professional rejissura san’atining vujudga kelishi

DOC 77.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1684051106.doc professional rejissura san’atining vujudga kelishi reja: 1. dramaturgiya 2. rus teatri tarixi 3. buyuk fransuz rejissorlari hozirgi zamon rejissurasining asosiy elementlari ilk teatrchilik harakati bilan bir vaqtda vujudga kelgan. qadimlardanoq teatr tashkilotchilari, tomoshani boshqaruvchilar, spektakl mualliflari- dramaturglarning o‘zlari bo‘lgan. keyinchalik dramaturgiya va aktyorlik sanati xamda rejissura bilan shekspir, molyer, volter, bernard shou kabi buyuk allomalar shug‘ullanganlar. jumladan ulug‘ nemis shoiri va dramaturg i.v.gyote teatr san’ati nazariyasiri rivojiga katta xissaqo‘shgan. deni didroning "aktyor kasbi paradoksi", j. b. molyerning "versal ekspromi", volter va rikkobnning "xatlari”, i.v. gyotening "vilgelm meystsr", lessingning "gamburg dramaturgiyasi" kabi qator — qator asarlar bunga yorqin misol bo‘la oladi. bu mutafakkirlar o‘z asarlarida teatr san’atini qanday yo‘llar bilan rivojlantirish muammosini nazariy va amaliy jihatdan har tomonlama muhokama etish bilan bir qatorda, rejissura san’ati axamiyati ham atroflicha bayon etib ketganlar. xix asrning oxirlarigacha rejissor vazifasini ko‘pincha dramaturglarning o‘zlari, yoki tajribali aktyorlar sahna qonunlarini uncha-muncha bilgan bazi kishilar bajarib kelgan. …

orlar kirib kelishi teatrchilik harakati va saxna san’atida katta burilish yasadi. bulardan so‘ng moskva shaxrida ijod qilgan vaxtangov, meyyerxold, tairov kabi ulug‘ allomalar rejissura kasbini yuksak sanat darajasiga ko‘tardilar. germaniyadagi gersog meyningen truppasiga rahbarlik qilgan lyudvig kronek teatr san’atida yangi bir yo‘l yaratdi. u rejissor sifatida faqat tashkilotchi bo‘lib qolmay, spektaklning tarkibiy qismi bo‘lgan saxna bezagi, dekoratsiya, libos va butaforiyalardan keng va o‘rinli foydalandi, sahnaviy ansanbl masalasiga katta e’tibor berdi. teatr tarixida "meyningenchilar" deb nom olgan bu mashhur teatr jamoasi, o‘z truppasida atoqli aktyorlari bo‘lmasa ham, badiiy barkamol spektakllari bilan tomoshabinlarni lol qoldira oldi. buning asosiy boisi — spektakllarning mustahkam aktyorlar ansambli ijro qilgani va personajlarning tomosha jarayonida yakdil bo‘lib jipslashganligida edi. ular yaratgan "mariya styuart", "sheylok", "orlean qizi", "vilgelm tell", "qaroqchilar", "gamlet", "qiyiq qizning quyilishi", "romeo va julyetta", "qonli to‘y" kabi bir qator mashhur spektakllarda tarixiy va badiiy xaqiqatlar yuksak mahorat bilan aks ettirilgan bo‘lib, ayniqsa, sahna bezaklari, liboslar, …

truppa— tushunchasi xam teatr san’atida jamoa birligini anglatdi "teatr jamoasi", "teatr truppasi" kabi istilohlar bilan yonma-yon ishlatiladi. professional rejissura bu davr uchun ulkan yangiliklardan biri edi. sahnadagi haqiqiy qulf-kalitlar, ulkan darvozalarning ochilib-yopilgandagi shovqin, xarakatlarning musiqa hamohangligi tomoshbinlarda nalohida bir xayajonli rux baxsh etsa, jangovar jismlar, qilich, qalqon va nayzalar tomoshabin qalbini hayajonga solib, jangovarlik va qaxramonlik tuyg‘ularini berardi. spektakldagi tarixiy aniqlik hayotiy xomashyolarning bo‘rttirib ko‘rsatlishi, tarixiy-etnografik haqiqatni sahnaviy badiiy xaqiqatga aylantira olishi rejissura qudratini namoyon qilardi. kronek va uning teatri kashf etgan inqilobiy vositalar yordamida saxnada jonli harakterlar yaratildi. davr ruhini bunyod etgan pyesa muhiti atmosferasi topildi, spektaklning hissiy nafasi va nafosati kashf qilindi. bu — teatr sanati tarixida chikakam intellektual burilish– badiiyoy kashfiyot edi. shuning uchun kronekning professional rejissorasi chuqur o‘rganish zarur bo‘lgan va o‘z axamiyatini hech qachon yo‘qotmaydigan muhim manba’ bo‘lib qoladi. menengenchilar, teatr tarixida birinchilardan bo‘lib ommaviy sahnalarni yaratish asosi va yo‘nalishini kashf etdi. bugina emas, lyudvig …

yoqlari osilib yerga tegmayapti. taxt tevaragida xijolat tortgan va bor kuchi bilan qirol obro‘sini saqlamoqchi bo‘lgan saroy ahllari turishibdi. qirol davlati yemirilayotgan shunday vaziyatga xushbichim, dovyurak va haddan tashqari surbet ingiliz elchilari kirib kelishadi. g‘oliblarning taxqirlashini va baland parvoz so‘zlarini sovuqqonlik bilan tinglash mumkin emas. elchilar boyaqish qirol, shaniga nomunosib, kamsitadigan farmon berganda, farmonini bajarishga shaylangan mulozim odob, qoidalarga rioya qilib, ta’zim bajo kelgirmoqchi bo‘ladi. lekin ta’zim qilayotib, to‘xtab qoladi, yerga qarab ko‘ziga yosh oladida, odob qoidasini unutib, hammaning oldida yig‘lab yubormaslik uchun, yugurib chiqib ketadi. u bilan birga tomosha zali ham yig‘laydi, rejissor o‘ylab topgan voqea- sodir bo‘lgan davrning mohiyatini ochib, tomoshabinda katta taasurot qoldiradi. modomiki shundoq ekan, bo‘lajak rejissorning eng muhim vazifalaridan biri buyuk kashfiyotchi rejissor lyudvig kronek ijodini mukammal o‘zlashtirib, uning oqu-qorasini ajratib olishlikdan iboratdir. chunki kronek rejissurasi k.s. stanislavskiy ijodi shakllanishida yangi, muhim bir davr bo‘lib hizmat qilgan edi. lyudvig kronek teatrda ijrochilar ansamblini vujudga keltirilishi, …

rojaat etar va shekspir, shiller, gyote asarlarini har bir dramaturgning o‘ziga xos bo‘lgan spektaklining ritmini topishda xamda rejissuraning boshqa barcha elementlari bilan bog‘liqligini ta’mishlashda xam namuna edi. aniqrog‘i, spektakl tempo-ritmiga maxsus e’tibor berib, uni ongli ravishda tomoshaning jabhasi sifatida e’tirof etilishi ham kronekning kashfiyotlaridandir. ana shunday qator-qator kashfiyotlar egasi va istedodli rejissor ekanligi tufayli, u truppaning yakka xoqimiga aylandi, rejissor teatrning badiiy xukmroni bo‘lishi zarur ekanini isbot etdi. meyniigenchilarning yevropa va rossiyaga qilgan gastrollari esa teatr olamida mutlaqo yangi oqim, professional rejissura paydo etiltanligini namoyish qildi va teatr sanati olamida o‘ziga xos o‘zgarish yasadi. g‘arbiy yevropadagi meyningenchilar tasirda germaniyada yana bir rejissor — maks reynxardt, angliyada — gordon kreg fransiyada – andre antuanlar san’atini yanada yuqori bosqichlarga ko‘tardi. bu rejissorlar teatr san’atida o‘z payt uning kashfiyotchilari edilar. ular kronekning naturalizmga berilib ketgan talkin uslubiga qapshi chiqdilar. ma’lumki, meyningenchilar teatri va kronek rejisurasida maishiy, naturalistik haqiqatlarga katta o‘rin berilgan bo‘lib, aktyorlarning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "professional rejissura san’atining vujudga kelishi"

1684051106.doc professional rejissura san’atining vujudga kelishi reja: 1. dramaturgiya 2. rus teatri tarixi 3. buyuk fransuz rejissorlari hozirgi zamon rejissurasining asosiy elementlari ilk teatrchilik harakati bilan bir vaqtda vujudga kelgan. qadimlardanoq teatr tashkilotchilari, tomoshani boshqaruvchilar, spektakl mualliflari- dramaturglarning o‘zlari bo‘lgan. keyinchalik dramaturgiya va aktyorlik sanati xamda rejissura bilan shekspir, molyer, volter, bernard shou kabi buyuk allomalar shug‘ullanganlar. jumladan ulug‘ nemis shoiri va dramaturg i.v.gyote teatr san’ati nazariyasiri rivojiga katta xissaqo‘shgan. deni didroning "aktyor kasbi paradoksi", j. b. molyerning "versal ekspromi", volter va rikkobnning "xatlari”, i.v. gyotening "vilgelm meystsr", lessingning "gamburg dramaturgiyasi"...

DOC format, 77.0 KB. To download "professional rejissura san’atining vujudga kelishi", click the Telegram button on the left.

Tags: professional rejissura san’atin… DOC Free download Telegram