir. guruhga harakterli xususiyatlar quyidagilar: guruh soni, ichki tashkilot, ya’ni institutlar, na’zorat shakillari; faoliyat namunalari; norma va qadriyatlar; farq qiladigan xususiyatlari. guruh soni deyilganda, mavjud birlikni xajm jihatdan tashkil etadigan a’zolar yig’indisi tushuniladi, xozirgi kungacha sotsialogiyada a’zolar soni qancha bo’lishi keraqligi haqida aniq bir tuplamga kelingani yuk. bu to’g’risida guruh turlari haqida …
3
g natijasida guruhning bir xilligi va uning tasir doirasi taminlanadi. guruhni paydo bo’lishi uchun ichki tashkilot, ya’ni institutlar, na’zorat shaqllari, faoliyat namunalari bo’lishi kerak. shuning uchun ham o’z shaxsiy tashkilotiga ega bo’lmagan faqatgina kontaktlar(aloqalarga) asoslangan erkin sotsial birliklar guruh deb atalmaydi. guruh o’zining shaxsiy norma va qadriyatlariga, ya’ni birlashish markaziga ega bo’lishi kerak. bularga g’oyalar, ramzlar, shiorlar, maqsadlar, moddiy predmetlar va boshqalarni kiritish mumkin. bular guruhda kishilarni guruhga mansublik va birlashish xissini uyg’otish va rivojlantirish uchun zarur. bu qadriyatlar asosida guruhda “biz” so’zi bilan ifodalanadigan birlik xissi paydo bo’ladi. bu xis kishilarni birlashtiradigan psixik(ruhiy) aloqa bo’lib hisoblanadi. nihoyat, guruh o’zining shaxsiy farq qiladigan xususiyatlariga ega bo’lishi kerak. bular yordamida guruh boshqa sotsial birliklardan farq qiladi. bunday xususiyatlar bo’lib, bir xududda yashash, alohida ritual harakatlar, til, mafkura va boshqalar hisoblanadi. bu 4 shart juda ko’p guruhlarni ta’riflash uchun kul keladi.lekin guruhlarni tasniflash (klassifikatsiya qilish)vaqtida bu tug’rida to’xtalib o’tamiz. chunki bu shartlar …
4
, bu guruhlar ko’p rasmiy va norasmiy, uyushgan va uyushmagan guruhlarni o’z ichiga oladi. katta guruhlar ikki turga bo’linadi. 1.tasodifiy, stixiyali paydo bo’ladigan va qisqa vaqt mavjud bo’ladigan guruhlar. bularga olomon, haloyik (publika), auditoriya va boshqalarni kiritish mumkin. 2.tarixiy rivojlanish natijasida vujudga kelgan va jamiyat ijtimoiy munosabatlari sistemasida ma’lum o’ringa ega bo’lgan birliklar. bu turdagi guruhlarga sotsial sinflar, turli etnik guruhlar (ellat, halq, millat), kasbiy guruhlar, jinsiy va yoshga oid guruhlar (yoshlar, ayollar, keksalar) va boshqa guruhlarni kiritish mumkin. katta sotsial guruhlarda kichik guruhlarda yuk bo’lgan xatti-harakatni boshqarib turadigan o’ziga xos kuch mavjud. bu huquqlar, urf-odatlar va an’analardir. katta guruh bilan kichik guruh o’rtasida o’rta guruh ham bor. ammo guruh muammosi bilan shug’ullanayotgan sotsiologlar fikricha, o’rta guruhlar, ularning strukturasi, aloqasi, unda bo’ladigan hodisa va jarayonlar mohiyat jihatdan kattarok guruhlarga xosdir. kichik va katta guruhlar o’rtasidagi farqni kichik guruhning yiriklashuvi va uning katta guruhga aylanishi jarayonida qurish mumkin. masalan, bir yoki …
5
i bilan tartibga solinadi. yashirin ishlayotgan partiya yacheykasi bunga misol bula oladi. kichik guruhlarga oilani, do’stlarni, kushnilarni, ishlab chiqarish brigadasini va boshqa guruhlarni kiritish mumkin. kichik sotsial guruhlarning turlari juda ko’p. ular turli mezonlarga qarab turlarga ajratiladi. guruh munosabatlari strukturasiga qarab kichik sotsial guruhlar rasmiy va norasmiy guruhlarga, a’zolar o’rtasidagi munosabatlarning yakinligiga qarab birlamchi va ikkilamchi guruhlarga, guruhga a’zo bo’lish va bo’lmasligiga qarab a’zoli va referent guruhlarga bo’linadi. sanab utilgan guruhlarni birma-bir ko’rib chiqamiz. rasmiy va norasmiy sotsial guruhlar, guruhlarni bunday tarzda turlarga bo’lish birinchi bo’lib amerikalik sotsiolog e. meyo tomonidan taqlif qilingan edi, guruhlarni rasmiy va norasmiy guruhlarga ajratish asosida guruh munosabatlarining strukturasi yotadi. rasmiy guruhlar - bu huquqiy statusga ega bo’lgan sotsial institut, tashkilot qismi hisoblanadigan mavjud institut, tashkilotdagi mehnat doirasida aniq maqsadga ega bo’lgan sotsial guruhlardir. rasmiy guruhlarga quyidagi belgilar xos: aniq va izchil maqsad, iyerarxiyaga asoslangan aniq funksiyalar, ma’lum qoidalarga muvofiq keladigan huquq va burchlar, a’zolar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"sotsial munosabatlar sotsiologiyasi" haqida

1584191335.doc sotsial munosabatlar sotsiologiyasi reja: 1. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi 2. fan va talim sotsiologiyasi. 3. jamiyat va davlatning sotsial mohiyati. 4. sotsologiyada shaxs tushunchasi va uning shaqllanish asoslari. 5. sotsial guruhlarning asosiy belgilari va turlari. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi kishilar o’z xayot faoliyatlari davomida birlashadigan guruhlar masalasi nafaqat sotsial psixologiya fanining, balki sotsiologiyaning ham muhim masalasi bo’lib hisoblanadi. ijtimoiy munosabatlar asosan sotsial guruhlar o’rtasidagi munosabatlarda namoyon bo’ladi. kishilik jamiyatida nihoyatda ko’p turli-tuman jamoalar, uyushmalar, birliklar, tashkilotlar mavjud. inson butun xayoti davomida gox extiyojdan, gox manfaat yuzasidan, ba’zan majburiylikdan, ba’z...

DOC format, 57,0 KB. "sotsial munosabatlar sotsiologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: sotsial munosabatlar sotsiologi… DOC Bepul yuklash Telegram