xorning sozi

DOC 68.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404542738_54032.doc xorning sozi reja: 1. soz xaqida tushuncha 2. soz turlari 3. xorga ton berish soz xaqida tushuncha soz- intervallarning tovush balandliklari munosabati sistemasi. ko`p ovozli (garmonik) musiqaning rivojlanishi bilan sof kvinta va katta tertsiya soziga ehtiyoj sezila boshlangan. xorning sozi natural (tabiiy) bo`lganligi uchun unda «zona sozi» qo`llaniladi. bunda tovush ma`lum zona kengligida o`z sifatini saqlaydi. xorda zona so`zi tovushlarning lad asosida yuqorilatish va pasaytirish imkonini beradi. demak, soz tushunchasi, avvalo, tovush (ton) balandligi, keyin esa xordagi alohida ovozlar va partiyalarning o`zaro intanatsion munosabati bilan bog`liq. oddiygina qilib aytganda, soz-interval va akkorlarning to`g`ri talaffuzidir. soz- soz har qanday musiqiy ijroda, shuningdek, xor qo`shiqchiligida hal qiluvchi omillardan hisoblanadi. sozsiz musiqa asboblarini eshitib bo`lmaganidek, sozsiz xor va orkestrni ham tinglab bo`lmaydi. soz ham ansambl va nyuanslar kabi (tuslar) xorning asosiy elementlaridan bo`lib: u ijro sifatini belgilaydi. zero, soz xorning eng asosiy elementlaridan biri bo`lib, xorning soz va lad qonuniyatlarining echilishiga, intonatsiya …
2
ganligini kuzatib borishi, ladni sezishi zarur. vokal, sol’fedjio mashg`ulotlari orqali xor a`zolarining vokal va garmonik qobiliyatlari rivojlanadi. ko`p ovozli xor asarlarini aytish (a kapella) orqali xonandalarning garmonik eshitish qobiliyatini o`stiriladi. xorning yaxshi sozga ega bo`lishiga major va minor gammalarini to`g`ri talaffuz qilish qoidalarini o`zlashtirishga bog`liq. xorning sozi intonatsiyaga bog`liq. intonatsiya va soz bir-biriga uzviy bog`liq. xorda tozza intonatsiyasiz soz bo`lmaydi. intonatsiya- (lotincha «intona»- qattiq talafuz qilaman)-tovush balandligini ovozda qattiq talaffuz qilish. tovushni og`iz bilan aniq talaffuz qilish uchun nafasni aniq olish, eshitish qobiliyatini to`g`ri uyg`unlash (koordinata qilish) muhim rol o`ynaydi. garmonik uch tovushlikni o`stirish uchun turli xil akkordlar, uchtovushliklar keng va tor joylashgan xolda olinadi. diezlik tovushlar yuqorilatib, bemollik tovushlar esa bir muncha pasaytirib talaffuz qilinadi va keyingi notaga o`tiladi. ma`lumki, xor soziga asarning dinamikasi ta`sir qiladi, chunki xonandalar qattiq ovoz bilan kuylaganlarida ma`lum darajada ularni eshitish qobiliyati pasayadi, natijada sohtalik paydo bo`ladi. major intonatsiyasi minorga qaraganda engilroq ijro etiladi. …
3
yiladi. xor soziga bu salbiy ta`sir qiladi. hamohanglik yo`qoladi. asosan bu xol xonandalarning ladni yaxshi sezmasligi, yuqori pozitsiyada tayanch bilan kuylamasligi, ovoz va eshitish qobiliyatining koordinatsiyasi yo`qligi, toliqish, hayajonlanish, noto`g`ri nafas olish, ovoz pardalarining o`ta taranglashuvi va ovoz dag`al, zo`riqib chiqishi natijasida bo`ladi. bunda dirijyor darhol xorni to`xtatmog`i va to`g`rilamog`i lozim. xorga ton berish asarni o`z tonligida ijro qilish uchun xordan jo`rsiz uslubda mahoratli kuylay olish malakasi talab qilinadi. yuqori pozitsiyada kuylash interval va akkordlarni to`g`ri talaffuz qilish kabi mashaqqatli mehnat evziga a kapella uslubida kuylashga erishiladi. jo`rsiz asarlarni kuylashdan oldin xorga ton beriladi. xor ijro qiladigan asarlar lad tonligiga sozlanadi. ton berish xorni ma`lum lad- tonligiga moslashtirish, har bir ovoz partiyasiga tonlikdagi tegishli tovushni eshitirishdir. ton kamerton va royal orqali berilib, har bir ijrochi kerak bo`lgan tovushni anglab oladi. natijada, ijro o`sha lad tonligida aniq boshlanadi. xor dirijyori tonni shoshilmasdan aniq va ishonch bilan berishi katta ahamiyatga ega. ton …
4
or ladida bo`lsa, xorni quyidagicha sozlash mumkin: asar tonikadan boshlanmay, dominanta yoki boshqa bosqich tovushlaridan boshlangan vaqtda ham dirijyor, albatta xorga tonik uchtovushlikni, keyin esa dominanta uchtovushligini to`liq eshittirish kerak. xorga doim tonik uchtovushligini eshittirish zarur. dur moll «shamol» s. abramova musiqasi shoshilmasdan solist bilan boshlanadigan asarga ham ladni to`liq tonik uchtovushligi beriladi. bu solist va xorga eshittiriladi. xor-dirijyori kamerton yoki boshqa asbobda berilgan tondan major yoki minor tonlliklarini topib, tonik uchtovushliklarini tuza olishi va xorga aniq ton berishi lozim. foydalanilgan adabiyotlar: 1. gudkova p. g, vasil’eva a.b «ashula darsligi metodikasi» , 1973. 2. ro`ziev sh «xorshunoslik». t. 1987. 3. qodirov r. g`. «boshlagg`ich sinfda ko`p ovozli kuylash». t 1997.
5
xorning sozi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xorning sozi"

1404542738_54032.doc xorning sozi reja: 1. soz xaqida tushuncha 2. soz turlari 3. xorga ton berish soz xaqida tushuncha soz- intervallarning tovush balandliklari munosabati sistemasi. ko`p ovozli (garmonik) musiqaning rivojlanishi bilan sof kvinta va katta tertsiya soziga ehtiyoj sezila boshlangan. xorning sozi natural (tabiiy) bo`lganligi uchun unda «zona sozi» qo`llaniladi. bunda tovush ma`lum zona kengligida o`z sifatini saqlaydi. xorda zona so`zi tovushlarning lad asosida yuqorilatish va pasaytirish imkonini beradi. demak, soz tushunchasi, avvalo, tovush (ton) balandligi, keyin esa xordagi alohida ovozlar va partiyalarning o`zaro intanatsion munosabati bilan bog`liq. oddiygina qilib aytganda, soz-interval va akkorlarning to`g`ri talaffuzidir. soz- soz har qanday musiqiy ijroda, shuning...

DOC format, 68.5 KB. To download "xorning sozi", click the Telegram button on the left.

Tags: xorning sozi DOC Free download Telegram