namangan naqqoshlik san'ati

DOC 57,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404453311_53356.doc namangan naqqoshlik san'ati naqqoshlik san`ati oârta osiyoda juda qadimiy boâlishi bilan birga, ajib, oâziga xos, betakror namunalari bilan ajralib turadi. har bir naqshning tashqi koârinishini ifodalovchi ajib bir gullari, yaproq, novda, islimi, girixi kabilar bilan birga chuqur ichki ma`nosi bor. bunda har bir shakl aniq oâlchamda, hamohang boâlishi, ranglar did bilan oâzaro mutanosib tanlanishi kerak. ma`lumki, oârta osiyoga islom dinini kirib kelishi bilan joriy etilgan jonli mavjudot tasvirini ishlashning ma`n qilinishi tasviriy san`atni rangtasvir, haykaltaroshlik kabi turlarini rivojlanishiga toâsqinlik qilgan, biroq, xalq amaliy san`ati, xususan naqqoshlik san`ati keng taraqqiy etishiga ham katta turtki boâlgan. binolar, turli idish-tovoqlar, buyumlar, qurol-aslahalar naqsh bilan bezatildi. shaharlar husniga koârk boâlgan qadimiy obidalar, masjidu, madrasalar, xonoqo va maqbaralar naqsh bilan bezatildi, ganch va yogâoch oâymakorligi keng koâlamda qoâllanildi. ana shunday milliy san`atimiz boâlgan xalq amaliy san`atining bizgacha etib kelishi va rivojlanishida mashhur ustalar usta shirin murodov, yusufali musaev, umrzoq ahmedov, ota polvonovlarning hissalari beqiyosdir. …

17 yildagi oâzgarishlardan keyingi algâov-dalgâov yillari borib qolishgan. aslida esa boâlgâusi xalq ustasining ota jihat avlodlari yangiqoârgâon tumanidagi iskovot qishlogâidanu, ona taraf qarindoshlari namangan shahrining langar buvasidyosh asqarbekning bolalik chogâlari yuqorida zikr etilgan har uchta manzillarda kechgan, biroq uning ruhiga takomishga koâproq ta`sir etgani, albatta togâlarning husn tarovati, togâliklarning mardona, samimiy tabiati va ayniqsa, padari buzrukvori bogâbon adhamsho otadan eshitgan safed bulon voqealari haqidagi hikoyalar boâlgan. jannatmakon ajdodlar yurtida, firdavsmonand zaminda, goâzallikdan, yuksak taqdirdan zavqu-shavq, ibrat olib oâsgan koângilda musavvirlik mudroq holda yotar edi. asqarbek 12 yoshga kirganida ota-onasi bilan qadimiy shaharlardan biri boâlgan qoâqonga, avtomobil yoâllari texnikumida tahsil olayotgan ikki akalarini koârgani boradiyu, aylanib xudoyorxon saroyiga, jome` masjidiga xalq amaliy san`ati yodgorliklarini koârgani kiradi. u erdagi naqshlar, buyumlarga ishlangan badiiy bezaklar yosh asqarbekka qattiq ta`sir qiladi, choâlda bir qultum toza suv ichib, chanqogâini qondirgan yoâlovchi kabi u ham qalbidagi chanqoqlikni qondirgandek sezadi. u qoâqondagi ta`ssurotlar sabab halovatini yoâqotadi, endi …

borib oâqishni davom ettirishi kerakligini ta`kidlaydi. 1969 yilda toshkentdagi p.p.belâkov (hozirgi k.behzod) nomidagi san`at bilim dargohiga oâqishga borib, barcha imtihonlarni a`lo baholarga topshiradi. omadi chopib talabalik yillari atoqli ustozlar, yaxshi insonlar davrasida oâtdi. sharq olamida mashhur naqqosh, san`at arbobi yoqubjon ota raufov, u kishining shogirdi tohir toâxtaxoâjaev, oâzbekiston xalq rassomi jalil xakimovlar naqqoshlik, ganch oâymakorligi, amaliy san`atning eng nozik qirralarini shogirdlari qalbiga joylaganlar. ulardan ilhomlangan asqarbek yangi-yangi naqshlar, bazaklar yaratish ustida ilhom va gâayrat bilan ishlab malakasini oshirdi. naqshlarda milliy ruh va sharqona joziba jilorlarini uygunlashtirishga intildi. gullarga mos, uygâun ranglar tanlashga alohida e`tibor bilan qaradi. bu say`i-harakatlari talabalikning dastlabki qiyinchiliklarini engib oâtishga katta yordam berish bilan birgalikda ustozlarning ham e`tiborini oâziga qaratdi. ustozlar esa oâz vaqtida uning iste`dodini unib-oâsishiga gâamxoârlik qildilar. 1970 yilda yozgi imtihonlarni yakunlab, san`atimizning yana bir buyuk namoyondasi, oâzbekiston xalq rassomi, ganchkor usta maxmud usmonov saboqlarini oldi. ijodiy guruh bilan ishlash baxtiga muyassar boâldi. toshkent shahridagi …

, 1970 yilda qoâqonda yangi tashkil qilingan â«badiiy ishlab chiqarish korxonasiâ»ga yosh va oâz vaqtida iqtidorli naqqosh sifatida ishga taklif qilindi. bu korxonada rahbarlik qilib kelayotgan yuriy mixaylovich rubinov korxonaga etuk mutaxassislarni toâplagan edi. chust shahar san`at saroyi. ularda katta tajriba, mahorat bor edi. yoz buyi qoâqon va uning atrofidagi tashkilot va xoâjalik binolarida badiiy bezash ishlarida qatnashib, oâzining iste`dod sohibi ekanligini koârsatdi. bunga alohida e`tibor bergan, mohir tashkilotchi yuriy mixaylovich asqarbekka 1975 yil oâqishni tugâatgach naqqoshlar brigadasiga rahbarlik qilishdek mas`uliyatli vazifani ishonib topshirib, namanganga joânatdi. asqarbek ilk bora rahbar sifatida mualliflik qilgan xomaki nusxalari va shu nusxalari asosida bajarilgan namangan viloyat ijroiya qoâmitasi binosining toârtinchi qavatidagi ishlar badiiy kengash tomonidan yuqori baholandi. shundan keyin pop tumani madaniyat saroyi, chust shahri restorani, namangan shahridagi choyxona, fargâona viloyatidagi yozyovon tumani madaniyat saroyi kabi koâplab inshootlarni badiiy bezash ishlarini muvaffaqiyatli bajardi. ayniqsa, u tomonidan devor va bino shiftlariga tushirilgan naqshlar diqqatga sazovor …

di. xalq amaliy san`atining qadimiy shukuhi va salohiyatini, rangin va betakror moâ`jizakorligini umumlashtirishga intildi. qisqa vaqt ichida yigirmadan ortiq binolarga oâzi yaratgan naqshlar jozibasini, goâzalligini muhrlashga erishdi. uni ishiga kundan-kunga talablar orta bordi. natijada asqarbek akbarov iste`dodli naqqosh va ganch oâymakor usta sifatida el nazariga tushdi. uni ishlarini sinchkovlik bilan kuzatib kelayotgan yu.m.rubinov 1976 yildan boshlab respublika va sobiq ittifoq miqyosidagi koârgazmalarda ishtirok etishga da`vat qiladi. yosh boâlishiga qaramay salmoqli ishlar qilgani, koâplab nufuzli koârgazmalarda faol qatnashgani uchun sobiq ittifoq rassomlar uyushmasiga qabul qilindi. bu voqea hayotining nurli nuqtalaridan biri sifatida yodida qoldi. bu voqea 1979 yilning yoz oyilarida boâlib oâtgan edi. asqarbek oka namangan tumanidagi â«leningradâ» jamoa xoâjaligi muzeyiga naqsh salayotgan edi. ittifoqo, oâzbekiston rassomlar uyushmasining raisi, xalq rassomi rahim axmedov u joyga tashrif buyuradi. muzey foyesiga solinayotgan naqshlar va ganch oâymakorligi rais e`tiborini ohangraboday oâziga tortadi. namanganda xalq amaliy san`ati an`analarini mehr-muhabbat bilan davom ettirib, oâziga xos uslub …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "namangan naqqoshlik san'ati"

1404453311_53356.doc namangan naqqoshlik san'ati naqqoshlik san`ati oârta osiyoda juda qadimiy boâlishi bilan birga, ajib, oâziga xos, betakror namunalari bilan ajralib turadi. har bir naqshning tashqi koârinishini ifodalovchi ajib bir gullari, yaproq, novda, islimi, girixi kabilar bilan birga chuqur ichki ma`nosi bor. bunda har bir shakl aniq oâlchamda, hamohang boâlishi, ranglar did bilan oâzaro mutanosib tanlanishi kerak. ma`lumki, oârta osiyoga islom dinini kirib kelishi bilan joriy etilgan jonli mavjudot tasvirini ishlashning ma`n qilinishi tasviriy san`atni rangtasvir, haykaltaroshlik kabi turlarini rivojlanishiga toâsqinlik qilgan, biroq, xalq amaliy san`ati, xususan naqqoshlik san`ati keng taraqqiy etishiga ham katta turtki boâlgan. binolar, turli idish-tovoqlar...

Формат DOC, 57,5 КБ. Чтобы скачать "namangan naqqoshlik san'ati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: namangan naqqoshlik san'ati DOC Бесплатная загрузка Telegram