афғонистон архитектураси

DOC 43.0 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1
1662581015.doc афғонистон архитектураси бу ерда ҳам феодализмнинг пайдо бўлиши ix-vi асрларга тўқри келади. илк феодализм асридан бизгача жуда кўпгина ёдгорликлар сақланиб келган. булар ичида буддизм билан боқлиқ бўлган хайкал ва хайкалчалар алохида ўринни эгаллайди. буддизм билан боқлиқ бўлган ступа, қор ичига ишланган ибодатхоналар хиндистоннинг шимолий районларидан афқонистонга ҳам кириб келди. у ерларда эса, ўрта шарқ ва узоқ шарққа қараб тарқалди. аф²онистон майдонида будда билан боқлиқ бўлган икки мингдан ортик қор ичига ишланган ибодатхоналар эранинг i-v асрларида яратилган. бамиан дарёси вохаси атрофидаги қор ичига ишланган ибодатхона комплекси характерлидир. улар анча бетартиб қурилган, кўпчилиги катта. ташқи томондан бу ибодатхоналар кўримсиз. лекин уларнинг ички безагига алохида эътибор берилган. қордаги ибодатхоналарнинг хоналари думолоқ, тўртбурчак, квадрат, кўпбурчакли, томлари ҳам текис. шундай қордаги ибодатхоналардан бирининг квадрат шаклидаги хонаси шипига ёқоч билан ёпилган кўриниш ўйиб ишланган. баъзи қордаги ибодатхоналарда токчалар мавжуд бўлиб, унга ўтирган холатдаги будда хайкали қўйилган, деворлари эса, суратлар билан безатилган. фундикистон (кобўлдан шимолий-қарбда) монастирида …
2
ят яратди. x асрдан xiii аср бошларига қадар у гох сомонийлар, гох ганзавийлар кейинчалик саджўқий ва ниҳоят, гуридийлар давлати таркибида бўлди. қазнавийлар даврида бу ерда кўплаб хашаматли бинолар, масжид ва мадрасалар, карвонсарой, ҳаммом ва бозорлар қурилди. айниқса, жума масжиди қурилишига алохида эътибор берилди. унинг бадиий безатилишига эса энг яхши усталар ва қурувчилар жалб этилди. қандахор яқинидаги xi-xii асрларда қурилган масжид харобалари ҳозир ҳам ўзининг улуқворлиги, сернақш ва нафислдиги билан кишини хайратлантиради. афғонистон меъморлигида миноралар қурилиши кенг ўрин эгаллади. думалоқ, баъзан қиррали қилиб пишиқ ғиштдан қурилган минораларнинг юзаси сирли кошин ва пишиқ қиштлардан ишланрган нақш ва ёзувлар билан безатилган. балх водийсидаги давлатоободда қурилган миноранинг бой безаги, асосан, пишиқ қиштларнинг комбинацияси ҳисобига қурилган. минораларнинг айримлари эса тайёр ўйма сирли кошинлар билан пардозланган. бу даврда мадрасалар, мақбаралар қурилиши ҳам кенгайди. шох ва зодогонларнинг саройлари серхашам қилиб ишланди. деворларни безатишда буртма тасвирлардан, ўймакорлик санъатидан ҳам фойдаланилган. афғонистон архитектурасининг ва маданиятининг янги тараққиёт босқичи темурийлар …
3
н бўлиб, у ўз қурилиши жихатидан темур мақбарасини эслатади. ўша даврда хиротдан ташқарида ҳам бир қатор йирик меъморлик ёдгорлиги яратилди. шулар ичида балхдаги масжид ўзининг оргиналлиги билан ажралиб туради. дин тарқиботчиси шайх абу наср порсга атаб қурилган бу пештоқ-гумбазли масжид ишланиш услуби ва меъморлик ҳажмлариннг ишланиши ҳисобига ўзига хос кўриниш касб этган. бинонинг баланд найзасимон аркали пештоғи, унга епишган арконсимон ярим устунлари бинонинг кўринишига салобат киритган. абу наср мақбараси билан бир вақтда қурилган балхдаги мозори шариф зиёротгохи ҳам ўзининг сирли кошин ва нақшлари билан киши кўзига кувонч бахш этади. xviii аср меъморчилиги ичида афгонистон давлатининг асосчиси ахмад шох дуррага атаб қурилган мақбара ажралиб туради. анънанавий шарқ мусулмон меъморлиги услубида қурилган пештоқ-гумбазли бу мақбара ҳам бой безакка эга. афғонистон архитектурасида хайкалторошлик бутун фенодализм даврида мавжуд бўлди. илк феодализм даврида кўпроқ будда ҳаёти ва фаолияти билан боғлиқ бўлган ибодатхоналар қурилган бўлса, афғон ерларига арабларнинг кириб келиши натижасида ислом дини билан боғлиқ бўлган …
4
афғонистон архитектураси - Page 4

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "афғонистон архитектураси"

1662581015.doc афғонистон архитектураси бу ерда ҳам феодализмнинг пайдо бўлиши ix-vi асрларга тўқри келади. илк феодализм асридан бизгача жуда кўпгина ёдгорликлар сақланиб келган. булар ичида буддизм билан боқлиқ бўлган хайкал ва хайкалчалар алохида ўринни эгаллайди. буддизм билан боқлиқ бўлган ступа, қор ичига ишланган ибодатхоналар хиндистоннинг шимолий районларидан афқонистонга ҳам кириб келди. у ерларда эса, ўрта шарқ ва узоқ шарққа қараб тарқалди. аф²онистон майдонида будда билан боқлиқ бўлган икки мингдан ортик қор ичига ишланган ибодатхоналар эранинг i-v асрларида яратилган. бамиан дарёси вохаси атрофидаги қор ичига ишланган ибодатхона комплекси характерлидир. улар анча бетартиб қурилган, кўпчилиги катта. ташқи томондан бу ибодатхоналар кўримсиз. лекин уларнинг ички безагига алохида...

DOC format, 43.0 KB. To download "афғонистон архитектураси", click the Telegram button on the left.