sotsial munosabatlar sotsiologiyasi

DOC 57.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1584191335.doc sotsial munosabatlar sotsiologiyasi reja: 1. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi 2. fan va talim sotsiologiyasi. 3. jamiyat va davlatning sotsial mohiyati. 4. sotsologiyada shaxs tushunchasi va uning shaqllanish asoslari. 5. sotsial guruhlarning asosiy belgilari va turlari. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi kishilar o’z xayot faoliyatlari davomida birlashadigan guruhlar masalasi nafaqat sotsial psixologiya fanining, balki sotsiologiyaning ham muhim masalasi bo’lib hisoblanadi. ijtimoiy munosabatlar asosan sotsial guruhlar o’rtasidagi munosabatlarda namoyon bo’ladi. kishilik jamiyatida nihoyatda ko’p turli-tuman jamoalar, uyushmalar, birliklar, tashkilotlar mavjud. inson butun xayoti davomida gox extiyojdan, gox manfaat yuzasidan, ba’zan majburiylikdan, ba’zan o’zi xoxlamagan holatda yuqorida ta’kidlangan guruhlarga a’zo bo’ladi va ularning vakili bo’lib qoladi. mana shu kishilik jamoalarini qandaydir mezon (belgi, xususiyat) bilan nisbatan ma’lum guruhlarga ajratish - sotsiologik taxlilning g’oyat muhim va jiddiy masalasidir. oldindan shuni qayd qilib o’tish lozimki, garchi “sotsial guruh” termini sotsial tadqiqotlarda keng ko’lamda qo’llanilsa ham, lekin sotsiologik tushunchalar kategoriyasiga muvofiq keladigan maqomiga va nazariy asosiga ega emas. …

art, holatlar bilan birlashadilar va ma’lum ma’noda o’zlarini mavjud birlik vakili ekanliklarini xis qiladilar. masalan, talaba o’zini talabalar guruhining a’zosi sifatida xis qiladi. ilmiy adabiyot bilan tanishish “sotsial guruh” terminini, birinchidan, juda keng qo’llanilayotganligini, ikkinchidan turli hodisalarga nisbatan ishlatilayotganligini ko’rsatayapti, qaysi nuqtai nazardan qarashlaridan qat’iynazar, konkret ijtimoiy fan vakillari guruhlarni sotsial-iqtisodiy, sotsial-demografik, sotsial-psixologik va boshqa guruhlarga ajratadilar. guruh - bu xatti-harakatlari rasmiy va norasmiy institutlar tomonidan boshqariladigan, ma’lum norma va qadriyatlarga ega bo’lgan, boshqa birliklardan o’zining xususiyatlari bilan farq qiladigan, bir-birlari bilan ijtimoiy munosabatlar sistemasi bilan boglangan kishilar yigindisidan iborat bo’lgan sotsial birlikdir. guruhga harakterli xususiyatlar quyidagilar: guruh soni, ichki tashkilot, ya’ni institutlar, na’zorat shakillari; faoliyat namunalari; norma va qadriyatlar; farq qiladigan xususiyatlari. guruh soni deyilganda, mavjud birlikni xajm jihatdan tashkil etadigan a’zolar yig’indisi tushuniladi, xozirgi kungacha sotsialogiyada a’zolar soni qancha bo’lishi keraqligi haqida aniq bir tuplamga kelingani yuk. bu to’g’risida guruh turlari haqida so’z ketganda, gapirib utiladi. guruh o’zining …

ar, na’zorat shaqllari, faoliyat namunalari bo’lishi kerak. shuning uchun ham o’z shaxsiy tashkilotiga ega bo’lmagan faqatgina kontaktlar(aloqalarga) asoslangan erkin sotsial birliklar guruh deb atalmaydi. guruh o’zining shaxsiy norma va qadriyatlariga, ya’ni birlashish markaziga ega bo’lishi kerak. bularga g’oyalar, ramzlar, shiorlar, maqsadlar, moddiy predmetlar va boshqalarni kiritish mumkin. bular guruhda kishilarni guruhga mansublik va birlashish xissini uyg’otish va rivojlantirish uchun zarur. bu qadriyatlar asosida guruhda “biz” so’zi bilan ifodalanadigan birlik xissi paydo bo’ladi. bu xis kishilarni birlashtiradigan psixik(ruhiy) aloqa bo’lib hisoblanadi. nihoyat, guruh o’zining shaxsiy farq qiladigan xususiyatlariga ega bo’lishi kerak. bular yordamida guruh boshqa sotsial birliklardan farq qiladi. bunday xususiyatlar bo’lib, bir xududda yashash, alohida ritual harakatlar, til, mafkura va boshqalar hisoblanadi. bu 4 shart juda ko’p guruhlarni ta’riflash uchun kul keladi.lekin guruhlarni tasniflash (klassifikatsiya qilish)vaqtida bu tug’rida to’xtalib o’tamiz. chunki bu shartlar nisbiy harakterga ega. bular ko’pgina guruhlarni kanoatlantirsa ham, ba’zi guruhlarni tahlilqilish vaqtida tug’ri kelmasligi mumkin. guruhlar eng …

. bularga olomon, haloyik (publika), auditoriya va boshqalarni kiritish mumkin. 2.tarixiy rivojlanish natijasida vujudga kelgan va jamiyat ijtimoiy munosabatlari sistemasida ma’lum o’ringa ega bo’lgan birliklar. bu turdagi guruhlarga sotsial sinflar, turli etnik guruhlar (ellat, halq, millat), kasbiy guruhlar, jinsiy va yoshga oid guruhlar (yoshlar, ayollar, keksalar) va boshqa guruhlarni kiritish mumkin. katta sotsial guruhlarda kichik guruhlarda yuk bo’lgan xatti-harakatni boshqarib turadigan o’ziga xos kuch mavjud. bu huquqlar, urf-odatlar va an’analardir. katta guruh bilan kichik guruh o’rtasida o’rta guruh ham bor. ammo guruh muammosi bilan shug’ullanayotgan sotsiologlar fikricha, o’rta guruhlar, ularning strukturasi, aloqasi, unda bo’ladigan hodisa va jarayonlar mohiyat jihatdan kattarok guruhlarga xosdir. kichik va katta guruhlar o’rtasidagi farqni kichik guruhning yiriklashuvi va uning katta guruhga aylanishi jarayonida qurish mumkin. masalan, bir yoki bir nechta taniqli kishilar atrofida birlashgan, 40-45 kishidan iborat partiya kichik guruhdir, chunki bu guruh vakillarining shaxsan bir-birlarini tanishlari (bilishlari) kichik guruhga xos bo’lgan xususiyatni beradi. kichik guruhlar …

rga qarab turlarga ajratiladi. guruh munosabatlari strukturasiga qarab kichik sotsial guruhlar rasmiy va norasmiy guruhlarga, a’zolar o’rtasidagi munosabatlarning yakinligiga qarab birlamchi va ikkilamchi guruhlarga, guruhga a’zo bo’lish va bo’lmasligiga qarab a’zoli va referent guruhlarga bo’linadi. sanab utilgan guruhlarni birma-bir ko’rib chiqamiz. rasmiy va norasmiy sotsial guruhlar, guruhlarni bunday tarzda turlarga bo’lish birinchi bo’lib amerikalik sotsiolog e. meyo tomonidan taqlif qilingan edi, guruhlarni rasmiy va norasmiy guruhlarga ajratish asosida guruh munosabatlarining strukturasi yotadi. rasmiy guruhlar - bu huquqiy statusga ega bo’lgan sotsial institut, tashkilot qismi hisoblanadigan mavjud institut, tashkilotdagi mehnat doirasida aniq maqsadga ega bo’lgan sotsial guruhlardir. rasmiy guruhlarga quyidagi belgilar xos: aniq va izchil maqsad, iyerarxiyaga asoslangan aniq funksiyalar, ma’lum qoidalarga muvofiq keladigan huquq va burchlar, a’zolar o’rtasidagi rasmiy munosabatlar, guruh faoliyatini na’zorat qiladigan rasmiy institutning mavjud bo’lishi va boshqalar. rasmiy guruhlaprda guruh maqsadlari, funksiyalari xatti-harakat qoidalari, xatto a’zolik shartlari maxsus xujjatlarda (dastur, instruksiya, qonun va boshqalar) qayd etilgan bo’ladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial munosabatlar sotsiologiyasi"

1584191335.doc sotsial munosabatlar sotsiologiyasi reja: 1. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi 2. fan va talim sotsiologiyasi. 3. jamiyat va davlatning sotsial mohiyati. 4. sotsologiyada shaxs tushunchasi va uning shaqllanish asoslari. 5. sotsial guruhlarning asosiy belgilari va turlari. ijtimoiy munosabatlar sotsiologiyasi kishilar o’z xayot faoliyatlari davomida birlashadigan guruhlar masalasi nafaqat sotsial psixologiya fanining, balki sotsiologiyaning ham muhim masalasi bo’lib hisoblanadi. ijtimoiy munosabatlar asosan sotsial guruhlar o’rtasidagi munosabatlarda namoyon bo’ladi. kishilik jamiyatida nihoyatda ko’p turli-tuman jamoalar, uyushmalar, birliklar, tashkilotlar mavjud. inson butun xayoti davomida gox extiyojdan, gox manfaat yuzasidan, ba’zan majburiylikdan, ba’zan o’zi xoxlam...

DOC format, 57.0 KB. To download "sotsial munosabatlar sotsiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial munosabatlar sotsiologi… DOC Free download Telegram