ijtimoiy etnik munosabatlar

DOC 76.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1584191245.doc ijtimoiy etnik munosabatlar reja: 1.millatlar va etnik guruhlarning sotsial-etnik tarkibi. 2.mustaqillik sharoitida o’zbekistonda sotsial-etnik munosabatlar. 3.sotsial tabaqalashuv jarayoni. millatlar va etnik guruhlarning sotsial-etnik tarkibi jamiyatning ijtimoiy-etnik tarkibini tatqiq qilish sotsiologiyaning maxsus soxasi bo’lib, etnosotsiologiya deb ataladi. sotsiologiyaning bu soxasi jamiyatning ijtimoiy tarkibiy tuzilishidagi etnik millatlar, halqlar, elatlar, guruhlarning ijtimoiy rivojlanish masalalarini o’rganadi. ularning ijtimoiy-iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-mafkuraviy, madaniy, ta’limiy, diniy va boshqa o’ziga xos qadriyatlarni tatqiq qiladi. etnos tushunchasi (kadimgi yunoncha so’z bo’lib “halq” ma’nosini anglatadi) – muayyan xududda tarixan tarkib topgan, boshqalardan farqlanuvchi o’z madaniyatiga, ruhiy uyg’unlikka va boshqa umumiy xususiyatga ega bo’lgan kishilarning nisbatan barqaror borligini anglatadi. demak, etnosotsiologiyaning tadqiqot ob’ekti – eng avvalo halqlar, millatlar, etnik guruhlarning ijtimoiy tarkibini, boshqa etnik birliklaridan farq qiluvchio’ziga xos madaniyati, turmushi, urf-odatlari, tili va boshqa shu kabi o’ziga xos xususiyatlarini o’rganadi. millat, millatlararo munosabatlar masalasi sotsiologiyadan boshqa ijtiomiy-gumanitar fanlar, iqtisodiyot nazariyasi, siyosatshunoslik, ahloq va nafosatshunoslik, tarix, etnografiya kabilarni ham o’rganish ob’ekti …

izimi davrida etnosotsiologiya to’laqonli o’z rivojini topmadi. turli millatlar, elatlar, halqlar va etnik guruhlarning ijtimoiy taraqqiyotiga bir tomonlama yondashildi. kelajakda ular o’zaro kushilib yaxlit bir sovet halqi etnik birligi vujudga keladi, - degan xayoliy, soxta va notug’ri mafkuraviy siyosat yurgizilishi oqibatida har bir etnik birlikning o’ziga xos boy, go’zal va takrorlanmas qadriyatlari rivojiga siyosiy tazik bilan yo’lquyilmadi. bunday siyosiy zuravonlik oqibatida etnosotsiologiya sotsiologik nazariya sifatida yetarlicha kadrlanmadi. sobiq sovet davrida muayyan iqtisodiy-siyosiy va mafkuraviy rejim asosida ushlab turilgan, boshqarilgan milliy munosabatlar xozirda qaytadan, yangi ijtimoiy munosabatlar asosida tiklanmokda. shu jihatdan o’zbekistonning ko’p millatli davlat ekanligini e’tiborda tutgan holda uning xududida istikomat kilayotgan millat va halqlarning ijtimoiy turmushi, o’zaro aloqasi va shu kabi munosabatlarni sotsiologik tatqiq qilish muhim ahamiyatga ega. zero, “respublika milliy tarkibining o’ziga xosligi – uning farqlantiruvchi xususiyatidir. etnik tarkibda tub aholi ustun mavqeni egallaydi. respublikada yashab turgan aholining 70 foizidan ko’progini o’zbeklar tashkil qiladi. ayni vaqtda o’zbekiston xududida …

kelib chiqib, ko’rsatib o’tish joizki etnosotsiologiyada ichki va tashqi tadqiqot yo’nalishi mavjud. ichki tadqiqot yo’nalishi – bu ayrim etnik guruh tarkibidagi sotsiologik tadqiqotlardan iborat bo’lib, uning ichki, o’ziga xos xususiyatlari, rivojlanish tendensiyalari o’rganiladi. tashqi tadqiqot yo’nalishi esa etnik guruhlar orasidagi o’zaro munosabatlarni, bir etnik guruhga ta’sir ko’rsatadigan tashqi omillarni va ularning ijtimoiy oqibatlari tatqiq qilinadi. ayniqsa bir mamlakat xududida yashovchi etnik guruhlarning o’zaro munosabatlarini sotsiologik tatqiq qilish juda muhimdir. mamlakatning tub aholisini tashkil etmaydigan, kam sonli etnik guruhlarni o’rganishi ham katta ahamiyatga ega. ularning madaniyati ma’naviy qadriyatlari, ahloqiy-etnik normalari ijtimoiy-ruhiy xususiyatlarni o’rganishi bilan muhim (milliy) ilmiy bilimga ega bulamiz. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganlaridek, “jaxonda katta va kichik millatlar va elatlar yuk. ularning har biri asriy barqaror va tengi yuk an’analari bilan, tarixiy me’rosining boyligi bilan milliy ruxining umumiyligi bilan, madaniyatini o’ziga xosligi bilan ahamiyatlidir”. u yoki bu etnik guruhning tabiiy tarkib topishining asosiy shart-sharoiti – bu xududiy va til birligi hisoblanadi. …

atida turkiy etnik katta birligi tarkibida shakillanib bordi. shu davrdan boshlab o’zbek etnik guruhi boshqa turkiy guruhlardan farqlanuvchi xos jihatlarni ko’proq namoyon kila boshlagan. bularga asosan, yagona davlat fuqaro’ligi, yagona til, madaniy va ma’naviy qadriyatlar birligi xududi birlik va uyushganlik, hamda yagona diniy (islom) e’tikod birligi shular jumlasidandir. nisbatan o’troq, asosan sugorma dexkonchilik va shahar xunarmandchiligi bilan shugullanishi, markaziy osiyoning qoq o’rtasida joylashuvi va xududiy uyushganligi kabi omillar o’zbek millatining shakillanishida muhim ahamiyat kasb etadi. o’zbek halqining etnik jihatdan tashkil topishi tarixan murakkab juda katta ichki va tashqi ijtimoiy zarbalar ostida bordi. amir temur vafotidan so’ng temuriyzodalarning o’zaro kurashi, shayboniyxon tomonidan temuriyzodalarga qarshi olib borgan kurashi, keyinchalik movaraunnaxrning (xiva xonligi), rus imperiyasi tomonidan istilo qilinishi millatning rivojlanishiga salbiy ta’sir ko’rsatdi. rusiya tomonidan bosib olinishi oqibatida turkiston qat’iyyagona xududga birlashtirilgan bo’lsada, buyuk rus shovinizmi zuravonligi ta’sirida o’zbek halqi boshqa turkiy halqlar bilan bir qatorda mazlum halq sifatida taxrirlandi, kamsitildi va kaddi …

davomida bir-birlariga muayyan salmoqli ta’sir ko’rsatadi. mustaqil o’zbekiston davlatining halqaro maydonda nufo’zli mamlakatga, barcha sohalarda rivojlangan jamiyatga ega bo’lish darajasiga kutarilishi, uning ana shu o’zaro funksional ta’sirda buluvchi tomonlari, tarkibiy bo’laqlari holatiga harakteriga bog’liq. mustaqil o’zbekiston jamiyatining ertangi kun ijtimoiy-iqtisodiy to’zmiga bugun asos solinmokda ekan, jamiyat ijtimoiy tarkibini o’rganish real xayotimizni, kundalik turmushni yanada to’laroq bilishga xizmat qiladi. har bir ijtimoiy guruh ayrim, olingan shaxs ham jamiyat ijtimoiy tarkibida o’z o’rniga ega bo’ladi. shaxs o’zining jinsi, yoshi, ijtimoiy kelib chiqishi, ma’lumoti; mutaxassisligi, oilaviy axvoli, millati va boshqa kabilar bilan muayyan ijtimoiy tarkibga kiradi. jamiyatning ijtimoiy tarkibi – ijtimoiy guruhlar, ularning ijtimoiy xayotdagi o’z mavqei bilan farq qiluvchitomonlari majmuasidan iboratdir. sotsial stratifikatsiya nazariyasi (lotincha stratum – katlam, fatsio – bajaraman) xozirgi zamon sotsiologiyasida ijtimoiy differensianing murakkab tarkibi va tizimlarini o’rganishda muhim ahamiyatga ega. mustaqil o’zbekistonda bozor munosabatlarining tarkib topib borishi, xususiy va boshqa mulk shaqllarini qonuniy deb e’lon qilinishi bilan kishilarning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy etnik munosabatlar"

1584191245.doc ijtimoiy etnik munosabatlar reja: 1.millatlar va etnik guruhlarning sotsial-etnik tarkibi. 2.mustaqillik sharoitida o’zbekistonda sotsial-etnik munosabatlar. 3.sotsial tabaqalashuv jarayoni. millatlar va etnik guruhlarning sotsial-etnik tarkibi jamiyatning ijtimoiy-etnik tarkibini tatqiq qilish sotsiologiyaning maxsus soxasi bo’lib, etnosotsiologiya deb ataladi. sotsiologiyaning bu soxasi jamiyatning ijtimoiy tarkibiy tuzilishidagi etnik millatlar, halqlar, elatlar, guruhlarning ijtimoiy rivojlanish masalalarini o’rganadi. ularning ijtimoiy-iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-mafkuraviy, madaniy, ta’limiy, diniy va boshqa o’ziga xos qadriyatlarni tatqiq qiladi. etnos tushunchasi (kadimgi yunoncha so’z bo’lib “halq” ma’nosini anglatadi) – muayyan xududda tarixan tarkib topg...

DOC format, 76.0 KB. To download "ijtimoiy etnik munosabatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy etnik munosabatlar DOC Free download Telegram