темурийлар даври мутафаккирлари ижодида мусика

DOC 80,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404906888_55027.doc темурийлар даври мутафаккирлари ижодида мусика. режа: 1. амир тимур,шохрух мирзо ва улугбек мирзолар даврида мусика устозлари ижоди. 2. султон хусайин мирзо ва амир алишер навоий даври мусикаси ва ракс санъти. 3. захриддин мухаммад бобур мусика ва ракс санъати тадкикотчиси. 4. умумий хулосалар. биз аждодларимизнинг 2500 йиллик ёзма тарихига назар соладиган булсак жахон халклари орасида туркийлар нисбатан синмаган, бутун, моддий манавий ва маданий мувозанатини яхши саклаган халклар сарасига киради. шимолий муз уммонидан хиндистоннинг марказигача камчатгадан овропанинг киндигигача, можористондан сахрои кабргача булган худудлар ота-боболаримизнинг кучиш, истеъло килиш, хокимият урнатиш майдонлари булган. бу кенгликларда эрадан олдинги даврлардан якин асрларгача хунлар, кук-турклар хоконликлари, оврапа хунлари. окхунлар, хазар, булгор, уйгур. угуз ва карлук хонликлари, итил булгорлари ва корахонийлар, туркистон ва урта шрк хамда олтин урда хонликлари, темур ва бобур империялари ташкил топган. бу унлаб хоконликлар, хонликлар, султонликлар, империяларнинг уз тарихи, адабиёти, меъморчилиги, маданияти, маърифати, мусикаси инсониятнинг келгуси тараккиётида мухим ахмият касб этганлиги, бугунги тараккиётнинг …
2
темур ва темурийлар даври жахон давлатчилигида, фанида, маданиятида, адабиётида, меъморчилигида, тасвирий санаътида вамусикасида бетокрор из колдирди ва у бу кунгача жахон олимларининг тадкикот майдони булиб келмокда. маълумки, темур истеъдодли кишиларни кадрлаган. империяси, худудидаги ноёб хунарматларни, олиму санъаткорларни пойтахга таклиф килган. темур даврида самаркандда буюк мухандислар, етук олимлар, бетакрор бастакорлар истикомат килган. темур даври мутаффакирларининг бир кисми бевосита темурнинг уз авлодларидан булса, катта бир кисми бу хонадонга якин аслзодаларнинг авлодлари булишган, бир кисми эса бехудуд давлатнинг турли жойларидан келтирилган. темур даврида баъзи манбаларда курсатилган маълумотларга кура урмиялик сайфиддин абдулмумин энг ёши улуг буюк бастакор темур саройида яшаган. у кашкарнинг урмия шахридан келтирилган. у узи кашф этган охангларни ёзиш усули билан «хусайний» деган куйни ёзиб колдирган ва у бизнинг кунларгача етиб келганлиги адабий манбаларда кайд этилган. xix асрда '' танбур чизиги'' деган охангларни ёзиш усулини яратган комил хоразмий мана шу сайфиддин ал-урмавийнинг оханг ёзиш усулини такомиллаштирган ыва фойдаланган булса эхтимол. сайфиддин ал-урмавий …
3
ирилизода ва хусусида кимматли маъхлумотлар колдирган. турк олимлар купирилизода ва рауф яктобекларнинг хожа абдул кодир асарларидан олагн иктибосларига кура турк мусикасининг бизда колган энг бурунги излари бахши, узон, кубуз, сузларида ифодаланади. бахши сузи хозир хам думбира чалиб достон айтувчиларга нисбатан ишлатилади. шунингдек, урта аср уйгурларида бахши сузи котиб маъносида ишлатилган. xiii аср элхонийларнинг ёзма манбаларида илохиётдан фол очувчи кохинлар хам бахшилар дейилган. худди шундай узбек кунгирот уругларида хозир хам тагдирдан фол очувчи кушночлар биахши дейилади. демак, кадимги туркда кохин-бахши-шоир-мусикашунос бир илхом туфайли юзага чикадиган истеъдод санадиб '' бахши '' сузи билан ифодаланган. чунончи, узон сузи хам угуз туркчасида айнан бахши дегани экан. хужа абдул кодирнинг ёзишича, кадимги туркларда уч усул доираси булиб, '' кук'' лар деб аталган. кадимги турк хоконлари саройида эса кадимги хитойлар куйлар билан чатишиб кетган туккиз кугнинг 360 та тармок куйлари ижро килинар экан. туккиз куг куйидагича номланган: улуг куг, арслончоп, бурс, куладу, кудадгу, бурстаргай, жантой, хантой, …
4
тини хонзодабегимни хаб бесабаб бир неча марта жазолайди. хонзодабегим султониядан тугри кайнотаси амир темур олдига самаркандга келиб буиун вокеаларни сузлаб беради. бундан амир темур каттик даргазаб булади ва озарбайжонда узи тартиб урнатиш учун кушин тортади. энг дахшатлиси, мироншохнинг маишатга доимий хизматга жалб килинган созандалар ва бастакорлардан бир гурухи мавлоно кухистоний, кутбиддин нойи, хабиб удий, гуянда абдулмуминлар бегунох дорга тортилиб кетади. амир темур '' етти йиллик юришлари даврида, яъни 1402 йилда якин шарк юришларида хожа абдул кодир амир темур хузурига хузурига тутиб келтирилади''. хожа жахонгирни курганда чиройли овоз билан ''куръон'' тиловат килишга тушади. амир темур ушанда ''хожа курканидан узини '' куръон'' га урди-дейди ва уни афв этади. шохрух мирзо ва улугбеклар даврида хам бир гурух мусика иутафаккирлдари хизмат курсатди. буларнинг бошида зур мусика билимдони ва ижрочиси булган улугбек мирзони узи турарди. булар дарвиш ахмадий, султон ахмад хисомий, абдулвафо, балхлик мавлоно сохиб, шахрисабзлик абулбарак, хиротлик хужа юсуф бурхонлар булишган. бу етук санъаткорлар …
5
ламиз. хусайний байкаро хукмронлиги даврида мусика устозлари абдурахмон жомий, алишер навоий, саид мухаммад пахлавон, хожа дехдор, устод кулмухаммад удий, шайхи нойи, хусайн удий, камолиддин биноий каби унлаб мусика билимдонларини, шоир ва олимлар фаолият курсатишди. абдурахмон жомий бевосита навоий илтимосига кура уз даврига мос ва тушунарли килиб мусика рисоласи битди. шунингдек, узи куйлар хам басталади. мавлононинг '' накши мулло'' куйи уша замонларда хам машхурбулган экан. бу куй бизнинг кунларгача хам етиб келган. навоийнинг дусти ва шогирди мавлоно саид мухаммад пахлавон хам машхур созанда ва бастакор булиб, манбаларга кура '' рост'' макомининг панжгох ашула йулларини у киши ижод килган деган тушунчалар бор. хазрат навоий узлари хам замонасининг номдор бастакорлари булган мир алишернинг бастакорлиги хусусида уз замонасининг буюк билимдони, беназир бобур мирзонинг сузларини айнан келтирамиз: ''алишербек яна мусикага яхши ноъмалар боглабдур. яхши накшлар, яхши пешравлар бордур. ахли фалсафа ахли хунарга алишербекга мураббий ва мукаввий маълум эмаским, харгиз пайдо булгай. устоз кулмухаммад, шайх ной …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "темурийлар даври мутафаккирлари ижодида мусика"

1404906888_55027.doc темурийлар даври мутафаккирлари ижодида мусика. режа: 1. амир тимур,шохрух мирзо ва улугбек мирзолар даврида мусика устозлари ижоди. 2. султон хусайин мирзо ва амир алишер навоий даври мусикаси ва ракс санъти. 3. захриддин мухаммад бобур мусика ва ракс санъати тадкикотчиси. 4. умумий хулосалар. биз аждодларимизнинг 2500 йиллик ёзма тарихига назар соладиган булсак жахон халклари орасида туркийлар нисбатан синмаган, бутун, моддий манавий ва маданий мувозанатини яхши саклаган халклар сарасига киради. шимолий муз уммонидан хиндистоннинг марказигача камчатгадан овропанинг киндигигача, можористондан сахрои кабргача булган худудлар ота-боболаримизнинг кучиш, истеъло килиш, хокимият урнатиш майдонлари булган. бу кенгликларда эрадан олдинги даврлардан якин асрларгача хунлар, ку...

Формат DOC, 80,5 КБ. Чтобы скачать "темурийлар даври мутафаккирлари ижодида мусика", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: темурийлар даври мутафаккирлари… DOC Бесплатная загрузка Telegram