namangan naqqoshlik san'ati

DOC 57,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404453311_53356.doc namangan naqqoshlik san'ati naqqoshlik san`ati o’rta osiyoda juda qadimiy bo’lishi bilan birga, ajib, o’ziga xos, betakror namunalari bilan ajralib turadi. har bir naqshning tashqi ko’rinishini ifodalovchi ajib bir gullari, yaproq, novda, islimi, girixi kabilar bilan birga chuqur ichki ma`nosi bor. bunda har bir shakl aniq o’lchamda, hamohang bo’lishi, ranglar did bilan o’zaro mutanosib tanlanishi kerak. ma`lumki, o’rta osiyoga islom dinini kirib kelishi bilan joriy etilgan jonli mavjudot tasvirini ishlashning ma`n qilinishi tasviriy san`atni rangtasvir, haykaltaroshlik kabi turlarini rivojlanishiga to’sqinlik qilgan, biroq, xalq amaliy san`ati, xususan naqqoshlik san`ati keng taraqqiy etishiga ham katta turtki bo’lgan. binolar, turli idish-tovoqlar, buyumlar, qurol-aslahalar naqsh bilan bezatildi. shaharlar husniga ko’rk bo’lgan qadimiy obidalar, masjidu, madrasalar, xonoqo va maqbaralar naqsh bilan bezatildi, ganch va yog’och o’ymakorligi keng ko’lamda qo’llanildi. ana shunday milliy san`atimiz bo’lgan xalq amaliy san`atining bizgacha etib kelishi va rivojlanishida mashhur ustalar usta shirin murodov, yusufali musaev, umrzoq ahmedov, ota polvonovlarning hissalari beqiyosdir. …

i borib qolishgan. aslida esa bo’lg’usi xalq ustasining ota jihat avlodlari yangiqo’rg’on tumanidagi iskovot qishlog’idanu, ona taraf qarindoshlari namangan shahrining langar buvasidyosh asqarbekning bolalik chog’lari yuqorida zikr etilgan har uchta manzillarda kechgan, biroq uning ruhiga takomishga ko’proq ta`sir etgani, albatta tog’larning husn tarovati, tog’liklarning mardona, samimiy tabiati va ayniqsa, padari buzrukvori bog’bon adhamsho otadan eshitgan safed bulon voqealari haqidagi hikoyalar bo’lgan. jannatmakon ajdodlar yurtida, firdavsmonand zaminda, go’zallikdan, yuksak taqdirdan zavqu-shavq, ibrat olib o’sgan ko’ngilda musavvirlik mudroq holda yotar edi. asqarbek 12 yoshga kirganida ota-onasi bilan qadimiy shaharlardan biri bo’lgan qo’qonga, avtomobil yo’llari texnikumida tahsil olayotgan ikki akalarini ko’rgani boradiyu, aylanib xudoyorxon saroyiga, jome` masjidiga xalq amaliy san`ati yodgorliklarini ko’rgani kiradi. u erdagi naqshlar, buyumlarga ishlangan badiiy bezaklar yosh asqarbekka qattiq ta`sir qiladi, cho’lda bir qultum toza suv ichib, chanqog’ini qondirgan yo’lovchi kabi u ham qalbidagi chanqoqlikni qondirgandek sezadi. u qo’qondagi ta`ssurotlar sabab halovatini yo’qotadi, endi uni qo’lidan qog’oz, qalam tushmaydigan …

m dargohiga o’qishga borib, barcha imtihonlarni a`lo baholarga topshiradi. omadi chopib talabalik yillari atoqli ustozlar, yaxshi insonlar davrasida o’tdi. sharq olamida mashhur naqqosh, san`at arbobi yoqubjon ota raufov, u kishining shogirdi tohir to’xtaxo’jaev, o’zbekiston xalq rassomi jalil xakimovlar naqqoshlik, ganch o’ymakorligi, amaliy san`atning eng nozik qirralarini shogirdlari qalbiga joylaganlar. ulardan ilhomlangan asqarbek yangi-yangi naqshlar, bazaklar yaratish ustida ilhom va g’ayrat bilan ishlab malakasini oshirdi. naqshlarda milliy ruh va sharqona joziba jilorlarini uygunlashtirishga intildi. gullarga mos, uyg’un ranglar tanlashga alohida e`tibor bilan qaradi. bu say`i-harakatlari talabalikning dastlabki qiyinchiliklarini engib o’tishga katta yordam berish bilan birgalikda ustozlarning ham e`tiborini o’ziga qaratdi. ustozlar esa o’z vaqtida uning iste`dodini unib-o’sishiga g’amxo’rlik qildilar. 1970 yilda yozgi imtihonlarni yakunlab, san`atimizning yana bir buyuk namoyondasi, o’zbekiston xalq rassomi, ganchkor usta maxmud usmonov saboqlarini oldi. ijodiy guruh bilan ishlash baxtiga muyassar bo’ldi. toshkent shahridagi o’rta osiyoda mashhur «moviy gumbazlar» choyxonasini, so’ngra toshkent viloyatining oqqo’rg’on tumanidagi shon-shuhrat uyini bezashda, …

yuriy mixaylovich rubinov korxonaga etuk mutaxassislarni to’plagan edi. chust shahar san`at saroyi. ularda katta tajriba, mahorat bor edi. yoz buyi qo’qon va uning atrofidagi tashkilot va xo’jalik binolarida badiiy bezash ishlarida qatnashib, o’zining iste`dod sohibi ekanligini ko’rsatdi. bunga alohida e`tibor bergan, mohir tashkilotchi yuriy mixaylovich asqarbekka 1975 yil o’qishni tug’atgach naqqoshlar brigadasiga rahbarlik qilishdek mas`uliyatli vazifani ishonib topshirib, namanganga jo’natdi. asqarbek ilk bora rahbar sifatida mualliflik qilgan xomaki nusxalari va shu nusxalari asosida bajarilgan namangan viloyat ijroiya qo’mitasi binosining to’rtinchi qavatidagi ishlar badiiy kengash tomonidan yuqori baholandi. shundan keyin pop tumani madaniyat saroyi, chust shahri restorani, namangan shahridagi choyxona, farg’ona viloyatidagi yozyovon tumani madaniyat saroyi kabi ko’plab inshootlarni badiiy bezash ishlarini muvaffaqiyatli bajardi. ayniqsa, u tomonidan devor va bino shiftlariga tushirilgan naqshlar diqqatga sazovor bo’lgan. misol uchun chust restorani devoriga murakkab geometrik shakllar ichiga qiyg’os ochilgan g’unchalar ustalik bilan joylashtirilgan, o’ynoqi naqshlar ochiq, issiq ranglarda berilgan bo’lsa, pop tumani madaniyat …

-kunga talablar orta bordi. natijada asqarbek akbarov iste`dodli naqqosh va ganch o’ymakor usta sifatida el nazariga tushdi. uni ishlarini sinchkovlik bilan kuzatib kelayotgan yu.m.rubinov 1976 yildan boshlab respublika va sobiq ittifoq miqyosidagi ko’rgazmalarda ishtirok etishga da`vat qiladi. yosh bo’lishiga qaramay salmoqli ishlar qilgani, ko’plab nufuzli ko’rgazmalarda faol qatnashgani uchun sobiq ittifoq rassomlar uyushmasiga qabul qilindi. bu voqea hayotining nurli nuqtalaridan biri sifatida yodida qoldi. bu voqea 1979 yilning yoz oyilarida bo’lib o’tgan edi. asqarbek oka namangan tumanidagi «leningrad» jamoa xo’jaligi muzeyiga naqsh salayotgan edi. ittifoqo, o’zbekiston rassomlar uyushmasining raisi, xalq rassomi rahim axmedov u joyga tashrif buyuradi. muzey foyesiga solinayotgan naqshlar va ganch o’ymakorligi rais e`tiborini ohangraboday o’ziga tortadi. namanganda xalq amaliy san`ati an`analarini mehr-muhabbat bilan davom ettirib, o’ziga xos uslub yaratayotgan iste`dod sohibi borligidan quvonib, o’sha zahotiyoq rassomlar uyushmasiga a`zolikka qabul qilinishi uchun birinchi bo’lib tavsiyanoma yozib beradi. keyin esa dunyoga mashhur amaliy san`at ustalari, davlat mukofotining sohiblari qodirjon …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "namangan naqqoshlik san'ati"

1404453311_53356.doc namangan naqqoshlik san'ati naqqoshlik san`ati o’rta osiyoda juda qadimiy bo’lishi bilan birga, ajib, o’ziga xos, betakror namunalari bilan ajralib turadi. har bir naqshning tashqi ko’rinishini ifodalovchi ajib bir gullari, yaproq, novda, islimi, girixi kabilar bilan birga chuqur ichki ma`nosi bor. bunda har bir shakl aniq o’lchamda, hamohang bo’lishi, ranglar did bilan o’zaro mutanosib tanlanishi kerak. ma`lumki, o’rta osiyoga islom dinini kirib kelishi bilan joriy etilgan jonli mavjudot tasvirini ishlashning ma`n qilinishi tasviriy san`atni rangtasvir, haykaltaroshlik kabi turlarini rivojlanishiga to’sqinlik qilgan, biroq, xalq amaliy san`ati, xususan naqqoshlik san`ati keng taraqqiy etishiga ham katta turtki bo’lgan. binolar, turli idish-tovoqlar, buyumlar, qurol-as...

Формат DOC, 57,5 КБ. Чтобы скачать "namangan naqqoshlik san'ati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: namangan naqqoshlik san'ati DOC Бесплатная загрузка Telegram